Chế độ ăn cho bệnh nhân gút mãn tính

Đây là một rối loạn chuyển hoá purin (adenin và guanin), làm gia tăng nồng độ axit uric trong máu. Cả khi bệnh nhân ăn kiêng, không sử dụng thức ăn có purin, axit uric trong nước tiểu vẫn cao, do sự phân huỷ các nucleoprotein cơ thể. Đây là axit uric nội sinh. Cũng có trường hợp, axit uric bài tiết qua nước tiểu thấp, nhưng axit uric trong máu vẫn cao, là do thận không bài tiết tốt axit uric. Mô sụn có ái lực đặc biệt với axit uric nên axit này tích tụ nhiều ở sụn khớp.

Ba yếu tố nguy cơ làm xuất hiện bệnh gút

Một số loài cá như cá mòi, cá trích, cá mòi, cá đối, cá chép… chứa nhiều purin.

- Ăn uống nhiều thức ăn chứa purin.

Bệnh gút thường thấy ở người ăn rất nhiều thịt. Bệnh gút cũng xuất hiện ở bệnh nhân béo phì ăn kiêng dài hạn để giảm cân. Mô cơ và mô mỡ chuyển hoá, tạo nhiều axit uric.

- Bệnh nhân gút thường nằm trong nhóm người thường xuyên dùng rượu mạnh. Rượu và thức uống có cồn làm giảm bài xuất axit uric qua thận.

- Bệnh nhân gút thường có bố đã bị gút. Con của những người bị gút nếu ăn nhiều có thể sẽ bị gút.

Chế độ ăn cho bệnh nhân gút mãn tính

Axit uric tích tụ ở mô, phần lớn có nguồn gốc nội sinh, nhưng bệnh nhân gút nên có chế độ ăn ít nucleoprotein. Một chế độ không có purin hoàn toàn không thể thực hiện được, vì thức ăn đều có ít nhiều purin. Kinh nghiệm cho thấy: một chế độ ăn nghèo purin trong một thời gian dài không có hại cho sức khoẻ.

Những thức ăn giàu purin:phủ tạng (lòng heo, bò, gà, óc heo), một số cá (cá cơm, cá mòi, cá hồi), thịt, men bia. Khi luộc thịt, phần lớn các chất purin hoà tan trong nước luộc nên nước luộc thịt rất giàu purin. Purin còn tồn tại trong khối thịt chiên hay nướng, vì có lớp ngoài cứng bao bọc, không thoát ra được.

Những thức ăn không có hay rất ít purin:cơm, mì, sữa và các chế phẩm từ sữa, trứng, chất béo, mứt, Cà chua, Dưa chuột, đường, mật… quả Dâu tây có chứa một ít salicylat, là chất bài axit uric niệu, bệnh nhân gút ăn Nho cũng làm tan axit uric.

Bệnh nhân gút không nên ăn nhiều thịt.

Trong chế độ ăn cho người bị gút, ngoài lượng purin, cần chú ý đến yếu tố sau đây:

- Dinh dưỡng: nếu bệnh nhân gút béo phì, cần giảm năng lượng trong khẩu phàn ăn để giảm cân.

- Thận: nếu có ứ đọng nitơ, phải giảm protein trong chế độ ăn và nếu bệnh nhân bị phù, giảm lượng natri và bớt gia vị.

- Nếu bệnh nhân bị dị ứng, phải loại trừ thức ăn gây dị ứng vì các chất này có thể khởi phát một cơn gút.

Điểm quan trọng trong điều trị bệnh gút là bệnh nhân cần uống nhiều nước để tiểu nhiều. Bệnh nhân có thể uống nước thường hoặc cũng có thể uống trà, cà phê là chất lợi tiểu. Nhất thiết không uống rượu và bia.

Cà phê, trà, ca cao có chứa methylpurin cefein và theobromin. Các nhà khoa học đã chứng minh những chất này không biến đổi thành axit uric. Vì vậy, hiện nay, được phép sử dụng.

Từ khi có dược phẩm tăng đào thải axit uric niệu, người ta ít chú trọng đến chế độ ăn kiêng cho bệnh nhân gút.