Chữa bệnh cho cá bằng thuốc Nam
Cây xoan
Vỏ và lá xoan có vị đắng, ngâm dưới nước có màu đen.
Công dụng:Diệt trùng mỏ neo và trùng bánh xe.
Cách dùng:Cành lá xoan non bó thành bó, ngâm trong ao nuôi cá đang có bệnh trùng mỏ neo, trùng bánh xe với lượng 150 - 200kg/1.000m2 ao có mực nước 1, 5 - 2m. Cũng có thể ngâm trong lồng nuôi cá ở phía đầu nguồn nước với lượng 20 - 25kg/lồng 8m3.
Cây thầu dầu tía
Quả thầu dầu có nhiều gai mềm (như gai quả chôm chôm), hạt có vỏ cứng màu đỏ tía, mỗi quả 3 - 4 hạt, hạt dùng để ép dầu. Lá thầu dầu có chất đắng.
Công dụng:Chữa bệnh loét mang, đốm đỏ.
Cách dùng:Lấy lá thầu dầu bó thành bó ngâm xuống ao với lượng 250 - 300kg/ha ao nước sâu 1,5 - 2m. Đối với lồng nuôi cá, ngâm 15 - 20kg lá thầu dầu /8-10m3 lồng.
Cây nghể
Cây có vị cay nóng, hắc.
Công dụng:Chữa bệnh viêm ruột và loét mang, có hiệu quả nhất là cá giống.
Cách dùng:Lấy thân và lá băm nhỏ, nấu kỹ lấy nước, sau đó trộn với thức ăn cho cá ăn. Liều lượng: 3kg thân lá nghể tươi /100kg cá giống, cho cá ăn liên tục 3 - 6 ngày. Cũng có thể dùng lá nghể khô xay thành bột, trộn với thức ăn cho cá, cứ 1 - 2kg/100kg cá giống.
Cây rau sam
Cây thấp, có nhiều nhánh, thân cây có màu đỏ nhạt, lá hình bầu dục hơi dày, hoa có màu vàng mọc ở đầu cành, có thể làm rau luộc, ăn có vị hơi chua.
Công dụng:Chữa bệnh viêm ruột do vi khuẩn.
Cách dùng:Rửa rau sạch rồi vô trùng bằng nước muối 3%, rải rau trong khung nổi ở ao hoặc trong lồng cá, mỗi ngày cho ăn 1 lần, liên tục trong 6 ngày với liều lượng 1,5 - 3kg/100kg cá. Đối với cá giống, băm nhỏ rau, rắc đều trên mặt ao hoặc trong lồng cá.
Cây tía đỏ
Là loại thân thảo có lông, lá mọc đối, mặt trên lá màu xanh, mặt dưới lá màu đỏ tía (đỏ tía), lá hình trứng, mép lá có răng cưa, hoa màu trắng nhạt, thân và lá có mùi thơm, dùng làm gia vị.
Công dụng:Chữa bệnh đường ruột.
Cách dùng:Thân và lá cây băm nhỏ, cho vào nồi nấu kỹ, lấy nước trộn với thức ăn tinh, cho ăn, lượng 0,2 - 0, 5kg lá tía/kg thức ăn, cho cá ăn liên tục 3 - 5 ngày.
Cây tỏi
Công dụng:Chữa bệnh đường ruột.
Cách dùng:Nghiền nát củ tỏi trộn với thức ăn tinh cho cá ăn, liều lượng 0,5 - 1kg tỏi trộn với thức ăn /100kg cá, cho ăn liên tục 6 ngày. Nuôi cá lồng dùng 0,5 - 1kg tỏi nghiền nát ngâm với thức ăn xanh 15 - 30 phút mới thả thức ăn vào lồng cho cá ăn, cho ăn 3 - 5 ngày liên tục /tháng.
Dây thuốc cá
Công dụng:Dùng để diệt cá tạp trong ao, đầm nuôi tôm: Lấy rễ cây đập giập để ra chất nhựa trắng, sau đó đem ngâm nước, tưới đều xuống ao, hoặc ngâm xuống ao với liều lượng 3 - 5kg rễ tươi /1.000m2 ao ở mức nước 15 - 20cm.
Cây thàn mát
Hạt có chứa 30 - 40% dầu và chất gây độc (như rotenon, sapotoxin) đối với cá. Có thể dùng hạt thàn mát để diệt cá tạp trong ao nuôi tôm.
Cách dùng:Nghiền nát hạt rồi hoà vào nước, tưới đều lên ao hoặc đập nát rồi cho vào bao tải ngâm ở ao nhưng tác dụng chậm hơn. Liều lượng 0,5 - 1kg hạt dùng cho một ao 1.000m2 ở mức nước 15 - 20cm.
Cây bồ hòn
Quả bồ hòn có nhân, hạt rất độc. Người nuôi cá, tôm dùng hạt để diệt cá tạp khi cải tạo ao đầm. Khi dùng, giã hạt thật nhỏ, hoà tan với nước, dùng để tưới đều khắp ao với liều lượng 0,5 - 1kg hạt /1.000m2 ao có mức nước 15 - 20cm.
Cây sở
Sở là cây ép lấy dầu, bã làm thành bánh (khô dầu sở), chứa chất saponozit có tác dụng diệt khuẩn. Khô dầu sở có thể dùng để cải tạo ao đầm nuôi tôm. Khi dùng, cần nghiền nát khô dầu sở rồi rải xuống ao, hay ngâm trong nước.
Nguồn: Kinh tế nông thôn, 09/04/2007
