Công nghệ sạch giúp bảo vệ môi trường

Việc xây dựng công nghệ sạch trong một nhà máy có thể làm phát sinh những chi phí lớn về mua sắm thiết bị, thay đổi phương pháp sản xuất, nhưng vẫn có khả năng sinh lợi cao hơn so với việc phải xây dựng trạm xử lý chất thải cuối đường ống. Ðã có các doanh nghiệp đơn lẻ đi theo hướng này như Công ty cổ phần ống sợi thủy tinh Vinaconex, Công ty cổ phần vật tư ngành nước Viwapico cũng thuộc Tổng công ty Vinaconex), sản xuất ống dẫn nước sạch và ống nhựa chất lượng cao; hoặc một số doanh nghiệp sản xuất vòi nước thuộc Tổng công ty Thủy tinh và Gốm xây dựng Viglacera đã lựa chọn nguyên liệu sạch, công nghệ sạch cho ra các sản phẩm cao cấp...

Qua thực tế sản xuất không chỉ của các nhà quản lý, mà ngay cả nhà sản xuất cũng phải thừa nhận công nghệ sản xuất sạch hơn là một giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. 10 năm qua, Chính phủ đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng cho công tác bảo vệ môi trường, chiếm 0,25 % GDP hằng năm, nhưng đến năm 2006 khoản tiền đầu tư cho tương lai này đã tăng lên 1% và năm 2007 còn tăng lên nữa. Ở nước ta, 50 doanh nghiệp thuộc các ngành dệt, giấy, chế biến thực phẩm, gia công kim loại tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Ðà Nẵng, Hải Phòng, Nam Ðịnh, Ninh Bình, Phú Thọ đã tham gia trình diễn sản xuất sạch trong khuôn khổ dự án UNIDO-SECO và dự án “Giảm thiểu ô nhiễm công nghiệp - sản xuất sạch hơn” do UNIDO và SIDA (Thụy Ðiển) tài trợ. Dự án VCEP (giai đoạn 2) cũng đang hỗ trợ các sở Khoa học và Công nghệ, Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Hải Phòng, Ðà Nẵng, Bình Dương triển khai các giải pháp sản xuất sạch hơn đối với các ngành gốm sứ, chế biến mủ cao-su, giấy tái sinh, chế biến thủy sản, thép, dệt nhuộm...

Tuy nhiên, phần lớn công nghệ xử lý khí thải, nước thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại đều “có vấn đề”, nhất là công nghệ xử lý nước thải ở các doanh nghiệp đều chưa đạt hiệu quả do trình độ thiết kế, chế tạo, chất lượng thiết bị, trình độ công nhân vận hành, ý thức bảo vệ môi trường của doanh nghiệp chưa cao. Ðối với các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ, do công nghệ sản xuất lạc hậu, thủ công hoặc bán thủ công, mặt bằng hẹp, vốn đầu tư ít; nên vấn đề xử lý môi trường chưa mấy được quan tâm, dù biết “lợi bất cập hại” nhưng “lực bất tòng tâm”. Hiện nay, ở Việt Nam mới chỉ có 50 lò đốt rác thải bệnh viện, còn rất nhiều bệnh viện chưa có biện pháp thu gom và xử lý loại rác thải nguy hại này.

Ðể các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách, đặc biệt là các doanh nghiệp, các nhà sản xuất vừa và nhỏ thay đổi tư duy đầu tư ngay từ khâu thiết kế đã hướng đến công nghệ sạch, cần phải đầu tư đồng bộ cũng như hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao trình độ công nghệ, thiết bị, đội ngũ cán bộ trong lĩnh vực công nghệ môi trường. Có như vậy mới có thể biến tuyên ngôn về sản xuất sạch mà Chính phủ nước ta ký từ tháng 9 năm 1999 và “Chương trình hành động quốc gia về sản xuất sạch hơn giai đoạn 2001-2005” trở thành hiện thực.

Nguồn: nhandan.com.vn19/7/2006