Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 09/09/2005 15:15 (GMT+7)

Di chỉ hóa thạch thể hiện chu trình đa dạng sinh học

Richard Muller, Nhà Vật lý học làm việc cho Bộ phận Vật lý của Phòng thí nghiệm Berkeley và Khoa Vật lý của Đại học Califocnia cho biết, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy một tín hiệu thực tế và rất rõ về việc lịch sử sự sống trên Trái đất đã được hình thành bởi chu trình 62 triệu năm, tuy nhiên không có một lý thuyết tiến hóa hiện thời nào đề cập đến điều này. Tín hiệu này thể hiện rất rõ trong đa dạng sinh học, và cũng có thể nhận thấy trong những sự tuyệt chủng và xuất hiện.

Muller và nghiên cứu sinh Rohde phát hiện thấy chu trình đa dạng của hóa thạch 62 triệu năm sau khi tạo lập trên máy tính phiên bản của cơ sở dữ liệu toàn diện do Jack Sepkoski, Nhà Cổ sinh học thuộc Đại học Chicago , tập hợp. Cơ sở dữ liệu với tên Khái quát về Giống của Động vật biển Hóa thạch, được công bố sau khi Sepkoski mất, là dữ liệu tham khảo đầy đủ nhất về nghiên cứu đa dạng sinh học và sự tuyệt chủng. Cơ sở dữ liệu bao gồm liên giới loài rõ nguồn trong nửa tỷ năm qua, trong quá trình đó sinh vật đa bào để lại nhiều hóa thạch trong đá; sử dụng các giống, là cấp trên loài trong phân loại sinh vật, vì sự phân loại giống hoàn chỉnh hơn và ít khi phải xét lại như sự phân loại loài; và chỉ bao gồm các hóa thạch ở biển vì các di chỉ này có tuổi lâu hơn và được bảo quản tốt hơn so với di chỉ hóa thạch trên đất liền.

Muller cho rằng có cơ chế vật lý thiên văn thúc đẩy trong chu trình 62 triệu năm. Theo Muller, các sao chổi có thể bị làm nhiễu quỹ đạo từ đám mây Oort khi đi qua Hệ Mặt trời theo chu kỳ xuyên qua các đám mây phân tử, các nhánh của ngân hà hoặc một cấu trúc nào đó có ảnh hưởng trọng lực mạnh. Tuy nhiên, không có bằng chứng, ngay cả khi giả định rằng có một cấu trúc như vậy tồn tại. Rohde lại cho rằng có động lực địa vật lý, có thể là sự phun trào mạnh của núi lửa được kích hoạt bởi sự bốc của các plume lên bề mặt Trái đất. Plume là sự phình lên của vật liệu nóng ở gần tâm của Trái đất, mà các nhà khoa học tin rằng có tiềm năng xảy ra theo chu kỳ. Theo Rohde, cứ 62 triệu năm Trái đất lại giải phóng ra một lượng nhiệt ở dạng hình thành plume và khi các plume này lên tới bề mặt chúng sẽ tạo ra một giai đoạn hiện tượng núi lửa tràn ngập. Hiện tượng núi lửa này chắc chắn có tiềm năng gây ra sự tuyệt chủng, tuy nhiên, hiện nay không đủ bằng chứng địa chất để biết các loại bazan ngập tràn hoặc plume đã tái diễn với tần số phù hợp không.

Trong khi kiểm tra các kết quả của mình, Muller và Rohde đã nhận thấy chu trình đa dạng của hóa thạch rõ nhất khi nghiên cứu các giống sống ngắn (các giống đã sống sót chưa đến 45 triệu năm). Họ cũng nhận thấy một số sinh vật tỏ ra miễn dịch với chu kỳ, trong khi một số khác lại đặc biệt mẫn cảm. Ví dụ, san hô, bọt biển, động vật chân khớp, lớp Bộ ba thùy theo chu kỳ này, nhưng cá, mực và ốc sên lại không theo chu kỳ. Nói chung, các giống sống lâu đa dạng và phổ biến hơn có cơ hội qua được chu kỳ 62 triệu năm tốt hơn.

Muller và Rohde cũng nhận thấy một chu trình đa dạng thứ hai, nhưng không rõ bằng, là chu trình 140 triệu năm. Theo Muller, chu trình 140 triệu năm cũng rõ, nhưng các nhà nghiên cứu chỉ nhận thấy có bốn sự dao động được ghi lại trong di chỉ 542 triệu năm của chúng ta. Điều này có nghĩa là một số cơ hội có thể chỉ là ngẫu nhiên, mà không phải được thúc đẩy bởi động lực bên ngoài. Theo Rohde, nếu điều này đúng, chu trình đa dạng hóa thạch 140 triệu năm có thể liên quan đến chu trình 140 triệu năm của Kỷ Băng hà. Cũng có thể chu trình đa dạng 140 triệu năm được thúc đẩy bởi sự đi qua các nhánh của dải Ngân hà.

                           Nguồn: Sciencedaily, 2005

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Sơ kết công tác thi đua, khen thưởng 6 tháng đầu năm Cụm thi đua các tỉnh Trung du và Đồng bằng sông Hồng
Chiều ngày 17/6/2026, tại khu du lịch Hải Tiến, tỉnh Thanh Hóa, Cụm thi đua các tỉnh Trung du và Đồng bằng sông Hồng thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức hội nghị Sơ kết công tác thi đua, khen thưởng 6 tháng đầu năm 2026; triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Liên hiệp Hội Việt Nam thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ tại Hải Phòng
Sáng 18/6/2026, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp hội) thành phố Hải Phòng, Đoàn công tác của Liên hiệp Hội Việt Nam do PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố, một số sở ngành và Liên hiệp Hội thành phố Hải Phòng.
Lào cai: Đối thoại trực tiếp giữa ngân hàng và hợp tác xã nhằm thúc đẩy tín dụng xanh
Ngày 18/6/2026, tại xã Lục Yên, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng (YENBAI CDSH) tổ chức hội thảo chuyên đề “Phát huy vai trò của các tổ chức tài chính trong thúc đẩy xanh hóa tín dụng và phát triển kinh tế xanh”.
Nâng cao chất lượng công tác tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng
Ngày 18/6/2026 tại tỉnh Thanh Hóa, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng công tác tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng cấp Trung ương, cấp tỉnh gắn với triển khai các giải pháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp”.