Cách khám thai chò bò
Kiểm tra theo dõi bằng nhận dạng
- Dựa vào ngày phối giống (bỏ nọc) hay ngày dