Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 19/08/2010 15:19 (GMT+7)

Cách mạng tháng Tám và công cuộc đổi mới

Cách mạng Tháng Tám nổ ra trong bối cảnh giữa thế kỷ XX, khi mà các dân tộc bị áp bức có khát vọng độc lập, tự do, vùng lên xóa đi cản lực, một vết nhơ trên con đường tiến bộ và văn minh của nhân loại là chủ nghĩa thực dân và chế độ thuộc địa, thực hiện sự nghiệp giải phóng. Ngày nay, nhân dân ta đang bước sang thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, sống trong thế giới toàn cầu hóa với cuộc cách mạng khoa học và công nghệ và nền kinh tế tri thức, với xu thế chủ yếu của thời đại là hòa bình, hợp tác và phát triển. Dân tộc Việt Nam phải sải bước cùng thời đại vì mục tiêu chung là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Cách mạng Tháng Tám là sự vùng lên của khát vọng độc lập dân tộc, nằm trong dòng chảy của quy luật giải phóng dân tộc, nhằm đập tan, xóa bỏcái cũ là áp bức bóc lột để giành lấy chính quyền về tay nhân dân. Nói như Bác Hồ, công việc đó, tức là “thắng đế quốc và phong kiến là tương đối dễ” (Hồ Chí Minh, toàn tập, Nxb CTQG, H, 1996, t.10, tr.4). Công cuộc đổi mới là kiến thiết, nằm trong dòng chảy của quy luật xây dựng chủ nghĩa xã hội. Công việc này, tức là “thắng bần cùng và lạc hậu còn khó hơn nhiều” (Hồ Chí Minh, Sđd, t.10, tr.4). Để giành thắng lợi trong cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ tốt tươi là cả một cuộc chiến đấu khổng lồ (Hồ Chí Minh, Sđd, t.12, tr.505).

Rõ ràng là đập tan, xóa bỏ và xây dựng là hai kiểu tư duy khác nhau. Cách mạng Tháng Tám là kiểu tư duy “dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho kỳ được độc lập, tự do”. Còn công cuộc đổi mới là kiểu tư duy “còn non, còn nước, còn người. Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”. Đảng ta ra đời đầu năm 1930, mặc dù trong Cương lĩnh đầu tiên đã nói tới “đi tới xã hội cộng sản”, nhưng trên thực tế từ khi ra đời, trải qua cách mạng và kháng chiến, sự lãnh đạo của Đảng, hệ thống chính trị, cấu trúc quyền lực, đội ngũ cán bộ chủ yếu và cơ bản là nhằm hoàn thành sứ mạng giành độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc, thu giang sơn về một mối. Còn sự nghiệp đổi mới, vấn đề không còn là đi tới hoặc định hướng xã hội chủ nghĩa nữa mà là phải thật sự bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội mà hiện nay còn trong thời kỳ quá độ. Khát vọng của lòng dân ngày nay là dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Đây chính là sự cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công khi Người khẳng định: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” (Hồ Chí Minh, Sđd, t.4, tr.56).

Công cuộc đổi mới là sự gắn kết giữa khát vọng lòng dân với quyết tâm, bản lĩnh, trí tuệ của Đảng. Chúng ta đã có độc lập. Vấn đề còn lại là tự do, hạnh phúc của nhân dân. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là thắng lợi có một không hai trong lịch sử, hết sức vĩ đại và huy hoàng, nhưng đó cũng chỉ là thắng lợi bước đầu trên con đường vạn dặm đi tới tự do, hạnh phúc. Thành quả lớn nhất của Cách mạng Tháng Tám là “biến người nô lệ thành người tự do”, đem lại dân chủ cho người dân. Chính vì vậy, trong công cuộc đổi mới, trách nhiệm của Đảng là hết sức nặng nề, làm cho dân được hưởng, biết hưởng và thực hành quyền dân chủ của mình. Bởi vì chỉ có phát huy và thực hành dân chủ thật sự - dân chủ trong Đảng, trong toàn xã hội - thì côngcuộc đổi mớimới thành công. Dân chủ vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới.

Những vấn đề nêu trên đặt ra những yêu cầu mới cho đội ngũ cán bộ trong công cuộc đổi mới. Hiện nay, không đòi hỏi sự hy sinh xương máu như trong Cách mạng Tháng Tám, nhưng đòi hỏi nhiều mặt còn khó khăn hơn nhiều. Đó là dám hy sinh lợi ích của mình vì lợi ích của nhân dân. Đó là tinh thần trách nhiệm trước dân, không vô cảm trước những khó khăn trong đời sống của nhân dân. Cán bộ ngày nay phải đặt lên hàng đầu ý thức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đi đầu trong cuộc chiến chống tham ô, tham nhũng, lãng phí, quan liêu. Cán bộ trong công cuộc đổi mới phải có bản lĩnh cách mạng vững vàng. Đây không phải là bản lĩnh trước sự tra tấn của kẻ thù mà là bản lĩnh trong cuộc chiến chống mọi tiêu cực và cám dỗ của vật chất; bản lĩnh bảo vệ cái đúng, cái tốt, phê phán và lên án cái xấu, cái ác, cái sai. Người cán bộ phải có lòng dũng cảm và bản lĩnh không tham quyền cố vị, không chạy theo quyền lực. Người có năng lực trí tuệ cũng không nên ham hố quyền lực. Người kém lại càng không nên chạy theo quyền lực, mua chức bán quyền. Bởi vì dốt nát cộng với quyền lực sẽ dẫn tới sự phá hoại ghê gớm.

Khát vọng của lòng dân ngày nay là mong muốn có một đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức, có năng lực trí tuệ, có bản lĩnh vững vàng, có phong cách lãnh đạo và công tác trọng dân, thương dân, gần dân, học dân, hiểu dân, hỏi dân, bàn bạc với dân, chống quan liêu, mệnh lệnh. Nếu cán bộ giữ chức vụ thì nên nhớ rằng quyền lực đó thuộc sở hữu của dân và nhân dân ủy thác quyền lực đó cho họ. Như vậy cán bộ phải gắng sức làm như một người lính vâng mệnh lệnh quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ nhân dân không còn tín nhiệm và mình cảm thấy không còn uy tín với dân thì phải vui vẻ từ chức. Đó cũng là một đòi hỏi đối với đội ngũ cán bộ trong công cuộc đổi mới.

Chỉ có nhận thức và hành động có chất lượng khoa học và cách mạng như vậy thì mới phát huy được thành quả của Cách mạng Tháng Tám trong công cuộc đổi mới hôm nay.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.