Già có phải là bệnh?
Tính đa bệnh lý ở người già
Nếu như ở tuổi trẻ các bệnh thường gặp chủ yếu là bệnh cấp tính, bệnh nhiễm trùng thì ở người cao tuổi thường gặp các bệnh mạn tính, thoái hóa, các bệnh không lây nhiễm. Một nghiên cứu của Viện lão khoa cho thấy 96,5% người caoo tuổi có mắc ít nhất một bệnh mãn tính. Hay gặp nhất là bệnh về tim mạch (tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, suy tĩnh mạch mãn tính), bệnh xương khướp (loãng xương, bệnh thoái khớp, viê khớp dạng thấp), nôi tiết chuyển hóa (đái tháo đường), tâm thần kinh (sa sút trí tuệ, trầm cảm, Parkinson). Ngoài ra, còn có những bệnh mãn tính khác như phổi phế quản tắc nghẽn mạn tính,u lành tuyến tiền liệt, ung thư các loại, các rối loạn về thị giác, thính giác….
Các chuyên gia về lão khoa cho biết: khi tuổi cao, hằng định nội môi ở nhiều cơ quan có xu hướng giảm, là tiền đề khởi phát bệnh mới. Các biểu hiện của bệnh thường không điển hình như ở người trẻ. Nhiều khi bệnh ở cơ quan này nhưng lại biểu hiện triệu chứng ở cơ quan khác, nhất là những cơ quan đã có bệnh từ trước. Ví dụ: một người cao tuổi bị cường giáp, ít khi có các triệu chứng điển hình như bướu cổ, run tay, mắt lồi; ngược lại, các triệu chứng thường gặp là rung nhĩ, lú lẫn, trầm cảm, ngất và yếu; hay nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi có thể không có các triệu chứng đau ngực điển hình, thay vào đó nhiều khi chỉ thấy khó thở, lú lẫn hoặc đau bụng.
Người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh. Theo nghiên cứu cảu Viện lão khoa, trung bình một người cao tuổi mắc 2,69 bệnh, chủ yếu là các bệnh mãn tính. Họ có thể đồng thời bị tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, mặc đồng thời bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và bệnh loãng xương, viêm khớp dạng thấp đồng thời có loét dạ dày…
Những chú ý khi dùng thuốc
Khi một thuốc được đưa vào cơ thể, trước tiên nó phải được hấp thụ, rồi phân bố trong cơ thể, được chuyển hóa và thải trừ. Ở người cao tuổi nhiều thay đổi về sinh lý có ảnh hưởng đến các quá trình này.
Ở người cao tuổi, khối lượng gan giảm dần, tưới máu gan cũng giảm làm cho quá trình chuyển hóa thuốc ở gan cũng bị thay đổi. Giảm tưới máu thận, giảm mức lọc cầu thạn, giảm tiết ở ống thận… làm cho quá trình thải trừ thuốc cũng bị ảnh hưởng.
Điều cần chú ý khi dùng thuốc ở người cao tuổi là sự tương tác thuốc. Tương tác giữa bệnh và thuốc, nhất là khi họ bị nhiều bệnh cùng lúc, ví dụ khi dùng thuốc lợi tiểu hoặc corticoid ở bệnh nhân đái tháo đường sẽ làm tăng đường huyết hoặc bệnh nhân bị u lành tuyến tiền liệt khi dùng các thuốc kháng cholinergic sẽ làm tăng thêm rối loạn tiểu tiện… và tương tác giữa các thuốc với nhau. Tất cả các điều trên làm tăng rõ rệt nguy cơ tai biến khi dùng thuốc ở người cao tuổi.
Bên cạnh việc điều trị các đợt cấp tính của bệnh cần chú trọng các biện pháp nâng cao thể trạng và phục hồi chức năng cho người bệnh. Trong chế độ dinh dưỡng không ăn những thức ăn có nhiều cholesterol: tim, gan, thận, da gà… sẽ làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch dễ gây tai biến mạch máu não, hạn chế ăn muối, uống rượu và bỏ hút thuốc lá, ăn nhiều rau, hoa quả và các chất xơ. Theo các chuyên gia, đi bộ là phương pháp thích hợp nhất đối với người cao tuổi vừa đơn giản lại dễ thực hiện. Việc khám sức khỏe định kỳ ở người cao tuổi là rất cần thiết, ít nhất một năm/ lần khám kiểm tra tổng thể sức khỏe để phát hiện sớm những nguy cơ bệnh tật để xử lý kịp thời. Một chế độ ăn uống hợp lý, thường xuyên vận động, kiểm tra sức khỏe đều đặn và một cuộc sống tinh thần cao đẹp, đó chính là bí quyết để sống lâu, sống khỏe mạnh và hữu ích.
