Doanh nghiệp ươm mầm doanh nghiệp

Những nhà khoa học và sinh viên có sản phẩm nghiên cứu có khả năng ứng dụng cao, có ý tưởng kinh doanh táo bạo nhưng thiếu vốn, thiếu môi trường phát triển, thiếu kinh nghiệm kinh doanh. Họ là những “cây non” đầy sinh lực. “Vườn ươm công nghệ” có mục đích ươm những “cây non”này trưởng thành, đơm hoa, kết trái, tạo những điều kiện tối ưu để “cây non” phát triển. Ngoài việc đầu tư về vốn, cơ sở hạ tầng, giải pháp công nghệ, “Vườn ươm” còn hỗ trợ những thủ tục pháp lý, tư vấn đào tạo kinh nghiệm quản lý, kinh doanh cho những bạn trẻ, nhà khoa học. Đối với ươm doanh nghiệp công nghệ thì đây là sự kết hợp giữa khoa học, kinh tế và đầu tư mạo hiểm. Trong đó các doanh nghiệp hoạt động và phát triển bằng việc ứng dụng những kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ mới. Một đặc điểm khác đó là hầu hết những doanh nghiệp công nghệ đều là những doanh nghiệp nhỏ thuộc các trường đại học và viện nghiên cứu. Theo đánh giá, trên thế giới có khoảng 10% doanh nghiệp tự phát triển tồn tại, những doanh nghiệp có sự hỗ trợ của vườn ươm thì tỷ lệ này là 20-40%. Những doanh nghiệp trẻ bị “sập” có thể là do nguồn nhân lực chưa đủ mạnh, chưa có kinh nghiệm kinh doanh, thiếu vốn hoặc nếu có đủ vốn thì năng lực cạnh tranh còn yếu.

Mô hình vườn ươm đã phát triển khá lâu ở những nước phát triển như Mỹ, Anh, Pháp,…và mô hình hiệu quả nhất đều liên kết với các trường đại học. Xu thế này đang lan rộng sang những quốc gia châu Á như Trung Quốc, Nhật, Singapore. Ở Việt Nam , mô hình này mới chỉ được phát triển cách đây vài năm. Những vườn ươm như CRC, FPT, Tinh Vân đã tạo điều kiện cho nhiều ý tưởng sáng tạo, nghiên cứu khoa học được áp dụng vào thực tế. Tuy nhiên, vẫn chưa có được sự thống nhất và liên kết chặt chẽ giữa các vườn ươm nên mỗi nơi hoạt động theo một cách riêng.

Vườn ươm công nghệ, ươm nhân tài

Theo thống kê của Hội Tin học Việt Nam: Có 100 sinh viên công nghệ thông tin ra trường, với chất lượng đào tạo hiện nay ở Việt Nam, sẽ có 5 người giỏi có khả năng lèo lái doanh nghiệp riêng, 15 người có khả năng trở thành những manager hoặc chuyên gia công nghệ, 30 người được làm việc và 50 người còn lại gần như không thể được nhận vào các doanh nghiệp làm ăn chuyên nghiệp. Là doanh nghiệp lớn vừa ở Việt Nam , trước sự cạnh tranh nhân lực khốc liệt, tập đoàn Tinh Vân đã thành lập vườn ươm TVi để chiêu mộ nhân tài công nghệ thông tin.

Được thành lập đầu năm 2006, TVi cần nửa năm hoạt động để chứng minh và khẳng định mình với ban lãnh đạo Tập đoàn Tinh Vân. TVi thực hiện hai nhiệm vụ: ươm con người và ươm doanh nghiệp, sản phẩm. “TVi đã và đang lựa chọn, đào tạo và hỗ trợ phát triển để có được những người có tài năng đang ngồi trên ghế trường ĐH, tâm huyết và phù hợp với văn hóa của Tinh Vân. Đồng thời lựa chọn, hỗ trợ các dự án, ý tưởng kinh doanh sáng tạo, có tiềm năng để đưa thành những sản phẩm hoàn thiện, hoặc những công ty thành viên của tập đoàn”, anh Vũ Trường Giang-Giám đốc TVi-cho biết.

