Chăm sóc răng miệng người cao tuổi

Ở người cao tuổi, thường xảy ra những tình trạng và bệnh răng miệng sau đây:

Khô miệng

Khô miệng vì giảm tiết nước bọt mà nguyên nhân có thể do dùng thuốc hoặc sau xạ trị vùng hàm mặt. Khô miệng cũng thường thấy trên bệnh nhân bị bệnh đái tháo đường, tim mạch, cao huyết áp, rối loạn acid folic, bệnh Parkinson, thiếu máu,… Khô miệng lâu dài có thể dẫn đến sâu răng và hôi miệng.

Mòn răng

Mòn răng sinh lýthường thấy khi tuổi càng cao, là điều bình thường theo quy luật tự nhiên, xảy ra ở cạnh cắn các răng trước hay mặt nhai các răng sau.

Mòn răng cơ họcdo chải răng không đúng cách. “Chà ngang” với bàn chải lông cứng hay dùng kem đánh răng có nhiều chất mài mòn lâu ngày tạo thành những khuyết hình bán nguyệt ở các cổ răng. Khuyết này sâu vào cổ răng có thể gây tê buốt và mất thẩm mỹ.

Mòn răng ít ở cạnh cắn, mặt nhai không cần điều trị. Khi có ê buốt và mất thẩm mỹ nên đến cơ sở Răng Hàm Mặt để bác sỹ có cách điều trị thích hợp như (bôi thuốc chống ê, trám (hàn) thẩm mỹ, phục bình…)

Sâu răng.

Khi còn trẻ, sâu răng thường thấy ở mặt nhai, mặt tiếp cận các răng. Khi tuổi lớn, thường thấy sâu răng ở cổ răng, chân răng hơn. Cần phân biệt sâu chân răng và mòn gót cổ răng: Xoang sâu thường có màu vàng, màu xám đen, đáy có ngà mềm hoại tử trong khi l khuyết mòn ngót có màu sắc bình thường, đáy trơn, cứng.

Nếu người cao tuổi có thói quen uống trà đường, cà phê có đường, nước ngọt có đường….thì có thể gây sâu răng. Khi đã có sâu răng thì phải đến cơ sở Răng Hàm Mặt dể bác sỹ trám (hàn) lại.

Để phòng ngừa sâu chân răng, bác sỹ có thể bôi các chất thuốc ngừa sâu răng có Fluor liều cao.

Viêm nướu (viêm lợi) nha chu viên

Khi tuổi cao, nướu bắt đầu teo (co lại), trông chân răng dài ra. Tuy nhiên nếu nướu không sưng đỏ, vẫn săn chắc bình thường thì xem như nướu vẫn khoẻ mạnh.

Khi vệ sinh răng miệng kém,mảng bám tồn tại nhiều trên răng, nướu, niêm mạc miệng thì sẽ có thể viêm nướu, nha chu viên, suy nha chu.Nướu sưng đỏ, dễ chảy máu, có túi nha chu, răng lung lay… Hôi miệngkhó tránh khỏi, nhất là trên cơ địa của người có bệnh đái tháo đường, suy thận…Mất răng ở người cao tuổi thường do bệnh nha chu.

Nhiễm nấm

Vệ sinh răng miệng kém, suy giảm sức đề kháng do một đợt bệnh kéo dài…có thể bị nhiễm nấm ở vùng miệng. Thường thấy nấm ở trên lưng lưỡi, niêm mạc má. Đó là những mảng dầy, trắng, cạo ra để lại nền rướm máu. Nên đến bác sỹ chuyên khoa để được điều trị đúng cách.

Viêm miệng do răng giả

Là những kích thích do răng hàm giả gây ra, biểu hiện bằng nhiều hình thức như: niêm mạc sưng đỏ dễ bội nhiễm nấm, dày niêm mạc, epulis, loét niêm mạc. Khi có tình trạng như vậy nên đến cơ sở Răng Hàm Mặt để bác sỹ khám và điều trị. Có thể bác sỹ sẽ cho thuốc, phẫu thuật nướu, mài cạnh hàm giả bén, dư thừa.

Tiền ung thư và ung thư niêm mạc miệng

Đó là những vết loét có kèm theo nhiễm trùng hay không nhiễm trùng, lâu ngày không lành thì cần phải khám ở cơ sở Răng Hàm Mặt. Vết loét đáy cứng, lâu lành, có nổi hạch có thể là ung thư niêm mạc miệng.

Tiền ung thư và ung thư niêm mạc miệng thường gặp ở người cao tuổi ăn trầu lâu năm. Đa phần sùi loét to trên môi hay niêm mạc của các “bà già trầu” thì tiên lượng thường không tốt. Tốt nhất nên bỏ thuốc và trầu.

Đề phòng ngừa bệnh sâu răng, nha chu, ung thư miệng.Chúng ta nên:

Chải răng ngay sau khi ăn và tối trước khi đi ngủ với kem đánh răng có Fluor.

Dùng chỉ tơ nha khoa để làm sạch vùng kẻ răng.

Dần dần bỏ hút thuốc, ăn trầu.

Nên khám răng định kỳ 6 tháng 1 lần, nếu cần thiết bác sỹ Răng Hàm Mặt sẽ bôi véc ni có Fluor để ngừa sâu chân răng hay ê buốt ngà.

Để cho việc khám và điều trị bệnh răng miệng nhanh chóng và hiệu quả, người cao tuổi khi đến cơ sở Răng Hàm Mặt nên trình bày rõ tiền sử của bệnh của mình để y, bác sỹ có kế hoạch điều trị thích hợp, ví dụ như cao huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, lao,…; kể rõ các loại huốc đã và đang dùng, nhất là những loại thuốc điều trị các bệnh mãn tính; thuật lại những khác lạ xảy ra khi điều trị răng miệng lần trước…

Dinh dưỡng cân bằng và hợp lý:Một chế độ ăn cân bằng và hợp lý chất bổ dưỡng sẽ giúp người cao tuổi có răng nướu khoẻ mạnh. Đối với người cao tuổi, nên chia thành những bữa ăn nhỏ và trong các bữa ăn nhỏ nên ít dùng đường và bánh ngọt vì chất bột dính răng gây sâu răng, chỉ dùng đường vào bữa ăn chính. Nên ăn nhiều rau quả tươi, sữa chua, uống nhiều nước và sữa.

Đi khám răng định kỳ - Khám răng miệng ngay khithấy có những bất thường trong miệng: nóng rát, vết loét lâu lành, nhiễm nấm,…

Đi làm răng hàm giả khi bị mất răngđể phục hồi chức năng ăn nhai, phát âm, thẩm mỹ trong đó chức năng ăn nhai giúp dinh dưỡng tốt là quan trọng nhất.

Sau khi lắp hàm giả có thể bị đau hoặc không dính. Sau khi mang hàm giả một thời gian, mô mềm co lại nên hàm giả có thể bị lỏng. Trong các trường hợp này, nên đến để bác sĩ chữa đau, đệm hàm hay làm lại răng hàm giả khác nếu cần.

Sau mỗi bữa ăn, cần chải cả răng giả, chải cần thận dưới vòi nước, tránh làm rơi có thể làm hàm giả bị nứt, gãy, rơi răng,…

Khi không mang hàm giả trong miệng, nên ngâm hàm giả trong ly, hợp có nước.

Ảnh:

Hàm răng người cao tuổi bị mòn ở cạnh cắn các răng trước, tụt nướu và sâu răng

Khi không mang răng giả, nên ngâm vào ly có nước

Nguồn: Thuốc và sức khoẻ, số 317, 01-10-2006