Đề phòng hạ đường huyết

Hiện nay, do tình trạng béo phì và bệnh đái tháo đường týp 2 gia tăng, nên người ta thường quan tâm đến chứng tăng đường huyết mà không để ý việc hạ đường huyết mặc dù tình trạng hạ đường huyết cũng gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Tùy theo nguyên nhân và mức độ hạ đường huyết mà người bệnh có các biểu hiện từ nhẹ đến nặng.

* Thể nhẹ : bệnh nhân bủn rủn chân tay, run người, vã mồ hôi, chóng mặt, tim đập nhanh, đánh trống ngực, lờ đờ, buồn ngủ. Thông thường, những học sinh nhịn ăn sáng đi học thì vào cuối giờ hay mệt mỏi, khó tiếp thu bài, ngủ gục hoặc có thể bị ngất xỉu. Ở công nhân đứng máy, vào cuối giờ lao động thì làm việc kém năng suất, hay nhầm lẫn, có thể xảy ra tai nạn lao động. Lúc này cho bệnh nhân uống nước đường, uống sữa có đường hay ăn các thức ăn ngọt (bánh, kẹo, chè, xôi, sô cô la...) thì khỏi ngay.

* Thể vừa : có những biểu hiện như rối loạn tinh thần, trầm uất, ủ rũ, mất phương hướng, nhìn đôi, có khi xuất hiện cơn co giật, buồn nôn, đau bụng, ngất. Có khi bị liệt nửa người, nhưng sau khi truyền dung dịch glucose là khỏi hẳn.

* Thể nặng : bệnh nhân đột ngột hôn mê, co cứng hàm hoặc co giật toàn thân, liệt nửa người, thân nhiệt giảm. Có trường hợp tử vong vì trụy tim mạch. Thể này thường xuất hiện ở các trường hợp bệnh lý như nêu trên. Điều trị triệu chứng bằng truyền dung dịch glucose.

Ngoài các nguyên nhân bệnh lý như: u tuyến tụy (ở các đảo Langerhans, làm tăng tiết insulin), bệnh nhân đái tháo đường sau khi tiêm insulin quá liều... Đa số trường hợp hạ đường huyết là do thiếu cung cấp , thí dụ: học sinh dậy muộn, vội đến trường ngay không kịp ăn sáng, đến 11 – 12 giờ trưa thì bị hạ đường huyết, lao động tập luyện nhiều nhưng ăn vào it, do sai lầm về dinh dưỡng: trẻ em đang tuổi ăn học mà được cho uống sữa không đường (dành cho người ăn kiêng), bệnh nhân nặng lâu ngày không ăn được, sản phụ suy dinh dưỡng sau khi cho con bú, mải mê làm việc quên ăn và gần đây có một nguyên nhân mà không ai có thể chấp nhận được, đó là: chơi game online suốt ngày đêm quên ăn quên ngủ đưa tới hạ đường huyết ở thể nặng, trụy tim mạch và tử vọng.

Phòng ngừa:

Những người đã bị hạ đường huyết thường hay bị lại nhiều lần sau, do đó phải đề phòng tái phát bằng cách chuẩn bị sẵn bánh ngọt, kẹo, đường hay sữa có đường, khi cẩm thấy đói thì ăn, uống ngay.

Điều trị:

- Nếu do bệnh lý: sau khi điều trị triệu chứng phải tìm căn nguyên: nếu u tuyến tụy thì phát hiện bệnh bằng siêu âm, chụp cắt lớp hay siêu âm nội soi. Sau đó phẫu thuật cắt bỏ u, bệnh sẽ khỏi. Ở bệnh nhân đái tháo đường, khi điều trị bằng insulin phải tiêm thuốc trước bữa ăn 1 – 2 giờ để tránh hạ đường huyết.

- Nếu do thiếu cung cấp: cần có chế độ dinh dưỡgn hợp lý, cung cấp đủ năng lượng như ăn sáng bắt buộc, uống sữa có đường hay ăn bánh ngọt vào giữa các buổi ăn chính cho những người dễ bị hạ đường huyết như đã nêu trên.