Dùng ong trị bọ dừa

Sau 2 năm triển khai dự án "Phòng trừ tổng hợp đối với bọ hại dừa tại Việt Nam" (dự án TCP/VIE/2905, do Chính phủ Việt Nam thực hiện với sự tài trợ của Tổ chức Lương nông thế giới (FAO), phương pháp dùng con ong asecodes hispinarum để tiêu diệt bọ dừa đã thu được những thành công và kết quả khả quan: 60% vườn dừa của 21 tỉnh thành đang triển khai cách "dùng ong trị bọ" này đã phục hồi lại vẻ xanh tươi sau thời gian dài bị loài bọ cánh cứng tàn phá.

Ong asecodes hispinarum có nguồn gốc từ đảo Samoa (Philippines), chuyên sống ký sinh trên bọ dừa. Cách tiêu diệt bọ dừa của ong là sống ký sinh đồng thời đẻ trứng vào ấu trùng bọ dừa. Trong vòng 7 ngày sau, ấu trùng bọ dừa chết và biến dần thành màu nâu đen do bị ong ăn dần. Đến 20 ngày thì đàn ong trưởng thành và bay ra từ xác bọ dừa chết để đi tìm những bọ dừa khác, tiếp tục ký sinh và tiêu diệt. Ong asecodes hispinarum có vòng đời ngắn (13-15 ngày), bán kính phát tán từ 3-4 km, không bị các con khác ký sinh, tốc độ phát triển nhanh, không có dấu hiệu gây hại lên con người hay những loài có ích khác.

Bọ cánh cứng hại dừa (hay còn gọi là bọ dừa) là loại bọ có ấu trùng và thành trùng chuyên sống ký sinh trên cây dừa, tấn công lá và đọt non của cây dừa khi chưa bung ra làm lá hư hại, xơ xác, chết lá ngọn. Những thiệt hại do bọ dừa gây ra không những làm giảm số trái trên cây mà còn gây thiệt hại đến ngành công nghiệp chế biến sản phẩm từ quả dừa, xơ dừa, thủ công mỹ nghệ... Các biện pháp phòng trị thông thường như phun thuốc hóa học, bẫy, thả kiến... đều đạt hiệu quả thấp, tốn kém và chỉ mang tính đối phó. Tại buổi tổng kết 2 năm thực hiện dự án (diễn ra tại TP.HCM vào ngày 24/5/2005), ông Nguyễn Hữu Huân (Phó cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: "So sánh với công tác phòng trừ bọ dừa từ năm 2004 trở về trước, phương pháp dùng ong trị bọ dừa đạt hiệu quả nhanh, ổn định, không ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và tiết kiệm được chi phí hơn". Loài ong asecodes hispinarum hiện đang được nuôi dưỡng, nhân giống thành công tại Đại học Nông Lâm TP.HCM, Đại học Cần Thơ, Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam và một số chi cục bảo vệ thực vật tỉnh.

Ong asecodes hispinarum ký sinh trên ấu trùng bọ dừa