Chọn thuốc trong điều trị loét dạ dày - tá tràng

Nhận diện HP - kẻ gây loét

HP là một loại xoắn khuẩn gram âm có roi bám vào và phát triển trên những niêm mạc đường tiêu hóa đã bị tổn thương làm vết loét trở nên trầm trọng và khó lành. Chính vi khuẩn HP cũng tiết ra hoạt chất phá hủy lớp bảo vệ niêm mạc và chất nhầy để bảo vệ dạ dày. HP thường bị nhiễm vào cơ thể từ khi còn nhỏ tuổi và thường từ mẹ lây sang con. Vi khuẩn HP có thể tồn tại trong dạ dày suốt đời. Nhiễm khuẩn mạn tính thường bắt đầu ở phần dưới của dạ dày chỗ nối với môn vị. Sự hoạt động của HP trong đường tiêu hóa ở dạ dày và tá tràng dần dần càng nhiều dẫn đến sự gia tăng của acid tiết ra trong dạ dày. Khi dạ dày bị viêm nhiễm và cùng với tác động của các chất kích thích, HP hoạt động mạnh

làm cho các vết loét ngày càng trầm trọng.

Hiện nay, để điều trị viêm loét dạ dày- tá tràng, bao giờ người ta cũng phải bổ sung thêm các thuốc kháng sinh để tiêu diệt HP cùng với các thuốc chống loét và các chất kháng acid. Việc sử dụng riêng lẻ một số loại thuốc điều trị ngăn chặn sự tạo acid trong dạ dày cũng có hiệu quả nhất định để điều trị viêm loét, nhưng các thuốc này không tiêu diệt được HP. Vì vậy, bệnh dễ bị tái phát và bệnh nhân lại phải chịu đựng những cơn đau mà người ta thường gọi là đau dạ dày. Muốn tiêu diệt triệt để HP phải sử dụng các thuốc kháng sinh.

Phải dùng thuốc phối hợp

Các thuốc tiêu diệt HP hay dùng hiện nay bao gồm: Amoxycillin, Tetracyclin hoặc Clarythromycin. Nhóm Nitroimidazol thường chọn hai hoạt chất là Metronidazol hoặc Tinidazol. Ngoài ra các hợp chất Bismuth hữu cơ cũng có tác dụng bao phủ vết loét và diệt HP. Để tiện dụng cho bệnh nhân đỡ phải uống quá nhiều thuốc cùng lúc, hiện nay có nhiều loại biệt dược phối hợp 2, 3 hoặc 4 thuốc theo phác đồ. Loại có 2 thuốc như phối hợp muối Bismuth với kháng sinh hoặc phối hợp 2 chất kháng sinh như các biệt dược có Amoxycillin và Metronidazol.

Ở một số biệt dược người ta đã phối hợp sẵn trên vỉ có 3 loại thuốc bao gồm một chất kháng acid và 2 chất kháng sinh. Các thuốc kháng sinh tiêu diệt HP có hiệu quả nhất hay có mặt trong phác đồ điều trị là Tetracyclin hoặc Amoxycillin hoặc Tinidazol. Có một số biệt dược phối hợp thuốc khá đắt tiền như Clarithromycin + Tinidazol.

Đối với đa số bệnh nhân nghèo, nên dùng phác đồ có 3 thuốc sau đây là kinh tế nhất: Omeprazol + Amoxycillin + Metronidazol. Với 3 thuốc này, bệnh nhân có thể dùng các thuốc do trong nước sản xuất, có giá rẻ mà hiệu quả điều trị vẫn rất tốt nếu dùng thuốc đúng theo chỉ dẫn về liều lượng và thời điểm uống thuốc. Cần lưu ý là các thuốc làm giảm tiết acid HCl có thể chọn nhóm ức chế bơm proton như Omeprazol, Lansoprazol, Pantoprazol hoặc Rabenprazol hoặc nhóm thuốc kháng thụ thể H2 như Cimetidin, Ranitidin, Famotidin hoặc Nizatidin. Với mỗi nhóm chỉ nên chọn 1 thuốc chứ không nên dùng đồng thời cả hai. Độ dài mỗi đợt điều trị là 7 hoặc 14 ngày tùy theo tình trạng bệnh.

Tuân thủ nguyên tắc điều trị và chế độ sinh hoạt hợp lý

Bệnh viêm loét dạ dày- tá tràng rất hay tái phát do điều trị không dứt điểm nên không tiêu diệt hết sự có mặt của HP. Một số thói quen xấu trong ăn uống như ăn quá nhiều chất kích thích chua cay, uống rượu, bia... cũng là môi trường thuận lợi để bệnh phát triển. Việc lạm dụng hoặc sử dụng không đúng cách một số thuốc như các thuốc glucocorticoid (ví dụ như prednisolon, dexamethason) hoặc các thuốc kháng viêm không steroid (như Aspirin, meloxicam) để điều trị các chứng đau khớp cũng có thể gây ra các bệnh viêm loét đường tiêu hóa do các thuốc này kích ứng đường tiêu hóa. Vì vậy khi điều trị các chứng đau khớp cần dùng thuốc kháng viêm , giảm đau phải hết sức thận trọng. Bên cạnh đó tạo một thói quen sinh hoạt điều độ và tránh ăn uống những chất có hại cho dạ dày cũng là cách phòng bệnh tích cực.