Có nên mở rộng Hà Nội về phía Bắc Ninh, Hưng Yên, Vĩnh Phúc?

Vì sao cần phải mở rộng Hà Nội, thưa ông?

- Cách đây khoảng 20 năm, chúng ta đã có ý đồ dịch chuyển xây dựng Xuân Hoà là thủ đô hành chính, nhưng không thực hiện được. Trong xu thế hiện nay cần phải xây dựng một thủ đô hiện đại, không lạc hậu so với khu vực và thế giới thì việc mở rộng là rất cần thiết.

Nếu Hà Nội đơn thuần chỉ là thủ đô hành chính thì đâu cần diện tích lớn. Nhưng Hà Nội còn là trung tâm kinh tế, văn hoá, xã hội thì đòi hỏi phải phát triển về quỹ đất, dân số, giao thông, công nghiệp, du lịch, kinh tế xã hội, văn hoá...

Hơn nữa, chúng ta phải thấy rằng xu thế của thế giới là tình trạng di dân từ nông thôn ra đô thị và đô thị hoá là tất yếu. Không tính toán tốt thì nguy cơ tập trung quá đông vào trung tâm thủ đô sẽ thành hiện thực. Vì vậy, phải có các đô thị khác xung quanh thủ đô gọi là đô thị vệ tinh. Tôi lấy đơn cử, gần đây chúng ta thấy các trung tâm chuẩn bị phát triển ở phía Tây Hà Nội, trung tâm về phía Đông Anh, Mỹ Đình, Hoà Lạc... Đó chính là các đô thị vệ tinh giảm tải cho Hà Nội.

Hà Nội quá hẹp, do đòi hỏi phát triển về kinh tế mà có những tuyến đường đáng lẽ để phát triển đô thị thì biến thành các khu công nghiệp, ví dụ như khu Nam, Bắc Thăng Long - Nội Bài. Các khu đó nếu được phát triển thành đô thị thì tốt hơn. Hoặc như khu Hưng Yên, Hải Dương do thiếu quy hoạch thống nhất quốc gia cho nên tình trạng quốc lộ 5 bây giờ biến thành phố kéo  dài. Mở rộng Hà Nội hay không, phải dựa trên cơ sở tính toán quy hoạch có tầm nhìn cho tương lai. Hà Nội có 900 km² thì bé quá.

Từ góc độ chuyên môn, theo ông nếu lấy thì Hà Nội nên lấy một phần hay toàn bộ địa giới hành chính của một địa phương lân cận nào đó?

- Chúng ta cần đặt câu hỏi là năm 2020 hay xa hơn là năm 2050, Hà Nội sẽ phát triển đến đâu để có cách tiếp cận, giải quyết vấn đề phù hợp ngay từ bây giờ. Có 2 phương án là: Cắt một phần hay sát nhập toàn bộ tỉnh nào đó về Hà Nội. Nếu cắt thì có cái dở là không thể cắt ít được, hơn nữa cắt đến đâu là vừa? Mặt khác lấy mỗi nơi một ít sẽ làm rối thêm quản lý sau này. Vì vậy, nếu lấy thì lấy toàn bộ là chuẩn nhất. Ví dụ ở đây là Hà Tây, nếu lấy toàn bộ thì chúng ta vẫn còn các đô thị y nguyên, ví dụ vẫn còn thành phố Hà Đông, thành phố Sơn Tây thuộc thủ đô Hà Nội.

Diện tích của Hà Nội hiện nay quá nhỏ, không phù hợp với xu hướng phát triển trong tương lai (Ảnh: Chí Cường)

- Tôi cũng nghiêng về phương án nên lấy toàn bộ Hà Tây. Nếu chúng ta xem lại quy hoạch sắp tới đây khi phát triển khu vực Láng-Hoà Lạc, hệ thống tàu điện ngầm nối Hà Nội với khu Hoà Lạc... thì sẽ thấy khu vực Sơn Tây đã được quy hoạch phát triển công nghiệp, vùng đất này đâu còn nông nghiệp nữa.

Theo tôi được biết, tính đến nay Hà Tây có khá nhiều dự án xung quanh đó. Ngay quy hoạch của Hà Tây cũ do chính Hà Nội lập thì toàn bộ phía Nam Láng-Hoà Lạc, chỗ ngã 3 Hoà Lạc đã thành khu công nghiệp của Hà Tây rồi. Đấy chính là chuẩn bị cho tương lai.

Điều thứ 2 phải tính thêm, mạn đó leo dần lên đồi, thế đất cao, không thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Vậy chúng ta phải tính toán lợi thế đất nào phát triển là thuận lợi nhất. Theo tôi chỉ có phát triển công nghiệp là hợp lý nhất. Sắp tới đây nếu nhìn lại bản đồ quy hoạch của Hà Tây thì các khu công nghiệp chiếm gần hết toàn bộ diện tích từ Sơn Tây đến Hoà Lạc.

Giả sử nếu Hà Nội lấy toàn bộ địa giới Hà Tây hiện nay, liệu bộ mặt của Thủ đô có trở nên lem nhem vì có vùng nông thôn rất lớn?

- Vấn đề ở đây là công tác quản lý và việc phân quyền quản lý. Trong việc phân quyền này trách nhiệm và quyền hạn đi liền với nhau. Anh có trọng trách dĩ nhiên có quyền hạn để giải quyết các vấn đề cho mục tiêu phát triển. Như thế vừa là san sẻ trách nhiệm, vừa là cách để giải quyết mọi vấn đề nhanh gọn nhất.

Cũng có ý kiến cho rằng, tại sao lại không chú trọng đến việc mở rộng về phía Bắc Ninh, hay Hưng Yên. Quan điểm của ông ra sao ?

- Trong việc phát triển của một đô thị, ở đây là Thủ đô, cần tính đến vấn đề phát triển và quy hoạch phát triển. Trong đó cơ bản là việc xây dựng các công trình, cơ sở hạ tầng lớn, bé... Hà Tây là vùng có thế đất cao, nền địa chất vững, không lo các yếu tố thiên tai như lũ lụt,... Đó là một lợi thế rất lớn trong vấn đề liên quan đến địa lý kiến trúc. Còn các địa điểm kia là vùng trũng, kiến tạo địa chất không thể bằng Hà Tây... Nhưng đây là vấn đề lớn, là chiến lược của quốc gia, nên còn phải được bàn thảo kỹ càng.

 Xin cảm ơn ông!