Chữa hen không đúng cách

Lạm dụng kháng sinh… tử vong tại chỗ

Hen suyễn hay còn gọi là hen phế quản là một hội chứng thường xảy ra về đêm, do viêm và co thắt phế quản với các kích thích rất khác nhau do các yếu tố bên trong cơ thể cũng như ở môi trường. Hen kéo dài nhiều năm sẽ để lại những hậu quả đáng tiếc như: suy hô hấp, suy tim, tàn phế, chết sớm. Đây là căn bệnh hô hấp nguy hiểm gây tử vong vào hàng thứ ba. Tại Việt Nam, hiện có hơn bốn triệu người mắc hen và khoảng 3.000 người tử vong mỗi năm vì bệnh này. Hiện nay, Việt Nam có tới 9% bệnh nhân hen chưa được điều trị dự phòng. Có nhiều nguyên nhân khiến việc kiểm soát cơn hen ở bệnh nhân còn gặp nhiều khó khăn, trong đó, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bùng phát cơn hen là do ô nhiễm môi trường và thay đổi thời tiết.

GS.TSKH Nguyễn NăngAn, Chủ tịch hội Hen, Dị ứng - miễn dịch lâm sàng Việt Nam, bức xúc: “Theo nguyên tắc, khi điều trị, bác sĩ phải kê đơn từ liều thấp đến liều cao. Nhưng nhiều bác sĩ hiện nay, khi bệnh nhân đến khám, dù bệnh cảm cúm thông thường hay ho do kích ứng, họ đều mạnh tay kê ngay kháng sinh liều cao, dẫn đến tình trạng kháng thuốc trong điều trị. Thậm chí, đã có những trường hợp sốc phản vệ đã tử vong ngay tại chỗ. Đáng báo động là tình trạng dùng kháng sinh để điều trị bệnh hen cho bệnh nhi. Tôi từng gặp những đơn thuốc điều trị hen ở trẻ 1 - 2 tuổi có quá nhiều thuốc corticoid và kháng sinh với liều lượng áp dụng cho người lớn và dùng trong thời gian kéo dài. Bệnh nhân chỉ đỡ trong thời gian đầu, sau lại tái phát nặng hơn”.

Hiện nay, thuốc Flixotide để điều trị dự phòng cho trẻ em dưới 4 tuổi, còn người lớn dùng loại Seretide. Để cắt cơn ho, cả trẻ con và người lớn đều có thể dùng loại Ventoli. Với thuốc Theophylline, Predisolon, trên thế giới. Hiện nay không nước nào còn dùng để điều trị hen. Đây là loại thuốc gây độc, đã trở nên lạc hậu 50 năm, vậy mà nhiều bác sĩ của ta vẫn coi đó là thuốc đặc trị và kê đơn cho bệnh nhân hen.

Bác sĩ viện lớn cũng kê lại thuốc

Trên thế giới, chương trình phòng chống hen toàn cầu (GINA) đã được đề xuất năm 1998 và được 200 nước hưởng ứng. Năm 2004, chương trình phòng chống hen (GINA) kết luận: 84% bệnh nhân hen có thể kiểm soát triệt để. Hiện tại nhiều nước trên thế giới áp dụng đã cho kết quả rất khả quan.

Theo GS Nguyễn Năng An, khó khăn trong điều trị bệnh hen ở Việt Nam hiện nay là chưa có chương trình quốc gia phòng chống bệnh hen, chưa có phác đồ điều trị hen thống nhất trong cả nước. Tại trung tâm y tế các quận, huyện bệnh nhân chưa được phát thuốc hen theo chế độ bảo hiểm y tế. Bệnh hen chỉ được chữa theo BHYT tại một số bệnh viện như BV Bạch Mai, Viện Nhi trung ương, BV Lao và Bệnh phổi trung ương, BV Thanh Nhàn, Đống Đa, Xanh Pôn (Hà Nội). GS An khẳng định: “Nếu chừng nào chưa có phác đồ điều trị kèm theo Thông tư của Bộ Y tế về điều trị hen thì chừng đó bệnh nhân còn khổ do bác sĩ điều trị sai thuốc. Ngay cả một số bệnh viện lớn của Hà Nội và Trung ương, nhiều bác sĩ cũng kê sai thuốc”.

Tuy nhiên, vấn đề cần quan tâm là những hiểu biết về bệnh hen, điều trị và dự phòng hen của người Việt Nam còn thấp. Có tới 90% bệnh nhân hen không biết rằng, việc dự phòng cơn hen có thể kiểm soát hoàn toàn. Được biết Hội Hen, Dị ứng - miễn dịch lâm sàng đã báo cáo với Bộ Y tế về chương trình điều trị dự phòng hen, nhưng không hiểu sao đến nay vẫn chưa được triển khai. Để công tác phòng và chữa hen thực sự mang lại hiệu quả cao. GS.TS Nguyễn Năng An cho rằng: “Việt Nam cần nhanh chóng có chương trình quốc gia về hen. Bệnh hen có thể chữa trị khỏi hoàn toàn trong thời gian không dài, nhưng phải chữa đúng nơi, đúng cách, đúng thuốc”.

Về phía người bệnh, biện pháp phòng tránh hen tốt nhất là ngưng hút thuốc lá và hạn chế tiếp xúc với các yếu tố ô nhiễm môi trường như khói, bụi.