Điều trị và phòng ngừa các bệnh liên quan đến mũi
Mục tiêu điều trị các bệnh lý về mũi là giảm đến mức tối thiểu các triệu chứng và lựa chọn các thuốc vừa hiệu quả vừa ít có tác dụng phụ độc hại. Có nhiều nhóm thuốc trị bệnh lý về mũi và được phân ra 2 loại thuốc uống và thuốc dùng tại chỗ (nhỏ hoặc phun xịt vào mũi) như sau:
Loại thuốc uống
- Nhóm thuốc uống kháng histamin trị dị ứng: như clorpheniramin, loratidin giúp giảm triệu chứng ngứa mũi, nhảy mũi, sổ mũi, chảy nước mắt nhưng không có tác dụng đối với nghẹt (tắc) mũi.
- Nhóm thuốc uống cường giao cảm, gây co mạch: gồm ephedrin, pseudoephedrin, phenyl-propanolamin, giúp thông mũi, trị nghẹt mũi tốt.
- Nhóm thuốc uống glucocorticoid: như prednison, dexamethason, chỉ uống khi bị viêm mũi xoang nặng và mạn tính.
- Nhóm thuốc uống kháng sinh: dùng khi bệnh lý về mũi có liên quan đến viêm nhiễm khuẩn.
Loại thuốc dùng tại chỗ (nhỏ hoặc phun xịt vào mũi)
- Thuốc co mạch nhỏ mũi: chứa dược chất như naphtazolin, oxymetazolin... có tác dụng thông mũi tốt nhưng chỉ nên nhỏ mũi trong thời gian ngắn 7 ngày. Lý do là nếu dùng lâu bị quen thuốc, bị hiệu ứng “dội” phải tăng liều, nếu không tăng liều bị nghẹt mũi nặng hơn, đưa đến vòng luẩn quẩn là bị “viêm mũi do thuốc”. Đối với trẻ nhỏ, không nên dùng thuốc nhỏ mũi loại này vì có thể gây choáng, tím tái.
- Thuốc glucocorticoid xịt mũi: thuốc hiệu quả trong trị viêm mũi dị ứng, dùng lâu dài nhằm phòng ngừa viêm mũi dị ứng. Thuốc chỉ có tác dụng tại chỗ.
- Thuốc nhỏ mũi hoặc phun xịt CaCl 0,9%(chứa dung dịch còn được gọi là nước biển, nước muối sinh lý): có tác dụng rửa mũi, giải tỏa dịch nhầy trong mũi giúp thông thở và giảm sổ mũi. Nếu nghi ngờ có nguy cơ bị bệnh về mũi có thể dùng chế phẩm này làm sạch mũi nhằm ngừa sự viêm nhiễm. Riêng với trẻ con nên dùng thuốc loại này giúp thông, sạch mũi.
Phòng ngừa các bệnh liên quan đến mũi
Người dễ bị bệnh liên quan đến mũi thường là người có cơ địa nhạy cảm, dễ bị dị ứng. Vì vậy cần thực hiện các biện pháp sau:
- Mang khẩu trang khi ra ngoài nếu cần.
- Giữ ấm khi trời trở lạnh, tránh dùng thuốc và thực phẩm gây dị ứng; làm sạch, thông thoáng môi trường để không tiếp xúc với bụi nhà, khói thuốc lá; không nuôi hoặc tiếp xúc với vật nuôi (chó, mèo) gây dị ứng.
- Không nên sử dụng cây hít mũi thường xuyên như một thói quen vì sẽ gây nghẹt mũi do thuốc.
- Không dùng tay ngoáy mũi để tránh tổn thương niêm mạc mũi.
- Kiên trì rèn luyện thân thể, tránh uống rượu, tránh hít khói thuốc lá để nâng cao mức đề kháng của cơ thể.
- Khi cần có thể dùng nước ấm hoặc nước muối sinh lý để vệ sinh rửa mũi.
- Xin được nhắc lại, trẻ con không nên dùng thuốc nhỏ mũi có tác dụng co mạchmà chỉ nên dùng dung dịch nước muối sinh lý nêu trên giúp thông, sạch mũi mới an toàn.
