Công nghệ “nâng cấp” bộ não

Ai hơn ai?

Trên thực tế, bộ não con người có khả năng suy nghĩ nhanh gấp trăm lần cỗ máy siêu điện toán lớn nhất thế giới. Xét về mặt cấu tạo, não bộ mỗi người có khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh và xấp xỉ hơn 100.000km dây thần kinh, với khả năng ghi nhớ - nói theo ngôn ngữ vi tính - lớn đến 100 triệu megabytes. Còn một cỗ máy siêu điện toán lớn nhất cũng chỉ có khoảng một phần trăm khả năng xử lý dữ liệu so với bộ não con người. Tuy nhiên, GS. Michel Hopmail thuộc Viện nghiên cứu thần kinh ở Hà Lan, trong cuốn sách mang tựa đề: “Sự tiến hóa của não người – chúng ta đang ở cuối đường” đã đưa ra nhiều lập luận để giải thích tại sao sự tăng triển của bộ não không thể vượt qua giới hạn sinh học. Trong khi đó, theo định luật nổi tiếng của Godon Mo, một trong những nhà sáng lập ra Công ty điện toán Intel, khả năng xử lý dữ liệu của máy vi tính vẫn tăng theo luật số mũ, tức trung bình cứ 2 năm tốc độ xử lý sẽ tăng gấp đôi. Theo GS. Han Moravec, Viện nghiên cứu công nghệ người máy (Mỹ), tác giả nhiều quyển sách về quá trình tiến hóa của trí tuệ nhân tạo thì máy vi tính mai đây sẽ “suy nghĩ” nhanh hơn cả những người đã tạo ra chúng. Ông ước tính, đến khoảng năm 2030, máy vi tính sẽ bỏ xa khả năng xử lý dữ liệu của não người hiện chỉ ở mức giới hạn 100.000 tỷ mệnh lệnh/giây. Máy vi tính cũng sẽ ngày càng đảm nhận thêm nhiều chức năng mà trí thông minh con người đang giữ, chẳng hạn như sẽ suy nghĩ như con người, thậm chí có thể tự học hỏi để dần trở thành những cá thể có ý thức và cảm nhận y như các nhân vật người máy trong phim khoa học giả tưởng. Cứ cái đà đó, máy vi tính và những robot sẽ chiếm lĩnh vị thế thống lĩnh thế giới vốn thuộc về loài người. Trước thực tế đáng báo động này, loài người ứng xử thế nào? Một trong những cách được nhiều nhà khoa học ủng hộ là bắt tay liên kết thay vì đối đầu với đối thủ đáng gờm này.

Từ triển vọng kết nối não người với máy vi tính...

Giáo sư điều khiển học người Anh Warwick đã trở nên rất nổi tiếng bởi những nghiên cứu và thử nghiệm táo bạo của ông nhằm tìm cách kết nối thông tin trực tiếp giữa hệ thần kinh của con người và máy tính để tạo ra sự tích hợp người – máy (Bionic man). Với lý luận cho rằng hệ thống thần kinh của con người cũng sử dụng các tín hiệu xung điện để trao đổi thông tin giữa não và những bộ phận của cơ thể giống như máy tính, ông khẳng định không có lý do gì để không thực hiện được những trao đổi thông tin tương tự giữa con người và trí tuệ nhân tạo. Để chứng minh điều đó, tháng 3/2002, ông đã tiến hành cấy ghép thử nghiệm một chíp điện tử nhỏ với 100 điện cực được kết nối trực tiếp với các dây thần kinh chính ở cánh tay trái của mình. Warwick đã trở thành người đầu tiên trên thế giới có hệ thần kinh được kết nối và trao đổi thông tin trực tiếp với máy tính.

Với việc thử nghiệm kết nối thành công giữa hệ thần kinh người và máy tính, Warwick đã mang đến cho bộ não con người một nguồn sức mạnh mới. Trước mắt, đây là cách hữu hiệu giúp cho những người không may bị cụt mất chân tay có thể tự đóng mở cửa, điều khiển xe và làm nhiều việc khác bằng... ý nghĩ. Mới đây, Khoa điều khiển học của Trường đại học Massachusette đã được Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) cho phép cấy một con chíp điện tử có diện tích 4mm vuông vào não của người bị bại liệt. Bộ não của người bệnh giờ đây đã có thêm sức mạnh có thể sai khiến một chiếc máy tính hay một robot làm theo yêu cầu của mình chỉ với ý nghĩ.