Để một dự án được ươm trong TVi thì phải hội đủ ba điều kiện: ý tưởng có thị trường, kế hoạch kinh doanh khả thi và nhân sự đảm bảo thành công. Hiện tại TVi đã tiến hành ba dự án nội bộ gồm: Dự án quản trị thiết bị (phục vụ quản lý thiết bị trong công ty), Dự án phần mềm lưu trữ thông tin về ứng viên nhân sự, Dự án nghiên cứu Microsoft SharePoint. Ngoài ra, TVi cũng đã khởi động hai dự án là Trung tâm từ điển và dịch thuật trực tuyến và Amazon Việt Nam đang phát triển tốt.
Theo anh Vũ Trường Giang, để vườn ươm phát huy hiệu quả hơn nữa thì cần thiết phải hình thành một mạng lưới vườn ươm chung trong cả nước.

Vườn ươm FPT: đầu vào ý tưởng, đầu ra doanh nghiệp

Ra đời trước TVi, “Vườn ươm FPT” đã ươm trồng được nhiều “hạt giống”. Mục tiêu của “Vườn ươm FPT” là đưa những nghiên cứu khoa học có tính ứng dụng cao vào cuộc sống, hỗ trợ những người muốn khởi nghiệp, những doanh nghiệp còn non trẻ thông qua hỗ trợ cơ sở hạ tầng, dịch vụ tư vấn, thủ tục pháp lý, kế hoạch kinh doanh, giải pháp công nghệ, liên kết với các chuyên gia, nhà đầu tư.

Nhiều dự án được đầu tư và đã có nhiều “mầm ươm” phát triển thành những doanh nghiệp độc lập. Những dự án gắn chặt với đặc thù và định hướng của FPT được ưu tiên lựa chọn đầu tư. Khi xét duyệt một dự án thì yếu tố con người luôn được FPT đặt lên hàng đầu. Sau 18 tháng ươm, những dự án có đủ điều kiện và khả năng tiếp tục được đầu tư và phát triển thành công ty con độc lập trực thuộc và bắt đầu bước vào hoạt động kinh doanh thực sự. Đã có những dự án được ươm tạo thành công như: FPT Media-Công ty phân phổi bản quyền về truyền hình và đã phối hợp với VTV thực hiện các chương trình truyền hình như Bản tin tài chính, Tôi yêu thể thao; FPT Music-Trang web nhạc số bản quyền đầu tiên và đứng đầu Việt Nam; FPT Đông Du-Đào tạo tiếng Nhật cho lập trình viên IT. Những dự án đang hoạt động như: FPT Game (Trò chơi trực tuyến), FPT Game Plaza , Website đấu giá trực tuyến, Hệ điều hành mạng. Bên cạnh đó, có những dự án không đưa ra được định hướng phát triển phù hợp bị “khai tử”sớm như dự án Phần mềm hỗ trợ bài giảng.

Không chỉ ươm tạo trong lĩnh vực công nghệ thông tin, “Vườn ươm FPT” còn mở rộng ra các lĩnh vực như công nghệ sinh học, công nghệ nano. Bà Lê Kim Thành-Phó giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghệ FPT- cho biết, “Hiện tại chúng tôi đang triển khai dự án tiềm năng như Dự án phát triển trung tâm chăm sóc sức khoẻ công nghệ cao. Theo đó, Trung tâm sẽ cung cấp các thiết bị phục vụ điều trị từ xa những bệnh như tim mạch, huyết áp. Những thông tin về tình trạng bệnh nhân sẽ được truyền qua điện thoại hoặc internet tới tổng đài lưu trữ hệ thống dự liệu. Bác sỹ ở tổng đài sẽ trực tiếp tư vấn cho người bệnh”.

“Vườn ươm FPT” ươm tạo theo một quy trình khép kín: đầu vào là ý tưởng, đầu ra là sản phẩm hoàn chỉnh hoặc những doanh nghiệp độc lập - bà Lê Kim Thành cho biết.

Nguồn: Tia sáng, số 10, 20/5/2007, tr 28