Giải pháp bền vững cho nghề nuôi tôm ở Ninh Thuận: Ý thức là quan trọng nhất

Cơ hội mới

Nếu những năm 2000-2003, người ta ví von con tôm sú là chiếc đòn bẩy đưa nông dân lên vị thế mới trong phát triển kinh tế, thì sau năm 2003, cũng chính chiếc đòn bẩy ấy đã đẩy hàng ngàn hộ nuôi tôm vào cảnh khó khăn. Đó là hậu quả của việc nuôi tràn lan, bất chấp lời cảnh báo của cơ quan quản lý, môi trường ô nhiễm trầm trọng..., gây dịch bệnh trên tôm. Đầu năm 2005, Bộ Thủy sản đã đồng ý cho Sở Thủy sản Ninh Thuận nuôi thử nghiệm tôm thẻ chân trắng ở một số vùng và đến nay có thể nói hiệu quả đã được chứng minh. Từ 0, 5ha ban đầu nuôi tôm trên cát ở xã An Hải (Ninh Phước), đến tháng 5-2006, diện tích thả nuôi tôm thẻ chân trắng đã phát triển trên 250ha, năng suất bình quân 8, 4 tấn /ha, cá biệt có một số hộ, đạt năng suất 15-18 tấn /ha, lãi bình quân 200 triệu đồng /ha/vụ. Với hiệu quả kinh tế nêu trên, có thể nói con tôm thẻ chân trắng mở ra cơ hội mới cho nông dân sau một thời gian dài lao đao vì nuôi tôm sú.

Và những thách thức

Khác với nuôi tôm sú trước đây, tôm thẻ chân trắng có nhiều ưu điểm. Đặc biệt, giống được các công ty chủ động tạo nguồn đạt chất lượng cao về kháng bệnh và sự tăng trưởng. Thậm chí các công ty này còn sản xuất và cung cấp giống phù hợp với từng vùng, giảm thiểu rủi ro cho người nuôi. Bên cạnh đó, người nuôi được hỗ trợ khá đầy đủ về kỹ thuật, chăm sóc, quản lý ao nuôi, nên cho năng suất cao và tránh được dịch bệnh trên tôm. Về hình thức nuôi, tôm thẻ chân trắng cũng giống tôm sú ở cách nuôi bán thâm canh, thâm canh theo quy trình ít thay nước. Một số ưu điểm nữa là, trong quá trình nuôi, phần lớn sử dụng các loại men vi sinh, vôi, khoáng chất để quản lý tảo, môi trường ao, không sử dụng các loại thuốc hóa chất độc hại trong quá trình phòng bệnh, nên môi trường khá ổn định. Chi phí thức ăn của tôm thẻ chân trắng thấp hơn tôm sú, thời gian nuôi ngắn hơn, nhưng năng suất cao, mang lại lợi nhuận đáng kể.

Chính vì thế mà chỉ trong một thời gian ngắn, đã thu hút 500 hộ nuôi chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng, khôi phục diện tích nuôi tôm trên cát bị bỏ hoang nhiều năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như phần lớn diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng đều khai thác nguồn nước ngầm, 1ha trong điều kiện bình thường nuôi 2 vụ /năm cần 32.000 đến 54.000m3 nước ngọt, nếu nguồn nước ngầm bị khai thác thiếu quy hoạch, chắc chắn về lâu dài sẽ bị nước biển xâm thực, ảnh hưởng trực tiếp đến việc lún, sụt địa tầng. Mặt khác, cũng giống như nuôi tôm sú trước đây, đa số hộ nuôi tôm thẻ chân trắng không đầu tư ao chứa lắng và xử lý nước trước khi thải ra nên vẫn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, tạo điều kiện cho nhiều loại dịch bệnh phát triển và lan rộng. Hiện đã có 30ha bị dịch bệnh thân đỏ, đốm trắng.

Tại cuộc hội thảo chuyên đề vừa được Trung tâm Khuyến ngư Quốc gia và Sở Thủy sản phối hợp tổ chức vừa qua, đã nêu rõ những giải pháp cần thực hiện ngay từ bây giờ, mới mong có được hiệu quả lâu dài. Bên cạnh những giải pháp “truyền thống” như đầu tư vốn, nâng cấp co sở hạ tầng, quản lý nguồn giống... thì điều quan trọng nhất là người nuôi cần ý thức và tự giác bảo vệ môi trường. Điều này không chỉ giúp mô hình nuôi tôm bền vững mà còn giữ cho cuộc sống cộng đồng được an toàn.