Chăn nuôi sạch, đòi hỏi cấp bách
Dịch đã bùng phát ở 57/64 tỉnh - thành phố. Dịch cúm gia cầm sau một thời gian yên ắng cũng bùng phát trở lại. Tình trạng này do nhiều nguyên nhân: Nước ta có nền chăn nuôi phân tán theo từng hộ gia đình, gây bất lợi trong công tác phòng dịch, tổ chức dập dịch, kiểm định về thức ăn chăn nuôi, bảo vệ môi trường. Trong một số đợt dịch, có nơi đã thiếu tự giác, khai man số lượng gia cầm tiêu huỷ để nhận sự hỗ trợ của Nhà nước. Theo báo cáo của Vụ Tài chính (Bộ Nông nghiệp và PTNT) trong năm 2006, đã có 60 triệu liều vắc - xin tồn kho, làm thiệt hại hàng tỷ đồng. Giải thích về tình trạng này, ông Bùi Quang Anh, Cục trưởng Cục Thú y cho rằng, các địa phương chủ quan vì cứ nghĩ 7 tháng cả nước không phát sinh dịch nên qua kiểm tra các cơ sở chăn nuôi, phần lớn gia cầm bị bệnh là do không tiêm phòng vắc -xin. Sự lơ là chủ quan và coi thường bệnh dịch xuất hiện cả ở lãnh đạo địa phương, cơ quan chức năng và người chăn nuôi.
Không quản lý được nguồn nuôi cũng đồng nghĩa với việc không quản lý được sản phẩm chăn nuôi. Qua kiểm tra 1.493 cơ sở sản xuất – kinh doanh vật tư nông nghiệp, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi đã có 194 cơ sở vi phạm, chủ yếu là kinh doanh các loại thuốc bảo vệ thực vật bị cấm hoặc quá hạn. Kiểm tra 929 cơ sở giết mổ, kinh doanh gia súc gia cầm có tới 369 cơ sở vi phạm nguồn gốc kiểm dịch, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc sử dụng các hoá chất độc hại trong chế biến, bảo quản thực phẩm còn khá phổ biến. 10 nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gần như không được quản lý. Hiện cả nước mới có 0,3% nhóm cơ sở kinh doanh thực phẩm được cấp phép có đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tình hình đó buộc những nhà quản lý phải đặt lại vấn đề, làm thế nào để quản lý, chủ động điều hành ngành chăn nuôi phát triển?
Mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp năm 2007 là 3%, trong đó chăn nuôi chiếm tỷ trọng 26%. Phát triển mạnh đàn lợn nạc (29 triệu con), sản lượng 2, 6 triệu tấn. Đàn trâu - bò được nâng lên với 6, 3 triệu con bò, 3 triệu con trâu. Đàn gia cầm 240 triệu con.
Để thực hiện được mục tiêu trên cần phải có quyết sách mới, nhằm phát triển ngành chăn nuôi theo hướng: Đầu tư chăn nuôi tập trung, công nghiệp, bán công nghiệp, an toàn dịch bệnh, gắn với giết mổ, chế biến tập trung. Xác định các mô hình sản xuất phù hợp như: trang trại chăn nuôi, tổ hợp tác, doanh nghiệp, công ty cổ phần với những tổ chức liên hoàn về chăn nuôi, chế biến, dịch vụ. Các tổ chức chăn nuôi phải có đủ điều kiện, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đã đến lúc cần có một văn bản pháp luật về chăn nuôi nhằm định hướng phát triển và quản lý, gắn với vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như nâng cao khả năng cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Có như vậy mới chấm dứt tình trạng Nhà nước và cơ quan quản lý chạy theo giải quyết hậu quả dịch bệnh. Con đường đi đến sản phẩm chăn nuôi sạch phải được luật hoá, quản lý bắt đầu từ điều kiện sản xuất, tạo giống, thức ăn chăn nuôi, tổ chức sản xuất, chế biến, bảo quản và các dịch vụ đến tay người tiêu dùng.
