Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 – Bước chuyển quan trọng trong tư duy hoạch định đường lối bảo vệ chủ quyền biển, đảo
Trước hết có thể khẳng định rằng, đây là lần đầu tiên trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo đất nước, Đảng đã đề ra một Chiến lược hoàn chỉnh nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của dân tộc, đặt chiến lược đó nằm trong và không tách rời với chiến lược biển tổng thể của quốc gia, bao gồm, các chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế trên biển, đồng thời là một bộ phận có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong điều kiện lịch sử mới.
Xuất phát từ nhận thức, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, nhưng cũng hết sứ nặng nề. Nhiệm vụ đó có thể đuợc thực hiện tốt hay không, trước hết luôn phụ thuộc trực tiếp vào thế và lực của đát nước, Đảng đã khẳng định: Phải tăng cường thế và lực để làm chủ vùng biển, đảo Tổ quốc. Quan điểm chỉ đạo của Đảng nhấn mạnh và chỉ rõ, nước ta phải trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu lên từ biển, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế, xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh, hợp tác quốc tế; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển vùng biển, ven biển, hải đảo với phát triển vùng nội địa theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; thu hút mọi nguồn lực để phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường trên tinh thần chủ động, tích cực mở cửa; phát huy đầy đủ, có hiệu quả các nguồn lực bên trong, tranh thủ hợp tác quốc tế, thu hút mạnh các nguồn lực bên ngoài theo nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.
 Trong chiến lược quốc phòng, an ninh, trên cơ sở xác định nhiệm vụ cơ bản, lâu dài và xuyên suốt, cũng như nêu bật nhiệm vụ trước mắt của chiến lược bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc gắn với những định hướng chiến lược an ninh, quốc phòng, lần đầu tiên trong một Nghị quyết quan trọng, Đảng công khai chỉ ra: Cần xây dựng một lực lượng mạnh nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Tổ quốc. Một trong những nội dung quan trọng của vấn đề xây dựng lực lượng mạnh, chính là bảo đảm sức mạnh cho các lực lượng vũ trang trực tiếp làm nhiệm vụ trên biển, bao gồm: hải quân, không quân, biên phòng, cảnh sát biển, dân quân tự vệ biển. Đây được coi là những lực lượng nòng cốt, vừa trực tiếp cùng toàn dân bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc, vừa là chỗ dựa vững chắc cho ngư dân và các thành phần kinh tế sản xuất, khai thác tài nguyên biển.
|
Một điểm rất đáng chú ý, thể hiện rõ bước chuyển quan trọng trong tư duy hoạch định đường lối bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong thời kỳ mới là, lần đầu tiên, Nghị quyết của Đảng đề cập đến một vấn đề mà trước đây do mối quan hệ phức tạp ở Biển Đông ta thường né tránh nói tới, đó là vấn đề dân sự hóa một số vùng biển, đảo nhạy cảm, có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, dễ xung đột, nảy sinh các vấn đề tranh chấp giữa ta và các nước khác. Tại Nghị quyết TW4, về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020. Trong Chiến lược biển, một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng mà Đảng đề ra, nhằm xây dựng lực lượng mạnh để bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh trên biển là phải thực hiện vấn đề dân sự hóa trên biển gắn với tổ chức dân cư, tổ chức sản xuất và khai thác biển. Nghị quyết của Đảng nhấn mạnh: “Thực hiện dân sự hóa trên biển, đảo gắn với tổ chức dân cư, tổ chức sản xuất và khai thác biển. Có chính sách đặc biệt để khuyến khích mạnh mẽ nhân dân ra định cư luôn trên đảo và làm ăn dài ngày trên biển. Thí điểm xây dựng các khu quốc phòng – kinh tế tại các đảo, quần đảo Trường Sa, vùng biển, đảo ở Đông Bắc”. Thực tế, chủ trương này bước đầu đã được thực hiện có hiệu quả và chứng tỏ đó là một chủ rương đúng đắn phù hợp với tình hình, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ phát triển kinh tế biển, bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay. 
