Chẩn đoán thai sớm bằng cách Theo dõi nhiệt độ cơ thể

Chukỳ kinh nguyệt

Phụ nữ đã kết hôn thì mong có con, phụ nữ đã nuôi con thì sợ sinh nở. Dù mong hay sợ hễ đến tháng mà chậm kinh thì ai cũng hồi hộp không yên, ai cũng muốn biết là mình có thai hay không. Phụ nữ khi mang thai, đi đôi với sự phát triển lớn lên của trứng đã thụ thai, cơ thể cũng phát sinh một loạt thay đổi thích ứng về mặt sinh lý của giới tính. Sự thay đổi sinh lý đó, ít nhiều cũng dẫn tới những cảm giác hoặc phản ảnh khác thường của chủ quan, tạo ra những triệu chứng khách quan đặc biệt như: kinh nguyệt quá kỳ, buồn nôn, thay đổi trong ăn uống; chạm vào đầu vú thấy đau, vú to lên, đầu vú và núm vú thâm lại, số lần đi tiểu tăng. Những triệu chứng trên đều là những dấu hiệu sớm của việc mang thai, nhưng có khi cũng không chắc chắn, có khi những triệu chứng ấy xuất hiện muộn. Bởi vì kinh nguyệt đến sớm hay đến muộn cũng là việc bình thường, muộn kinh mấy ngày không hẳn đã là có thai. Ta biết rằng, ngoài trường hợp mang thai còn có bao nhiêu trường hợp khác cũng gây chậm kinh hoặc tạm mất kinh như: môi trường thay đổi, khí hậu đột biến, tinh thần bị kích thích hoặc có những nhất thời rối loạn về nội tiết. Và khi kinh nguyệt không điều hòa, thường kèm theo triệu chứng đầu vú và núm vú thâm, đi tiểu tăng, thì phần nhiều sau khi có thai được hai tháng mới xuất hiện. Vì vậy, không thể coi những triệu chứng trên là tín hiệu phản ánh sớm của việc mang thai. Tín hiệu sớm nhất báo hiệu đã có thai, đó là trường hợp nhiệt độ cơ thể cao hơn nhiệt độ gốc kéo dài trên 16 ngày mà không giảm xuống.

Thay đổi sinh lý của nhiệt độ gốc

Nhiệt độ gốc của cơ thể là nhiệt độ đo được khi mới ngủ dậy sau giấc ngủ tương đối dài (ít nhất là 6 tiếng đồng hồ), chưa làm bất cứ một hoạt động gì (bao gồm dậy khỏi giường, nói chuyện, đi đại tiểu tiện, vẩy nhiệt kế để đưa cột thủy ngân xuống…). Nhiệt độ gốc của cơ thể phụ nữ đã thành thục, thay đổi theo sự thay đổi của chu kỳ buồng trứng. Sau thời kỳ thanh xuân, tuyến sinh dục nữ - hai buồng trứng bên trái và bên phải, hàng tháng có một số noãn bào sơ cấp sinh trưởng và tiết ra chất kích tố nữ, còn gọi là “hormon nữ” (tên khoa học là estrogen) chất này làm cho nội mạc tử cung tăng sinh. Nhưng thông thường, cuối cùng chỉ có một noãn bào trở thành noãn bào cao cấp và thành thục. Sau khi thành thục, noãn bào nở ra trứng, lớp vỏ còn lại bên ngoài của noãn bào biến thành “hoàng thể”. Hoàng thể tiếp tục tiết ra chất kích tố thai (progesteron) chất này chẳng những có thể làm cho nội mạc tử cung mới tăng sinh đó thay đổi và bước sang thời kỳ phân tiết, mà còn làm ảnh hưởng đến trung tâm điều tiết nhiệt độ cơ thể và quá trình tản nhiệt của vùng hạ đồi làm cho nhiệt độ gốc của cơ thể tăng 0,3-0,5oC. Do vậy, đối với những phụ nữ có chức năng buồng trứng bình thường, cần đo nhiệt độ gốc của cơ thể hàng ngày. Đường nối liền nhiệt độ gốc sẽ có hình pha đôi, tức là trước khi rụng trứng thì nhiệt độ cơ thể thấp, sau khi rụng trứng thì nhiệt độ cơ thể tăng và giữ ở mức cao hơn trung bình. Nếu trứng rụng không gặp tinh trùng, nói cách khác chưa thụ thai, thì sau khi rụng trứng 9-10 ngày “hoàng thể” bắt đầu co lại, chức năng giảm xuống, lượng tiết estrogen và progesteron giảm. Thời gian tồn tại của “hoàng thể” nói chung từ 12-16 ngày, trung bình là 14 ngày. Đến khi chức năng của “hoàng thể” hoàn toàn suy thoái, thì nội mạc tử cung mất đi sự giúp đỡ của hai chất kích tố trên sẽ bong ra, chảy máu, báo hiệu là kỳ kinh đã đến; còn nhiệt độ gốc của cơ thể sẽ tụt xuống ở thời điểm trước khi hành kinh 1-2 ngày hoặc vào ngày kinh đầu tiên.

Thay đổi nhiệt độ gốc khi thụ thai

Nếu như trong vòng 24-48 giờ mà trứng thành thục gặp được tinh trùng, chúng sẽ kết hợp với nhau để thành trứng thụ thai, trứng thụ thai đó sẽ được đưa vào khoang tử cung. Sau khi thụ thai khoảng 7-8 ngày, trứng sẽ biến thành “phôi bào” cắm vào nội mạc tử cung và tiết ra “chất kích tố thúc đẩy tính tuyến ở màng lông ti” (gonadotropin choriomic). Chất kích tố này có thể làm cho “hoàng thể kinh nguyệt” trong buồng trứng kéo dài tuổi thọ, biến thành “hoàng thể thụ thai” và kích tố “hoàng thể” này tiếp tục hợp thành tiết và tiết ra estrogen và progesteron, từ đấy phát huy tác động duy trì thai ở thời kỳ mới thụ thai. Dĩ nhiên, do thụ thai “hoàng thể” chẳng những không teo đi mà còn phát triển thêm một bước, tiết ra càng nhiều progesteron có tác dụng sinh nhiệt, làm cho nhiệt độ gốc của cơ thể không hạ xuống. Vì vậy dù cho không thấy có cảm giác gì khác thường, nhưng thấy đến kỳ mà không hành kinh, nhiệt độ gốc của cơ thể ở 36,8o-37,1oC kéo dài quá 16 ngày, tức là quá kỳ hạn tuổi thọ dài nhất của “hoàng thể kinh nguyệt” thì có thể coi đấy là tín hiệu sớm nhất báo đã thụ thai. Nếu nhiệt độ cao kéo dài trên 3 tuần lễ thì dù không thử nước tiểu, cũng khẳng định được chẩn đoán đã thụ thai.