Công nghệ - khâu đột phá để phát triển rau quả xuất khẩu

Trước mắt, các mô hình thí điểm tổ chức sản xuất và xuất khẩu sẽ được triển khai tại một số tỉnh miền núi trung du phía Bắc, khu vực Đà Lạt (Lâm Đồng), Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh đồng bằng Cửu Long. Tại những khu vực này, một số trang trại tập trung, trung tâm giao dịch rau quả sẽ được thành lập để áp dụng công nghệ hiện đại và phương thức giao dịch tiên tiến vào sản xuất thử nghiệm.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát cho biết, Bộ sẽ khuyến khích các hình thức liên kết giữa doanh nghiệp và hộ nông dân để phát triển các vùng sản xuất rau hoa quả theo quy trình công nghệ sạch, an toàn, chất lượng cao; đồng thời, chú trọng xây dựng thương hiệu sản phẩm.

“Chúng tôi kêu gọi và khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân trong và ngoài nước, các hợp tác xã tham gia vào chương trình này”, ông Phát nói trong một cuộc trao đổi với báo chí gần đây. "Người nông dân Việt Nam rất khó làm giàu nếu chỉ dựa vào cây lúa, một phần vì nhu cầu lúa gạo trên thế giới chỉ vào khoảng 9 tỷ USD mỗi năm, trong khi con số này đối với rau, hoa, quả là 100 tỷ USD".

Giới doanh nghiệp, nhất là nhà đầu tư nước ngoài đang “để mắt” ngày càng nhiều tới tiềm năng xuất khẩu rau quả của Việt Nam . Chẳng hạn như một số nhà đầu tư Nhật Bản đưa các giống rau mới vào Việt Nam, phổ biến cách thức sản xuất cho nông dân trồng và thu mua sản phẩm xuất khẩu, hoặc đầu tư lập vùng sản xuất rau đặc sản ở các tỉnh phía Nam. Hay nhà đầu tư Đài Loan lại tìm thấy cơ hội ở việc đầu tư vào trang trại sản xuất các loại rau ôn đới ở Lâm Đồng.

Ở trong nước, ngành ngân hàng cũng đã tỏ ý muốn vào cuộc. Mới đây, lãnh đạo Ngân hàng An Bình đã tuyên bố sẵn sàng hợp tác với các nhà đầu tư trong và ngoài nước trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ để trồng và chế biến rau quả sạch đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Về việc lo đầu ra cho sản phẩm, Bộ trưởng Cao Đức Phát cũng khẳng định, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Thương mại để đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu tại các thị trường ngoài nước, giúp người nông dân yên tâm đầu tư phát triển sản xuất, tạo được nguồn nguyên liệu đáp ứng đủ lớn về số lượng, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.

Thực tế, ở Việt Nam cũng đã có một số mô hình sản xuất và xuất khẩu rau, hoa, quả đạt giá trị sản xuất 400-500 triệu VND/ha/năm, cao hơn gấp 10 lần so với trồng lúa và các cây khác. Rau quả Việt Nam cũng được đánh giá cao về chất lượng tự nhiên, thơm ngon và đa dạng về chủng loại.

Tuy nhiên, những mô hình hiệu quả như vậy còn rất ít so với tiềm năng khoảng 1,5 triệu ha cây ăn quả, hoa và rau các loại trên cả nước. Trong tổng sản lượng rau, quả khoảng 6 triệu tấn hàng năm, phần lớn mới được tiêu thụ nội địa. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đang tăng dần những năm gần đây, những cũng mới đạt 260 triệu USD vào năm 2006.

Nguyên nhân của tình trạng này được chỉ ra là do những bất cập trong công tác quy hoạch dẫn đến đầu tư vùng nguyên liệu không gắn với cơ sở chế biến, quy trình sản xuất và chế biến chưa đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ mang tính chất hộ gia đình là chủ yếu đã khiến sản lượng hàng hoá phân tán, khó hình thành được các đầu mối thu mua và chế biến, bảo quản sản phẩm./.

Nguồn: TTXVN; Kinh tế nông thôn, 3/5/2007