Cây Qua lâu

Hoa màu trắng, bìa cánh hoa có nhiều sợi dạng mi. Hoa cái và hoa đực riêng.

Quả hình cầu hoặc hình trứng, màu lục có sọc trắng. Khi chín màu đỏ, trong có nhiều hột hình trứng dẹt, màu nâu nhạt. Dây này mọc hoang trong rừng, núi, trên đất có mùn xốp, có độ ẩm cao. Cũng mọc ở các hốc đá có nhiều mùn. Theo GS Phạm Hoàng Hộ, Qua lâu mọc hoang ở Cao Bằng, Lạng Sơn, Ninh Thuận, Bình Thuận.

Bộ phận dùng:

- Vỏ quả có tên Qua lâu bì.

- Hạt có tên Qua lâu nhân.

- Rễ củ có tên Qua lâu căn hoặc Thiên hoa phấn.

Các vị này có bán ở hiệu thuốc, dùng nhân của hạt và rễ củ.

Tính vị: vị ngọt, tính lạnh.

Tác dụng: giáng khí, hoá đờm, giảm ho, lợi hầu họng, tăng lượng sữa.

Điều trị:

* Phế nhiệt ho nhiều đờm

Qua lâu nhân         20g

Cát cánh                10g

Hạnh nhân             10g

Gừng khô               2g

Nấu sắc uống, ngày 1 thang, dùng 5-7 ngày.

* Đái tháo đường

Thiên hoa phấn      30g

Thục địa                 10g

Hoài sơn                 30g

Bạch truật               30g

Nấu sắc uống hoặc tán thành bột mịn, uống, dùng lâu dài.

* Hoạt huyết, phòng và trị tắc động mạch

Qua nhân lâu         30g

Dương quy            30g

Đào nhân               5g

Ngũ vị tử               10g

Nấu sắc uống ngày 1 thang, trong 5-7 ngày, nghỉ 1 tuần rồi dùng lại 2-3 đợt.

* Thiên hoa phấn làm teo gai nhau thai dẫn đến thai nhi thiếu dinh dưỡng; do đó, không dùng Thiên hoa phấn cho người có thai.

* Nhân hạt (Qua lâu nhân) có tính kháng ung thư, chống HIV nhưng có độc, dùng thận trọng.