Chế độ, chính sách chưa cập nhật

Môi trường làm việc là điều kiện hàng đầu để thu hút chuyên gia, trí thức kiều bào. Một số lĩnh vực chuyên môn cần đặc biệt quan tâm thu hút sự tham gia tích cực của kiều bào là những trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trọng điểm của quốc gia. Các cơ sở này cần có đội ngũ cán bộ công nhân viên trình độ nghiệp vụ cao đồng trách nhiệm và tinh thần cầu tiến.

Chế độ lương bổng, thù lao cũng là một điều kiện quan trọng. Qua ý kiến thăm dò, có thể thấy chuyên gia, trí thức kiều bào không nhất thiết đòi hỏi được "ưu đãi" so với cán bộ trong nước, mà họ mong muốn trước hết là nước ta có một chế độ lương "tiến bộ", có nghĩa là những người đóng góp có hiệu quả, có chất lượng cao thì được lương cao hơn những người khác. Trên cơ sở đó phần đông không mong có sự phân biệt đối xử, vì sự ưu đãi cũng có mặt trái của nó là đào sâu hố ngăn cách giữa các kiều bào với người trong nước. Tất nhiên, kiều bào cũng quan tâm đến mức lương, sợ rằng nếu lương quá thấp thì không thể tập trung đến công việc chuyên môn được.

Kèm theo lương bổng và thù lao, các chế độ, chính sách cần quan tâm đến việc phân chia hợp lý các nguồn lợi mang lại từ các hợp đồng tư vấn, các đề tài nghiên cứu, triển khai và các dịch vụ khác. Một vấn đề thường được chuyên gia, trí thức kiều bào đặc biệt quan tâm là được bảo vệ hiệu quả đối với quyền sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, chuyên gia, trí thức kiều bào rất thiết tha sẽ có đầy đủ quyền lợi như công dân trong nước. Chế độ hai giá cần được xoá bỏ hoàn toàn; các chế độ về mua nhà, quyền sử dụng đất, lưu trú, đi lại; các chế độ về học hành của con cái, về bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội... cũng cần được lưu ý và xử lý thích đáng.

Đặc biệt, người Việt Nam ở nước ngoài còn gặp nhiều khó khăn với chế độ một quốc tịch. Tuy chế độ này trên thực tế đã không áp dụng một cách triệt để, nhưng trong một số trường hợp, kiều bào không được công nhận là công dân Việt Nammặc dù chưa hề thôi quốc tịch Việt Nam .

Nguồn: KH&ĐS, số 70, 10/6/2008, tr 13