Tân Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Từ giảng đường đến vị trí đứng đầu ngành KHCN

Ngày 8/4, tại Kỳ họp lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức phê chuẩn ông Vũ Hải Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ, giữ chức Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2026–2031.

HÀNH TRÌNH TỪ GIẢNG VIÊN ĐẾN NHÀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

Trước khi được phê chuẩn giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Vũ Hải Quân có nhiều năm công tác trong lĩnh vực giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học.

Ông khởi đầu sự nghiệp từ giảng dạy, giai đoạn 1996–2001 là giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM. Từ năm 2001 đến năm 2006, ông là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường Đại học Trento (Italy), đồng thời tham gia nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trường Đại học Leuven (Vương quốc Bỉ).

Sau khi trở về nước, ông đảm nhiệm nhiều vị trí chuyên môn và quản lý tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, trong đó có Giám đốc Trung tâm Đào tạo Quốc tế ITEC và Trưởng phòng Thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo (AILab).

Giai đoạn 2012–2017, ông giữ chức Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Từ năm 2017, ông đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo chủ chốt tại Đại học Quốc gia TP HCM như Phó Giám đốc, Phó Giám đốc Thường trực; Bí thư Đảng ủy; Giám đốc và Chủ tịch Hội đồng Đại học.

Trong quá trình công tác, ông tham gia điều hành, phát triển nhiều đơn vị đào tạo và nghiên cứu, trong đó có Viện Đào tạo quốc tế và các phòng thí nghiệm về trí tuệ nhân tạo.

GẮN BÓ VỚI HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ

Bên cạnh công tác quản lý giáo dục, ông Vũ Hải Quân còn tham gia vào các hoạt động hoạch định chính sách trong lĩnh vực khoa học – công nghệ.

Ông là Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn Chương trình “Nghiên cứu và phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại TP HCM giai đoạn 2020–2030”, đồng thời là thành viên Ban Chỉ đạo xây dựng đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông TP HCM.

Từ tháng 1/2021 đến tháng 9/2025, ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII; đại biểu Quốc hội khóa XV; Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; đồng thời giữ cương vị Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM.

Ngày 3/9/2025, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (tháng 1/2026), ông được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tháng 3/2026, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

CON NGƯỜI- YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH THÀNH CÔNG CHÍNH SÁCH

Trong chia sẻ về Nghị quyết 57, ông Vũ Hải Quân nhấn mạnh rằng yếu tố con người giữ vai trò then chốt, mang tính quyết định đối với hiệu quả thực thi chính sách. Chính vì thế, trong giai đoạn ông làm Giám đốc ĐH Quốc gia TP HCM đã luôn chú trọng thu hút đội ngũ nhà khoa học trẻ, nhà khoa học đầu ngành trở về Việt Nam; thiết lập mạng lưới liên kết các nhà khoa học toàn cầu để cùng nghiên cứu phát triển và ứng dụng khoa học – công nghệ.

Ông Vũ Hải Quân cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của mô hình hợp tác “3 nhà” trong triển khai Nghị quyết số 57. Theo ông, đây là “tam giác chiến lược cốt lõi” trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, giữ vai trò kết nối giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, Đại học Quốc gia TP HCM đã triển khai chương trình “Nghị quyết số 57-NQ/TW: Từ tầm nhìn đến thực thi mô hình hợp tác Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp” nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Nghị quyết.

Trong mô hình này, ông cho rằng Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng thể chế, chính sách để tạo không gian phát triển thuận lợi cho các chủ thể. Nhà trường là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời thực hiện nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ. Trong khi đó, doanh nghiệp vừa là đối tác phối hợp đào tạo, vừa tham gia đặt hàng và thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu.

Việc Quốc hội phê chuẩn ông Vũ Hải Quân giữ chức Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2026–2031 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình công tác của ông, từ lĩnh vực giáo dục đại học sang vai trò đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ.

Hiện nay, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ gồm Bộ trưởng Vũ Hải Quân và 4 Thứ trưởng: Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng; Thứ trưởng Phạm Đức Long; Thứ trưởng Lê Xuân Định và Thứ trưởng Hoàng Minh.