Chưa có cơ sở khẳng định bờ biển VN có nguy cơ sóng thần
Theo ông Xuyên và cộng sự, động đấtvừa xảy ra ở Indonesiangày 17/7 không ảnh hưởng gì đến Việt Nam vì cách rất xa bờ biển nước ta. Viện Vật lý Địa cầu đã được Viện Khoa học và Công nghệ giao nhiệm vụ nghiên cứu và đánh giá nguy cơ sóng thần ở bờ biển Việt Nam nhằm đưa ra các kết luận có cơ sở khoa học về vấn đề này. Nguy cơ sóng thần ở bờ biển nước ta đã được đánh giá sơ bộ như sau:
Sóng thần gây ra bởi các trận động đất rất mạnh xảy ra trong các vành đai động đất lớn trên thế giới như vành đai Thái Bình Dương và các vành đai Địa Trung Hải - Hymalaya (nơi xảy ra động đất sóng thần Sumatra 26/12/2004) không gây nguy hiểm cho bờ biển Việt Nam, vì đã bị các vòng cung đảo như Phillipines, Indonesia, Jawa, Thái Lan, Malaysia che che chắn từ phía đông, đông nam, nam, tây và tây bắc.
Trong phạm vi biển Đông có hai nguồn sóng thần đáng chú ý:
Nguồn thứ nhất là đới đứt gãy chạy theo kinh tuyến 109 - 110 gần bờ biển Việt Nam . Trong đới có khả năng phát sinh động đất và phun trào núi lửa. Nhưng động đất cực đại ở đây nhỏ hơn 7 độ richter (theo quan sát thực tế và đánh giá của các nhà khoa học, động đất cực đại ở đây có độ lớn 6,1 cộng trừ 0,3 độ richter), cơ cấu dịch chuyển chủ yếu là trượt bằng, cho nên không gây sóng thần lớn. Còn hoạt động núi lửa chỉ gây động đất cấp 7 trong phạm vi hẹp mà không gây sóng thần lớn. Phun trào núi lửa mạnh nhất quan sát được xảy ra năm 1923 ở đảo Phú Quý, gây chấn động cấp 7 nhưng không gây sóng thần đáng chú ý ở bờ biển Việt Nam.
Nguồn thứ 2 là đới hút chìm ở phía tây Philippines . Động đất cực đại trong đới, theo các chuyên gia Phillipines có thể mạnh tới 8,5 độ richter, còn theo một số chuyên gia quốc tế khác như các nhà khoa học New Zealand có thể tới 8,8 độ richter. Thực tế động đất mạnh 7,4 - 8,5 độ richter đã xảy ra nhiều lần và gây sóng thần nhưng không ảnh hưởng rõ ràng tới Việt Nam .
Hai nhà nhà khoa học Việt Nam là PGS Vũ Quang Ca (Viện Khí tượng - Thủy văn), Ths. Phạm Quang Hùng (Viện Vật lý Địa cầu) đã sử dụng các chương trình mô phỏng sóng thần mà thế giới đang dùng để tính cho trường hợp động đất mạnh nhất với 9 độ richter. Mô hình cho thấy trong trường hợp ấy, sau 2 giờ sóng thần có độ cao 3 -5 m sẽ tràn tới bờ biển Việt Nam, và có thể gây ra những thiệt hại rất lớn cho vùng ven biển. Nhưng giáo sư Xuyên cũng cho biết: động đất 9 độ richter và lớn hơn trong đới chỉ là khả năng theo một vài nhà khoa học và là sự kiện chưa bao giờ thấy.
Còn theo PGS Nguyễn Ngọc Thuỷ, Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, tình hình động đất ở Việt Nam thuộc loại trung bình, trung bình yếu trên toàn thế giới, và khả năng xảy ra sóng thầndo động đất là rất ít. Trong 400 năm trở lại đây, tại Việt Nam chưa có đợt sóng thần nào do động đất gây ra. Một nghiên cứucủa ông Thuỷ tháng 4/2005 cũng cho kết quả tương tự.
Phổ biến kiến thức về sóng thần Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia mới đây đã phát hành miễn phí cuốn sách kiến thức phổ thông về sóng thần cho các vùng ven biển. Nội dung xoay quanh 15 câu hỏi - đáp về những kiến thức sóng thần; mối liên quan giữa động đất và sóng thần; sự khác nhau giữa sóng thần và sóng thông thường; về đặc điểm của sóng thần ngoài khơi và sóng thần trong bờ; về tác hại do sóng thần gây ra; dấu hiệu có thể nhận biết sóng thần; về nguy cơ sóng thần có thể ập đến; về những điều nên làm và không nên làm khi nhận được tin cảnh báo sóng thần... Dưới đây là một số kiến thức đó: - Dấu hiệu của sóng thần?Khi sóng thần sắp xảy ra, mặt nước biển thường có sự tăng giảm bất thường. Nếu thấy có dấu hiệu động đất sau đó mặt nước biển rút xuống nhanh chóng, đó có thể là dấu hiệu của sóng thần sắp ập tới. - Một trận động đất là dấu hiệu cảnh báo tự nhiên về sóng thần. Nên nhớ rằng một trận động đất có thể gây ra sóng thần cách đó hàng nghìn cây số chỉ vài giờ sau khi cơn rung chấn xảy ra. - Làm gì và không nên làm gì khi có sóng thần?Khi nhận được cảnh báo về sóng thần, hãy ngay lập tức sơ tán đến nơi đất cao, đừng cố sử dụng điện thoại hay đứng nhìn con sóng đang tới vì sóng thần di chuyển rất nhanh. - Nếu cảm thấy hay nghe thấy về một trận động đất mạnh, đừng chờ đợi thông báo chính thức về sóng thần, hãy rủ gia đình và bạn bè cùng chạy đến vùng đất cao hơn. - Khi đang ở bãi biển, nếu bạn cảm thấy có động đất và nhận thấy nước biển đột nhiên rút ra xa, hãy nghĩ rằng sóng thần có thể đang đến gần, khẩn trương chạy đến khu vực đất cao ngay lập tức... |
Nguồn: vnexpress.net 21/7/2006
