Chưa thể ghép tim, vì sao?

- Có ý kiến cho rằng, vào thời điểm hiện tại, việc ghép tim đối với người Việt Nam là một ước vọng quá xa vời. Ông nghĩ sao về điều này?

PGS. TS Đỗ Tất Cường

Tôi không biết ở các bệnh viện khác thì thế nào, nhưng tại Bệnh viện Quân y 103, hiện đang có đề tài nghiên cứu cấp Bộ Quốc phòng về ghép tim thực nghiệm trên động vật. Đương nhiên, nếu thận,gan dùng để ghép có thể lấy được từ người sống thì trong ghép tim không thể làm như thế được. Tim bắt buộc phải được lấy từ người chết não vì tim không phải là tạng tái sinh.

Từ 2 năm nay, Học viện Quân y đã tiến hành ghép tim thực nghiệm trên lợn. Những con lợn được ghép tim vẫn sống khỏe mạnh sau ghép, chứng tỏ kỹ thuật này bước đầu đã thành công.

- Nhưng từ thực nghiệm trên động vật đến áp dụng trên người là cả một quá trình lâu dài và phức tạp?

Đúng vậy. Ghép tim trên người là một kỹ thuật hết sức phức tạp, vì quả tim có thể ngừng đập bất kỳ lúc nào. Chính vì thế chúng tôi đã chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng cả về kỹ thuật, cơ sở, phương tiện và con người để có sự chuẩn bị đón đầu cần thiết.

- Có kỹ thuật nào tương tự với ghép tim mà chúng ta đã chủ động về kỹ thuật và thực hiện đại trà?

Hiện nay Bện viện Quân y 103 đang tiến hành kỹ thuật mổ tim mở. Đây là một loại phẫu thuật phức tạp áp dụng trong bệnh tim bẩm sinh. Trong quá trình mổ phải cho tim ngừng đập, bởi tim đập thì không thể mổ được do đó dùng máy tuần hoàn ngoài cơ thể. Kỹ thuật này đòi hỏi rất khắt khe từ khâu gây mê, hồi sức tới các phương tiện phục vụ và chăm sóc sau mổ.

- Vậy thì còn chần chờ gì nữa mà chúng ta không tiến hành ghép tim cứu người?

Đó là một câu hỏi khó. Chúng ta có đủ điều kiện để làm, nhưng ghép tạng từ người chết não cho người sống là một khâu tổ chức không đơn giản. Đó là chưa kể chúng ta chưa có luật chết não.

- Xin hỏi, thế nào được gọi là chết não?

Chết não là thuật ngữ chỉ một người trong tình trạng tim vẫn đập nhưng phổi không thở và não đã chết. Lúc này, máu không còn lên não được nữa, và chắc chắn người đó sẽ chết. Quá trình từ khi chết não đến chết thực sự kéo dài 24 tiếng – 48 tiếng. Hiện tượng này gặp nhiều nhất là người bị chấn thương sọ não nặng do tai nạn giao thông. Trước hết người dân phải thông hiểu rõ thuật ngữ này. Sau đó, chúng ta phải chuẩn bị từ văn bản đến xã hội, trung tâm điều phối, tư vấn, thành lập hội đồng chết não ở các đơn vị, phải chuẩn bị người được ghép đến công đoạn tổ chức lấy tim và bảo quản... bởi không phải trái tim nào cũng có thể mang ghép ngay được... Tóm lại, rất nhiều vấn đề cần giải quyết. Thế nên, không phải khi có luật là có thể ghép tim ngay được.

- Nghĩa là phải đợi đến bao giờ, thưa TS?

Theo ý kiến của GS Phạm Gia Khánh, Giám đốc Học viện Quân y, có thể từ nay đến năm 2010. Tuy vậy, chúng tôi đang cố gắng ghép tim càng sớm càng tốt, ngay khi nào có thể.

- Xin cảm ơn TS.

Nguồn: Báo KH&ĐS, số 58 (1984), 13/7/2007), tr 9.