Con sao la hồi sinh...

Một phòng thí nghiệm thực tế ảo đã được Viện Công nghệ thông tin (CNTT) khai trương ngày 17.5.2005. Phòng thí nghiệm có nhiệm vụ thiết kế và xây dựng thử nghiệm một bảo tàng di sản cỡ nhỏ động thực vật Việt Nam, tiếp đó xây dựng bảo tàng di sản động thực vật biển Việt Nam và triển khai ứng dụng rộng rãi công nghệ này trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh - quốc phòng...

Từ giấc mơ thực tế ảo

Chưa bao giờ nhóm nghiên cứu thực tế ảo lại nghĩ rằng, con sao la - loài động vật bị đe dọa tuyệt chủng (nhóm E) trong Sách Đỏ, ở tít trên những đỉnh núi hiểm trở, xa xôi của Trường Sơn, lại làm mình mất ăn, mất ngủ như vậy.

Cả nhóm gồm 7 người chưa ai nhìn thấy tận mắt con sao la bằng xương, bằng thịt. Nhiệm vụ của nhóm là tái hiện bằng phương pháp thực tế ảo, từ đó tạo nên một quy trình “chuẩn” cho công nghệ xây dựng hệ thống thực tại ảo.

Anh Đỗ Năng Toàn, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết ban đầu nhóm định mua một con sao la ảo trên mạng để nghiên cứu. Nhưng kế hoạch không thành vì chỉ ở Việt Nam mới có sao la. Họ lại nảy ra sáng kiến mua một con dê ảo, vì loài dê có bề ngoài khá giống sao la. Tuy nhiên, giá một con dê ảo được rao bán lên tới 500 USD/con. Thế là nhóm đã mượn hình sao la nhồi bông về tự mổ xẻ, mày mò nghiên cứu.

Cuối cùng nhóm cũng hoàn thành một quy trình thực tế ảo con vật: Bước đầu dùng máy quét để quét hình ảnh con vật, tạo ra một lưới 3D, rồi thêm hình ảnh bề mặt, sau đó xây dựng một mô hình tĩnh. Bước khó nhất là tạo ra một hệ thống có yếu tố thời gian thực. Tức là xây dựng hoạt cảnh và áp dụng các kỹ thuật tạo chuyển động cho sao la. Nhóm tạo ra một khung xương để làm công cụ điều khiển chuyển động, biến đổi của mô hình...

Và rồi con sao la được hồi sinh bằng công nghệ thực tế ảo, đánh dấu sự phát triển công nghệ thực tế ảo của Việt Nam .

Đến giấc mơ có thực

Tuy nhiên, việc tạo ra hình ảnh con sao la không phải là sáng tạo đầu tiên của nhóm nghiên cứu này. Một bản demo (thử nghiệm) tái hiện Văn Miếu Quốc Tử Giám đã được họ miệt mài tạo ra trước đó. Chọn trường đại học đầu tiên tồn tại giữa lòng thủ đô, nhóm này táo bạo muốn trải nghiệm cùng người xem, so sánh với công trình thật.

KS Trịnh Hiền Anh cho biết, ưu điểm nổi bật của công nghệ chính là người xem có thể dùng chuột để khảo sát những mô hình này trong thời gian thực; phóng to, thu nhỏ để nhìn ngắm chi tiết kiến trúc, màu sắc và những thông tin liên quan về công trình kiến trúc này. Thậm chí người xem còn có thể đăng nhập vào để chia sẻ ý kiến, đóng góp với chính nhóm tác giả và cả những người có cùng sở thích.

Được biết, trước khi phòng thí nghiệm thực tế ảo tại Viện CNTT được thành lập, một nhóm các bạn trẻ gồm Phạm Minh Ngọc, Nguyễn Minh Đức, Trương Quốc Hùng, Nguyễn Minh Tiến (ảnh)... là những kỹ sư CNTT, thuộc Học viện Kỹ thuật Quân sự, đã tiến hành xây dựng mô hình ba chiều của đền Ngọc Sơn một cách chi tiết. Đây là một phần trong dự án số hóa toàn bộ các di tích lịch sử của thủ đô bằng công nghệ thực tế ảo.

Thực tế ảo là gì?

Thực tế ảo là công nghệ sử dụng các kỹ thuật mô hình hóa không gian ba chiều với sự hỗ trợ của các thiết bị đa phương tiện hiện đại để xây dựng một thế giới mô phỏng bằng máy tính- môi trường ảo (virtual environment). Công nghệ này giúp dựng lên những công trình lớn một cách đầy đủ nhất khi kinh phí hạn chế hoặc không có khả năng dựng lại trong thực tế. Các vật thể trong thế giới ảo được biểu diễn chính xác hơn so với các đối tượng phẳng (hình ảnh hai chiều) do có thêm chiều sâu. Người sử dụng không còn được xem như người quan sát bên ngoài, mà trở thành một phần của hệ thống. Việc quan sát hình ảnh trong một màn hình có trường nhìn rộng lớn, làm cho người xem có cảm giác như đang tồn tại trong trường không gian đó, có thể quan sát ở tất cả các góc độ khác nhau, cùng với sự hỗ trợ của thiết bị chuyên dùng như máy quét ba chiều, máy quay ba chiều, máy hỗ trợ trình chiếu hình ảnh ba chiều, như găng tay dữ liệu (data gloves), áo dữ liệu...