Đến bộ não “siêu trí tuệ”

Tuy nhiên, tham vọng của GS.Warwick và các nhà khoa học không dừng ở đó. Đây chỉ là bước đi đầu tiên theo hướng kết hợp trí tuệ nhân tạo để tăng cường khả năng cho bộ não con người. Ở một số mặt, khả năng của não người kém xa so với máy tính. Ví dụ, não người chỉ có khả năng nhớ khá hạn chế, không thể nối mạng được với nhau và tiếp nhận thông tin một cách khá chậm chạp. “Từ những nghiên cứu thực tế với robot, tôi đã thấy được sự thông minh của chúng. Tại sao chúng ta không tìm cách áp dụng công nghệ máy tính để thực hiện việc “nâng cấp” cho bộ não của con người?” - GS.Warwick nói. Một trong 18 người tham gia nghiên cứu về những thách thức đối với nhân loại ở thế kỷ 21 do Viện Hàn lâm kỹ thuật Hoa Kỳ tổ chức, kỹ sư Ray Kurzweit cũng cho rằng: “Chẳng bao lâu nữa nhân loại sẽ chứng kiến việc những con robot tí hon (nanobot) được cấy vào tế bào não của người để làm cho con người trở nên thông minh hơn”. Theo ông, đến năm 2029 sẽ có những bộ não siêu trí tuệ được tạo ra mà cả “phần cứng” lẫn “phần mềm” đều đạt được trí tuệ tổng hợp của máy tính và con người bao gồm cả cảm xúc.

Theo dự đoán của giới khoa học, trong tương lai việc cấy ghép thiết bị điện tử vào não người nhằm “nâng cấp” bộ não sẽ được thực hiện đơn giản chỉ bằng một mũi tiêm. Những thiết bị này – giống như đĩa CD phần mềm dùng để nâng cấp máy tính – sẽ được bán rộng rãi trên thị trường thế giới trong vòng 10 - 15 năm nữa. Thiết bị sau khi được cấy ghép vào não có thể giúp con người có được một bộ não “thế hệ mới” ưu việt hơn hẳn. Nếu mục đích vĩ đại của GS. Warwick và các đồng sự thành công thì việc “nâng cấp” trí thông minh cho con người cũng sẽ đơn giản như “nâng cấp” một ổ đĩa cứng. Với sự nâng cấp này, con người sẽ học tập, giải quyết công việc, đề ra kế hoạch và cả suy nghĩ, tính toán với tốc độ và hiệu xuất cao hơn hẳn. Không những thế, nhờ có một phần mềm đặc biệt, kiểu như phần mềm diệt virut máy tính, thiết bị còn giúp chữa trị các chứng bệnh về não, từ Alzheimer cho đến mất trí nhớ và thậm chí còn có thể tái tạo lại... tư duy cho con người!

Đặc biệt, với bộ não tích hợp người – máy này, con người có khả năng giao tiếp với nhau thông qua ý nghĩ mà không cần đến “những tiếng ồn ào ngớ ngẩn của lời nói” nữa. “Khi đem so sánh con người với máy tính mới thấy ngôn ngữ bằng lời nói của chúng ta quả là một cách trao đổi thông tin quá chậm chạp” – Warwick nhận xét. Trong một cuốn sách của ông được xuất bản gần đây, Warwick đã hình dung ra một thế giới tương lai với tất cả các bộ não của mọi người đều được nối mạng toàn cầu và cùng chia sẻ một cơ sở dữ liệu “siêu trí tuệ” (super intelligence) chung. Những tín hiệu thần kinh mang trạng thái cảm xúc của con người như vui buồn, bình tĩnh, thư giãn hay thậm chí khoái cảm tình dục đều có thể được lưu trữ trên máy tính dưới dạng dữ liệu và download xuống theo nhu cầu của mỗi người. Theo dự đoán của ông, một mạng siêu trí tuệ toàn nhân loại như vậy có thể sẽ được hình thành vào khoảng năm 2050.

Nguồn: suckhoedoisong.vn (19/03/08)