Chiến dịch 350 Việt Nam – từ nâng cao nhận thức đến những sáng kiến ứng phó biến đổi khí hậu

350 Việt Nam truyền cảm hứng và kêu gọi công chúng cùng thực hành lối sống xanh và tiêu dùng bền vững nhằm góp phần làm chậm lại hiện tượng BĐKH; đồng thời hỗ trợ cộng đồng chịu ảnh hưởng.

Khởi động từ năm 2011, 350 Việt Nam đã thu hút hàng vạn tình nguyện viên từ hơn 20 tỉnh thành đã cùng thực hiện hàng loạt các dự án và chiến dịch như  Không Ống hút, Hành tinh Chuyển động, Một Giờ Trái Đất khác biệt, Chai Mặt Trời …

Năm 2011, cùng với 350 trên toàn thế giới, 350 Việt Nam đã tổ chức chiến dịch “Hành tinh Chuyển động” nhằm khuyến khích hàng triệu người trên thế giới di chuyển bằng cách đi bộ hoặc đi xe đạp, vừa là lời kêu gọi các quốc gia giảm sử dụng nhiêu liệu hóa thạch, hướng tới dùng năng lượng tái tạo, và có những hành động cấp thiết và thực tế góp phần vào cuộc chiến chống BĐKH.

Song song với chiến dịch này, dự án “Không Ống hút” kêu gọi giảm thiểu sử dụng ống hút và các đồ nhựa dùng một lần có hại cho môi trường với sự kiện trọng điểm “Tuần lễ không ống hút” diễn ra tại các quán café, trà sữa … trên địa bàn TP.HCM và Hà Nội. Toàn bộ số ống hút này được tập trung về TP.HCM để thực hiện kỷ lục bức tranh môi trường làm từ ống hút đã qua sử dụng lớn nhất Việt Nam.

“Mái trắng tường xanh” là tên gọi một dự án nhằm tuyên truyền, vận động các hộ gia đình và các cơ quan tổ chức sơn mái nhà màu trắng và trồng cây leo tường để giảm nhiệt độ trong nhà, tiết kiệm năng lượng, từ đó góp phầm giảm phát thải khí nhà kính.

Năm 2012, cùng với hàng triệu người dân tại các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trên thế giới, Việt Nam đã tổ chức các hoạt động và sự kiện để hưởng ứng ngày hành động toàn cầu của Phong trào biến đổi khí hậu lớn nhất hành tinh của 350.org. Nổi bật là chiến dịch “Một Giờ Trái Đất khác biệt” nhấn mạnh vào mục tiêu mang lại giải pháp thực tế cho vấn đề về năng lượng và nguyên liệu bền vững, góp phần vào mục tiêu giảm phát thải CO ₂ và nâng cao nhận thức người dân về hành động của mỗi cá nhân để đóng góp vào việc giảm thiểu BĐKH. Bên cạnh đó, dự án “Môi trường xanh” hướng đến mục tiêu xây dựng, hình thành và thay đổi thói quen có ích thông qua mô hình lớp học định kỳ về đề tài môi trường mà cụ thể là BĐKH và cách sống xanh dành riêng cho đối tượng người khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đang sinh sống và làm việc tại Nhà May mắn –Trung Tâm Chắp Cánh (Maison Chance - Take Wing Center), một cơ sở từ dành cho trẻ em mồ côi, người khuyết tật và thanh thiếu niên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ngoài ra, còn phải kể tới Chiến dịch “Tiêu dùng xanh” định hướng thói quen tiêu dùng thông qua đó thực thi quyền được sử dụng các sản phẩm an toàn của người tiêu dùng đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp có trách nhiệm hơn với cộng đồng và môi trường sống; dự án “ Chai Mặt trời” đem lại ánh sáng cho đối tượng các hộ nghèo tại TP.HCM bằng phương pháp rất đơn giản; dự án “Nguồn sáng tương lai” đổi bóng đèn tròn dây tóc lấy bóng đèn tiết kiệm điện miễn phí; dự án “20 Giây cho Trái đất” khuyến khích người dân tắt máy xe khi đèn đỏ trên 20 giây, nhằm giảm phát thải, giảm ô nhiễm không khí và tiết kiệm nhiên liệu.

Năm 2013, 350 Việt Nam đã tổ chức sản xuất những bao lì xì “xanh” được in ấn trên giấy kraft Nhật Bản (giấy tái sinh cao cấp) – một món đặc biệt dành cho những công dân yêu môi trường nhân dịp Tết cổ truyền Quý Tị. Toàn bộ lợi nhuận thu được là nguồn kinh phí hoạt động dành cho các dự án của 350.org Việt Nam trong năm.

