Chế phẩm Sofri Protein phòng trừ ruồi đục quả

Ruồi đục quả là một trong những đối tượng gây hại nguy hiểm ở tất cả các vùng trồng cây ăn quả và rau ăn quả ở nước ta. Mức độ thiệt hại hàng năm do chúng gây ra rất lớn vì chúng có rất nhiều loài, gây hại trên nhiều loại rau quả và hầu như gây hại quanh năm. Tác hại của ruồi (sâu non gọi là dòi) gây hại trong quả, ăn thịt quả, gây rụng quả hàng loạt dẫn đến làm giảm năng suất, thậm chí gây thất thu. Ngoài ra, ruồi đục quả còn là đối tượng kiểm dịch rất khắt khe của tất cả các nước nhập khẩu rau quả tươi. Một trong những trở ngại lớn cho việc xuất khẩu rau, quả tươi nước ta trong những năm gần đây là mức độ gây hại của các loài ruồi đục trái lớn mà chúng ta chưa có các biện pháp phòng trị hữu hiệu.

Trong khuôn khổ chương trình dự án CS2/1998/005 "Quản lý dịch hại ruồi đục quả tăng cường sản xuất rau quả xuất khẩu”, Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam đã hợp tác nghiên cứu và sản xuất thành công chế phẩm SOFRI PROTEIN theo công nghệ của Australia để phòng trừ ruồi đục quả hại trái cây ở nước ta. Chế phẩm được phun thử nghiệm trên diện rộng ở nhiều địa phương, trên nhiều loại rau quả khác nhau, trong nhiều năm qua đạt kết quả rất tốt: Hiệu quả tiêu diệt và hạn chế gây hại của ruồi cao; tăng sản lượng và chất lượng rau quả thu hoạch; giảm chi phí trong sản xuất do giá thành rẻ; bảo vệ được môi trường và côn trùng có ích; không có dư lượng thuốc BVTV trên sản phẩm nên được thị trường nội địa chấp nhận, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu... Đề tài đã được Hội đồng KHCN (Bộ NN-PTNT) nghiệm thu đánh giá cao và cho phép sử dụng trong sản xuất.

* Nguyên lý: Trước khi đẻ trứng ruồi trưởng thành cần ăn thêm để phát triển đầy đủ và tăng cường khả năng sinh sản. Các loại trái cây và rau ăn quả khi chín có độ đường cao, hương thơm hấp dẫn là thức ăn mà ruồi đục quả ưa thích. Lợi dụng đặc điểm ăn thêm này các nhà khoa học đã sản xuất ra chế phẩm protein thuỷ phân có mùi vị hấp dẫn ruồi rồi pha trộn với thuốc trừ sâu để tiêu diệt chúng.

* Qui trình sản xuất: Men bia (từ nhà máy bia FOSTER) được đun nóng 65-70 độ C để làm bốc hơi cồn, sau đó nguyên liệu được chưng cất làm giảm thể tích 505 đạt độ pH từ 5,7-5,8. Tiếp theo nguyên liệu được phân giải Protein bằng enyme papain (0,2%) ở nhiệt độ dưới 70 độ C để tạo ra Protein thuỷ phân, tiếp theo Protein thuỷ phân được bảo quản trong Potassium sorbate 0,25% để tạo ra thành phẩm Protein thuỷ phân.

* Qui trình phòng trừ: Trước khi phun chế phẩm SOFRI thuỷ phân, bà con cần thu gom hết trái rơi rụng trong vườn đem chôn sâu dưới đất có rải vôi bột để tiêu diệt hết trứng và dòi non nhằm tránh lây lan.

* Cách pha và bảo quản chế phẩm: Pha theo tỷ lệ: 150ml bã Protein trộn đều với 4 ml thuốc trừ sâu Regent 5SC trong 1 lít nước rồi đem phun. Nếu phun cho diện tích lớn, nhiều cây, sử dụng bình bơm 10 lít: Pha 1,5 lít bã Protein + 40 ml thuốc Regent 5 SC. Sử dụng đến đâu, pha đến đó. Chế phẩm được bảo quản ở nhiệt độ thường 26 độ C, nơi râm mát.

*Cách phun: Đối với các cây ăn quả phun mỗi cây khoảng 20-50 ml (tuỳ theo cây to hay nhỏ) thành các đốm nhỏ dưới tán cây. Đối với các loại rau, màu, các loại rau ăn trái có thể phun cách luống hoặc phun bỏ cách đoạn trên luống. Thời gian phun tốt nhất là từ 8-10 giờ sáng, tránh phun vào những ngày mưa chế phẩm sẽ không có tác dụng hấp dẫn và diệt ruồi. Chú ý: Phun mỗi tuần 1 lần cho tới khi thu hoạch, không nên phun trực tiếp lên trái và phun đồng loạt với diện tích lớn.

Giai đoạn phun chế phẩm cho các loại rau quả: Đối với mướp, khổ qua (mướp đắng), bầu bí và sơ ri: nên phun ngay sau khi hoa thụ phấn. Với thanh long, ổi, mận: phun 20 ngày sau đậu trái. Với nhãn, xoài, cam quýt: phun 2 tháng sau khi đậu trái.

Nguồn: Bản tin Nông nghiệp và Nông thôn Vĩnh Long (Tháng 12/2005)