Con tôm hay cây lúa?
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng - vật nuôi hiện nay diễn ra rộng khắp ở mọi miền. Đó là chủ trương đúng đắn. Nếu như nuôi tôm đem lại hiệu quả kinh tế hơn hẳn trồng lúa, hà cớ gì bà con lại phản đối? Nhưng ở đây, việc chuyển đổi là do ý muốn của cán bộ chứ chưa phải là nguyện vọng của người dân. Song đôi khi người dân vốn “bảo thủ” không quen với sự đổi mới thì sao! Vậy thì cán bộ đi trước làng nước theo sau cũng là điều rất nên chứ.Nhưng chuyện là thế này. Cánh đồng lúa Nam Điền nằm ngay sát biển, nếu chuyển thành đầm nuôi tôm rất thuận lợi. Cán bộ thôn xã bèn lập dự án đề nghị huyện cho chuyển đổi từ trồng lúa sang nuôi tôm. Kể ra đó cũng là một ý định tốt đẹp, mong muốn làng xã mình thoát nghèo, cuộc sống của dân làng nhanh chóng được đổi đời. Để có sức thuyết phục họ báo cáo rằng, năng suất lúa quá thấp, chỉ đạt 1 tạ một sào. Nhưng thực tế được công chiếu trên truyền hình cho thấy lúa đang tốt bời bời, và bà con khẳng định rằng phải thu được trên 2 tạ là ít. Lại còn có chuyện để làm cho lúa xấu đi, người ta còn cố tình bí mật xả nước mặn vào ruộng! Cũng theo báo cáo, thì 100% nông dân đồng thuận chuyển sang nuôi tôm. Vậy mà rất nhiều bà con lên tiếng không đồng tình, bởi họ thấy ngay các đầm nuôi tôm bên láng giềng thu hoạch thất bát vì tôm bệnh hàng loạt và môi trường bị ô nhiễm nặng. Bà con bảo, trồng lúa còn có gạo mà ăn, nuôi tôm tôm chết thì nhịn đói.
Câu chuyện ở xã Nam Điền cho thấy gì? Việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất là đúng đắn,là cần thiết, nhưng phải dựa vào điều tra nghiên cứu chu đáo, không thể chạy theo phong trào, không thể duy ý chí. Trước hết căn cứ để chuyển đổi phải dựa trên cơ sở khoa học khách quan, chứ không thể bịa ra dữ liệu, lại càng không thể cố tình làm ruộng lúa nhiễm mặn gây thiệt hại cho dân. Đồng thời phải chuẩn bị kỹ lưỡng về nhận thức,về kỹ thuật để nắm chắc rằng kết quả chuyển đổi không thể thất bại được. Một khi có chứng lý, có sự bảo đảm thì mới có sức thuyết phục người dân tham gia, chứ không thể tùy tiện áp đặt rằng tất cả đều đã đồng thuận. Sự gian dối, không trung thực ngay từ đầu chắc chắn không thể đem lại một kết quả tốt đẹp được.
Dẫu cho rằng đây là những việc làm có mục đích tốt đẹp như thế nào chăng nữa, nhưng hậu quả để người dân gánh chịu là có tội với dân.
Nguồn: KH&ĐS Chuyên đề NTDTTS&MN Số 1 13/10/2006
