Chế biến rơm lúa bằng phương pháp ủ với urê và vôi
Xin giới thiệu phương pháp ủ rơm với urê và vôi như sau:
Nguyên liệu: Rơm khô: 100kg; urê: 2,5kg; vôi đã tôi: 0,5kg; muối ăn: 0,5kg; nước sạch: 70 - 80 lít. Urê, vôi, muối được hòa vào 70 - 80 lít nước cho tan đều. Sau đó tưới vào 100kg rơm cho tất cả rơm được thấm nước urê.
Dụng cụ: Túi ni lông lớn (bao đựng phân đạm) hay bao tải dứa (100kg rơm cần 10 - 12 bao tải dứa). Ô doa: 1 chiếc (để tưới cho đều). Nếu không có ô doa ta dùng gáo nhựa dội qua rổ thưa; dây ni lông để buộc miệng bao tải; 1 mảnh ni lông rộng chừng 2-3m 2.
Tiến hành ủ: Trên sân sạch, hay trên một tấm nilông hoặc vải xác rắn rộng chừng 2 - 3m 2ta trải từng lớp rơm dày khoảng 15 - 20cm (1 gang tay). Sau đó tưới nước đã hòa tan urê, vôi, muối cho thấm ướt đều tất cả lớp rơm, không dội quá nhiều thừa nước urê chảy đi gây lãng phí. Tiếp theo cho các lớp khác và lại tưới đều. Lần lượt như vậy tưới cho ẩm hết lượng rơm. Các lớp dưới nên tưới ít các lớp trên tưới nhiều hơn, phần dư thừa sẽ thấm xuống các lớp dưới không gây lãng phí. Sau khi rơm được tưới đều ta cho chúng vào các bao tải dứa, nén thật chặt rồi buộc chặt. Nếu bao tải rách, thủng ta phải lồng 2 bao tải vào nhau cho kín. Buộc chặt để giữ cho hơi không ra, để nơi sạch sẽ, tránh nắng mưa, ẩm ướt. Nếu gia đình có 1 trâu hoặc 1 bò, một lần chế biến chỉ cần ủ 50kg rơm khô và sau 10 - 12 ngày lại ủ một đợt mới 50kg nữa là vừa đủ cho trâu bò của mình.
Cách cho ăn: Rơm ủ trong 7 - 10 ngày bắt đầu lấy ra cho trâu bò ăn, rơm ủ có chất lượng tốt có màu vàng đậm, mùi urê, không có mùi mốc, rơm ẩm, mềm. Sau khi lấy ra ta lại buộc kín miệng bao tải ngay.
+ Lần đầu nên tập cho trâu bò ăn như sau:
Lấy rơm ủ ra, phơi trong mát chừng nửa tiếng đến 1 tiếng đồng hồ để mùi urê bay bớt đi. Cho vào rổ, thúng, hay máng ăn sạch sẽ và nên trộn thêm 1 - 2kg cỏ xanh lên lớp trên để hấp dẫn trâu bò, làm như vậy chừng 2 - 3 ngày. Khi trâu bò đã quen ăn thức ăn này, ta không cần phải phơi và trộn lẫn với cỏ nữa. Nhưng nhớ cho ăn trong máng hay thúng, rổ cho sạch sẽ trâu bò sẽ ăn được nhiều và ít bỏ thừa lãng phí. Cho trâu bò ăn rơm đã chế biến càng nhiều càng tốt, nhưng hàng ngày vẫn cần chăn thả để trâu bò có đủ 1 lượng thức ăn xanh cần thiết. Nên cho ăn thường xuyên trong mùa đông thì hiệu quả mới cao.
+ Hiệu quả kinh tế: Rơm ủ có hàm lượng chất đạm (Protein) cao hơn 2 lần so với rơm không chế biến. Trâu bò thích ăn rơm ủ urê kết hợp với chăn thả, trâu bò không bị gầy yếu, đến mùa xuân sẽ cày kéo khoẻ, sinh sản tốt. Chi phí chế biến rơm không nhiều, 1 trâu bò trong suốt 3 tháng mùa đông chỉ cần 10kg urê, thành tiền là 45.000đ (nếu trâu bò chỉ ăn rơm thường và chăn thả thì trong mùa đông thường giảm khối lượng cơ thể chừng 20 – 25kg. Rõ ràng dùng rơm ủ urê đã mang lại hiệu quả tốt cho chăn nuôi trâu bò.
