Dịch tai xanh bùng phát: Lỗi do chủ quan?

Khó kiểm soát

Theo nhận định của cơ quan thú y, dịch heo tai xanh đang lây lan đến mức báo động. Tính đến ngày 27/4/2010, cả nước đã có 8 tỉnh xảy ra dịch là Hải Dương, Thái Bình, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội và Quảng Nam với tổng số 19 huyện, thị, 125 xã với hơn 33.500 con lợn mắc bệnh. Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và PTNT) nhận định, khả năng Nam Định sẽ là tỉnh tiếp theo phải công bố dịch vì đã có 2 xóm với 60 con lợn mắc bệnh. Đến thời điểm này, Hải Dương vẫn là địa phương chịu thiệt hại nặng nhất với 5 huyện, 47 xã có dịch.

Về nguyên nhân khiến dịch bùng phát, ông Hoàng Kim Giao, Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và PTNT) cho rằng, ngoài yếu tố thời tiết bất thường, nguyên nhân cơ bản là do sự chủ quan của các địa phương.“Từ năm 2008 đến nay, tình hình dịch tai xanh đã giảm nên đa số người chăn nuôi có phần chủ quan. Chính vì thế, dịch đã xảy ra từ đầu năm nhưng một thời gian sau chúng ta mới phát hiện được. Tôi cho rằng, mầm bệnh đã ủ sẵn tại các tỉnh và xuất hiện theo quy luật cứ 3 năm dịch bùng phát mạnh mẽ 1 lần vào tháng 3-4. Thời tiết như hiện nay đã tạo điều kiện để dịch xuất hiện và lây lan”, ông Giao nói.

Ông Lê Minh Đạt, Trạm trưởng Trạm Thú y huyện Gia Lâm (Hà Nội) khẳng định, dịch xảy ra trên địa bàn là do giáp ranh với 2 tỉnh đã có dịch là Hưng Yên và Bắc Ninh. Việc vận chuyển lợn từ nơi này sang nơi khác đã khiến dịch bùng phát mạnh.

ông Hoàng Văn Năm, Cục trưởng Cục Thú y cũng thừa nhận, việc các tỉnh chậm trễ công bố dịch khiến người dân bán chạy lợn ốm, lợn bệnh một phần là do phải chờ kết quả phân tích từ Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương. “Để có kết quả chính xác, cơ quan thú y phải tiến hành chẩn đoán, xét nghiệm kỹ càng. Chỉ khi nào có kết quả chắc chắn từ phía Trung tâm Chẩn đoán thú y Trung ương thì địa phương đó mới có thể công bố dịch”, ông Năm giải thích.

Nhận định về tình hình dịch bệnh, ông Nguyễn Văn Cảm, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán thú y

Trung ương thông tin: “Hiện nay, công tác tiêm phòng dịch bệnh tai xanh đang gặp nhiều khó khăn. Thực tế thấy, không ít thú y viên do vô tình đã trở thành những tác nhân khiến cho bệnh lây lan trên diện rộng. Chỉ một mũi tiêm nhưng nhiều người dùng để tiêm cho cả lợn bệnh và lợn khoẻ. Đó là chưa kể, khi làm việc họ đã mang vi -rút từ nhà này sang nhà khác, nơi này qua nơi khác”.

Nhìn nhau hỗ trợ

Trước những diễn biến phức tạp của dịch tai xanh, Bộ Nông nghiệp và PTNT cho rằng, hướng lây lan sẽ còn rộng hơn, không chỉ những tỉnh có dịch mà ngay những tỉnh chưa có cũng sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, để tránh bùng phát, các tỉnh cần tập trung chống dịch.

Song nhiều ý kiến tỏ ra băn khoăn về phương pháp tiêu hủy. ông Giao kiến nghị: “Dịch chủ yếu xảy ra ở phạm vi hộ chăn nuôi, vậy nên chăng dịch nhà nào nhà ấy xử. Như thế vừa đỡ tốn chi phí vận chuyển, vừa tránh được việc phân tán mầm bệnh.

Cùng chung quan điểm này, ông Diệp Kỉnh Tần, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT cho rằng, nên khuyến khích việc tiêu hủy tại chỗ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải địa phương nào cũng có địa điểm tiêu hủy. Do vậy, quá trình vận chuyển phải đảm bảo an toàn sinh học. Trong điều kiện hiện nay chưa có phương tiện vận chuyển chuyên dụng thì phải che chắn kín khi đưa con vật bị bệnh đến nơi tiêu hủy. Song song với đó là thành lập các chốt kiểm dịch.

Tuy nhiên, vấn đề trước mắt là phải sớm có cơ chế hỗ trợ người chăn nuôi. Hiện đã có văn bản của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về cơ chế hỗ trợ cho việc tiêu hủy con vật bị bệnh. Theo đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ người dân 70% giá bán sản phẩm trên thị trường, tức khoảng 25.000 đồng /kg. Tuy vậy, ông Năm đề nghị, nên có những điều chỉnh sát thực tế. Tùy theo tình hình, chủ tịch UBND tỉnh, thành phố nơi có dịch được phép quyết định mức giá hỗ trợ cụ thể. Vừa qua, có tình trạng mỗi địa phương đền bù một mức, giá đền bù không đồng đều. “Vừa rồi, giá thịt lợn hơi ngoài thị trường thấp hơn giá hỗ trợ theo chỉ đạo nên dễ xảy ra tình trạng nếu hỗ trợ cao quá thì dân đua nhau tiêu hủy còn thấp quá họ sẽ bán chạy lợn bệnh, khiến nguy cơ lây lan dịch tăng cao. Do đó, các tỉnh phải tính toán thế nào đúng như quy định của Thủ tướng là 70% giá thị trường. Đồng thời, các địa phương nên tham khảo nhau để đưa ra mức hỗ trợ tương đối đồng đều”, ông Năm đề nghị.