Con trâu là đầu cơ nghiệp
Theo các nhà khảo cổ thì Đông Nam Á xưa bao gồm cả phần diện tích hiện nay ở Trung Đông là cái nôi nông nghiệp đầu tiên của thế giới, quê hương của lúa mì và lúa gạo, của những động vật chăn nuôi đầu tiên và là khu vực phát minh ra chiếc cày gắn liền với trâu nhà. Từ đây nền nông nghiệp cổ đại đã lan sang các vùng lân cận, rồi châu Âu, châu Phi…đến năm 1.500 sau Công nguyên đã vươn tới tất cả các khu vực trên thế giới.
Ở năm loài trâu có hai loại được biết tới nhiều nhất là trâu châu Phi Syncerus caffer và trâu nước châu Á. Trâu châu Phi chủ yếu sống ở phía Namxa mạc Sahara. Chúng cao 1,6m nặng gần một tấn. Mình có màu nâu đen. Trâu sống ở bìa rừng kích thước nhỏ hơn chỉ cao khoảng 1,1m nặng 600 kilogam, trâu ở sâu trong rừng màu hơi đỏ. Chúng sống theo bầy từ hàng chục đến hàng trăm con. Con non (một hoặc hai con) ra đời sau 11 tháng. Trâu khi bị thương sẽ là một loài hung tợn nhất, nó có thể chạy vòng quanh tấn công lại đối thủ, và dùng sừng hất đối thủ lên cao với cú móc sắc nhọn dẫn tới tử thương.
Trâu nước châu Á Bubalus bubalis được xem là tổ tiên trực tiếp của phần lớn trâu nhà hiện nay, bắt nguồn từ Ấn Độ và Iran , còn khoảng 4.000 con. Hai nước này do nuôi trâu gần những khu vực tự nhiên nên chúng cũng thường xổng và trở về hoang dã. Nó giống với trâu châu Phi về màu sắc và kích thước, song sừng có vẻ yếu hơn. Con non sinh ra sau mười tháng. Trâu nước hoang dài từ 2,4 đến 2,8m cao 1,8m và nặng khoảng 1.000 kilôgam. Một loại nữa gần gũi với trâu nước là con bò hoang anoa, cao khoảng 1m lông đen hoặc nâu đen, con đực thường sẫm màu hơn con cái, và có hoa thị điểm trên trán, cổ hoặc các chi. Con non ra đời sau chín đến mười tháng. Bò anoa gồm 3 loại: A.mindroensis ở đảo Mindro quần đảo Philíphin, A.depressicornis và A.anoa ở Celebes. Cả trâu nước lẫn bò hoang đều gặp nguy hiểm và có thể tiệt chủng do môi trường sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bò hoang vẫn bị săn bắn lấy thịt, da sống và sừng, hiện số lượng của chúng chỉ còn khoảng dưới 100 con.
Ở một số nước như New Zealand và Australia có những trò chơi săn bắn trâu không giấy phép vào một mùa nhất định, điều này đã làm giảm số lượng trâu trong tự nhiên nghiêm trọng. Sau khi đi máy bay hay xe máy, canô tiến vào trong khu vực săn, thợ này sẽ đóng trại để thăm dò và đi tìm bắn trâu với súng săn có công suất lớn. Giải thưởng chính là con vật săn.
Trong thực tế ngoài dùng làm vật kéo, trâu còn để lấy thịt và sữa. Sữa trâu có hàm lượng protein, pho mát, bơ, bột sữa và sữa đặc có đường. Sừng cho ngành mỹ nghệ và lớp da dày phục vụ ngành da.
Nguồn: T/c chăn nuôi, 6/07, tr 41.