Tranh vẽ dự thi “Rolling in the doodle with 350.org Điểm neo”- Ảnh: 350.org.vn

Trong 2 năm 2013-2014, cùng với 350 toàn cầu, 350 đã tích cực triển khai chiến dịch Global Power Shift. Chiến dịch nàyđược chia thành 2 giai đoạn:Giai đoạn 1 là Hội nghị thượng đỉnh các lãnh đạo trẻ hoạt động về biến đổi khí hậu đã diễn ra từ 24 đến 30/6/2013 tại thủ đô Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Đây là diễn đàn nhóm họp hơn 500 thủ lĩnh trẻ từ 135 quốc gia và và vùng lãnh thổ thảo luận về kế hoạch hành động cho toàn bộ chiến dịch tầm nhìn đến 2014 đồng thời tập huấn nâng cao năng lực và tăng cường hợp tác giữa 350 các nước.Giai đoạn 2 làtriển khai chương trình Power Shift các quốc gia có thành viên tham dự trong Hội nghị thượng đỉnh tại giai đoạn 1 với những điểm chung đã thảo luận bên cạnh sự đa dạng phù hợp với điều kiện riêng của mỗi nước.

Cùng với Úc và Thụy Điển, Việt Nam là 1 trong 3 quốc gia đầu tiên đại diện cho 3 châu lục trên thế giới khởi động Power Shift giai đoạn 2. Chiến dịch Power Shift được 350 Việt Nam phát động trên phạm vi toàn quốc với thông điệp  Chuyển đổi năng lượng – Nối kết sức mạnh nhằm nhấn mạnh vai trò cộng đồng sẽ là động lực quan trọng trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng về khí hậu.

Với thông điệp này, 350 Việt Nam đã khởi động các hoạt động bằng sự kiện Ngày Hành động Quốc gia vì Năng lượng và Khí hậu vào tháng 11/2013 tại TPHCM. Gần 1.000 học sinh tại 3 trường trên địa bàn TP.HCM được xem miễn phí 6 bộ phim tài liệu khoa học được chiếu gồm: "Tế bào năng lượng, nghiên cứu về khí hậu và mặt trời", "Thế giới của chúng ta", "Từ Trái đất đến tương lai - Nước sạch cho mọi người" , "Bảy điều kỳ diệu", "Môi trường xanh", "Tạm biệt năng lượng hạt nhân". Cùng với đó là các hoạt động khác khá đa dạng như ĐẠI TIỆC MẶT TRỜI - Bữa tiệc ngoài trời với 1.000 phần ăn trưa miễn phí các món từ nguyên liệu rau củ được chế biến tại sự kiện bằng bếp quang năng; GÓC NGHỆ THUẬT - Triển lãm ảnh và các tác phẩm nghệ thuật đương đại và tương tác cùng khách tham dự về tác hại của than đá với môi trường và sức khỏe của con người; GÓC GIẢI PHÁP - khônggian dành cho các đơn vị doanh nghiệp, các tổ chức xã hội dân sự hoạt động về môi trường trưng bày các sản phẩm, giải pháp xanh về năng lượng bền vững…

Tuy đã đạt được một số kết quả nhất định trong 3 năm qua nhưng một trong 3 sáng lập viên của350 Việt Nam – chị Hoàng Thị Minh Hồng, vẫn chưa hẳn đã lạc quan về chiến dịch này. Chị Hồngcho rằng các hoạt động của 350 Việt Nam “vẫn chỉ là nỗ lực của một nhóm nhỏ”. Chiến dịch 350 cũng như nhiều hoạt động khác không tránh khỏi tính “phong trào” do nhận thức của người dân về môi trường, về BĐKH còn thấp. “Sự lãnh đạm đó nằm sẵn trong môi trường sống hằng ngày của các bạn, từ cha mẹ, thầy cô, bộ máy chính quyền, ông bà,… Từ lâu nước mình không có suy nghĩ bảo vệ môi trường như việc đánh răng rửa mặt, mà xem là trách nhiệm, nghĩa vụ phải làm, các bộ phải làm, những ai quan tâm, liên quan thì làm. Làm môi trường ở Việt Nam như đánh vật. khó khăn, ngay tuyên truyền nhiều khi cũng khiến mọi người hiểu sai.”  - chị Hồng chia sẻ.