Đặc điểm và kỹ thuật ghép nhãn chín muộn
Đặc điểm một số giống nhãn muộn
Giống nhãn PH - M99 - 1.1có nguồn gốc ở xã Hàm Tử (Khoái Châu - Hưng Yên). Cây sinh trưởng khoẻ, lá màu xanh sáng, phiến lá to, mỏng, khả năng phân cành trung bình, tán hình bán cầu, chùm quả dạng chổi xể; quả hình tròn, hơi thuôn; vỏ màu nâu, bề mặt có gai nổi rõ; cùi dày, ráo, giòn, rễ tách và có màu trắng đục; hương vị thơm, ngọt; trọng lượng quả 11,76g (85 quả/kg); tỉ lệ phần ăn được 69,8%, độ Brix 20,1; thời gian thu hoạch từ 20/8 - 10/9. Giống nhãn này thích ứng rộng rãi với điều kiện sinh thái nhiều tỉnh phía Bắc, nhất là những nơi đất thấp hoặc chủ động nước tưới. Sau trồng 4 năm, năng suất đạt 8 - 10kg quả/cây.
Giống nhãn PH - M99 - 2.1xuất xứ xã Hồng Nam (Tiên Lữ - Hưng Yên). Cây sinh trưởng khoẻ, lá màu xanh đậm, không bóng, mép và phiến lá hơi lượn sóng, dày, khoảng cách giữa các lá kép khá gần nhau; chùm hoa ngắn, hoa cái nở 2 - 3 đợt khác nhau; chùm quả ngắn có dạng chùm sung, quả tròn màu vàng, vỏ quả dày, nhẵn, cùi dày, ráo, giòn, dễ tách; trọng lượng quả 11,11g (90 quả/kg); tỉ lệ phần ăn được 68,6%; độ Brix 21,6; hương vị thơm, ngọt đậm; thời gian thu hoạch từ 15 - 30/8. Giống này thích ứng rộng, phù hợp với điều kiện sinh thái nhiều tỉnh phía Bắc, nhất là những vùng đất thấp và chủ động nước tưới. Sau trồng 4 năm, năng suất đạt 7 - 8kg quả/cây.
Giống nhãn HTM - 1xuất xứ xã Đại Thành (Quốc Oai - Hà Tây). Cây sinh trưởng khoẻ, lá màu xanh, hanh vàng, ít bóng, mép lá hơi lượn sóng, phiến lá rộng, mỏng; chùm hoa to, dạng chổi xể; quả tròn, hơi vẹo, vỏ quả có màu vàng sáng; cùi dày, giòn, nhiều nước, thơm và có màu trắng trong. Trọng lượng quả 11,11g (90 quả/kg); tỉ lệ phần ăn được 67,0%; độ Brix 21,9%. Thời gian thu hoạch từ 25/8 - 20/9, giống nhãn này chín muộn nhất hiện nay.
Quy trình ghép cải tạo vườn nhãn
Ghép trực tiếp trên cây lớn(áp dụng với cây dưới 10 năm tuổi): Tỉa bỏ cành già, cành sâu bệnh trong tán; mỗi cây để lại tối đa 100 cành, phân bố đều. Sử dụng phương pháp ghép đoạn cành có từ 2 - 3 mắt. Cành ghép là những cành bánh tẻ, đủ tiêu chuẩn. Sử dụng dây nylon mỏng 0,04mm để mầm ghép có thể tự xuyên thủng ra ngoài. Cây sau khi ghép cần được chăm sóc, bón phân, tưới nước theo đúng quy trình, đặc biệt phải được tưới nước thường xuyên và tỉa bỏ mầm mới mọc từ cành, thân để cành ghép nhanh tiếp hợp, bật mầm. Khi mầm ghép bật cao, lá mầm bắt đầu chuyển từ màu xanh nõn chuối hoặc tím sang màu xanh lục có thể bổ sung dinh dưỡng bằng phân bón lá. Trong trường hợp muốn nhanh cho cành thành thục để kịp phân hoá mầm hoa cần phun thêm các chất điều hoà sinh trưởng. Thông thường nếu ghép vào tháng 4 - 5 thì cành có đủ thời gian để thành thục và phân hoá mầm hoa, sang năm tiếp theo ra quả bình thường. Phun thuốc phòng trừ sâu, bệnh định kỳ và kịp thời khi chúng xuất hiện.
Ghép trên các chồi của cây cưa đốn(áp dụng với cây trên 10 năm tuổi): Đốn cắt cành cấp 2 hoặc cành cấp 1 nếu cây quá lớn, xử lý thuốc chống nấm trên các vết cắt đầu cành; bón phân, tưới nước thường xuyên cho cây sau khi đốn. Tốt nhất là bón phân cho cây trước khi cắt 1 tuần. Sau khi cắt, từ thân và cành cắt mọc rất nhiều chồi. Khi các chồi mới dài khoảng 15 - 20cm, tỉa bớt các chồi yếu, mọc vào phía trong tán, chỉ để lại các chồi khoẻ, phân đều về các hướng. Thường chỉ chọn 2 - 3 chồi/cành cấp 2 hoặc cấp 1. Để chồi mới nhanh thành thục, đạt tới độ lớn ghép được (cành đã hoá gỗ cứng, dài trên 40cm, đường kính 0,6 - 1cm) nên bón phân thúc, tưới nước thường xuyên. Sử dụng phân bón lá, chất điều hoà sinh trưởng để cành sinh trưởng khoẻ và nhanh thành thục. Phòng trừ sâu bệnh kịp thời, nhất là các loại sâu gặm vỏ, bệnh nấm phát sinh từ trên đầu cành các vết cắt. Sử dụng phương pháp ghép đoạn cành có từ 2 - 3 mắt, tương tự như ghép trực tiếp. Cây sau khi ghép cần được chăm sóc, bón phân theo đúng quy trình, đặc biệt phải được tưới nước thường xuyên và tỉa bỏ mầm mới mọc từ cành, thân để cành ghép nhanh tiếp hợp, bật mầm. Khi mầm ghép bật cao, lá chuyển sang màu xanh lục có thể bổ sung dinh dưỡng bằng phân bón lá. Nếu muốn nhanh cho cành thành thục để kịp phân hoá mầm hoa cần phun thêm các chất điều hoà sinh trưởng (Thiouree, GA3, Pacloburtazole... và các chế phẩm sinh học dùng cho cây ăn quả). Thông thường, nếu đốn cắt vào vụ xuân thì có thể ghép vào vụ thu (tháng 8 - 9); nếu đốn cắt sau thu hoạch thì có thể ghép vào tháng 3 - 4 năm sau.
