Đám cưới mới của người Dao
Theo tục lệ, trong lễ cưới của người Dao, nhà trai phải sắm lễ sang nhà gái bao gồm: 2 đồng bạc nén, 30 - 50kg thị gà, lợn, 30 - 40kg gạo, trầu cau cùng anh em họ hàng sang nhà gái nấu nướng làm cỗ phục vụ suốt 2, 3 ngày. Ngoài ra, nhà trai phải nhờ người có uy tín trong họ có mặt bên nhà gái suốt những ngày cưới để giữ hòa khí. Nếu làm nhà gái phật ý, nhà trai không được đưa dâu về. Con trai của những gia đình nghèo thường phải đến nhà gái ở rể.
Giờ đây, nhà trai sắm lễ cưới đến nhà gái to hay nhỏ tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. Lễ cưới thường gồm vài kilôgam thịt lợn, vài con gà và khoảng 10 kg gạo.
Tuy nhiên, điều bắt buộc ở bất kỳ đám cười nào là nhà trai phải mang đến 120 cặp bánh rán và một số người sang nhà gái làm cỗ. Bánh rán được làm bằng gạo nếp, nhân đỗ xanh, là những sản phẩm do chính người dân địa phương làm ra tượng trưng cho việc coi trọng truyền thống, lễ nghĩa. Ngoài ra, bánh rán được nặn thành hình tròn là tượng trưng cho sự thuận hòa; con số 120 cặp thể hiện sự có đôi, người dự đám cưới ăn bánh rán để chúc cho cô dâu, chú rể trọn đời hạnh phúc bên nhau, thọ đến 120 tuổi.
Người của họ nhà trai sang nhà gái làm là sự chia sẻ những vất vả với cha mẹ cô gái đã nuôi dưỡng, dạy bảo con gái suốt bấy nhiêu năm để đến hôm nay về làm dâu nhà trai. Những lễ nghi và hành động đó không những thể hiện lễ nghĩa mà còn là một nét đẹp truyền thống văn hóa.
Các món ăn trong mâm cơm đám cưới là những thứ gia đình chuẩn bị được như thịt lợn, thịt gà, rau dưa... Lễ cưới được tổ chức ăn uống gọn trong một ngày với khoảng 30 - 40 mâm. Đặc biệt hơn, trang phục của cô dâu, chú rể là trang phục truyền thống của dân tộc Dao, vừa tiết kiệm tiền mua sắm, vừa giữ được bản sắc dân tộc. Sau ngày cưới, bộ quần áo được cô dâu, chú rể giữ lại làm kỷ niệm.
Mỗi năm, xã Ba Vì có 20 - 30 cặp đăng ký kết hôn. Với cách thức tổ chức đám cưới đơn giản và tiết kiệm như trên, người Dao đã và đang giữ gìn và phát huy được bản sắc dân tộc mình.
Nguồn: KH&ĐS Chuyên đề NTDTTS&MN Số 4 24/11/2006
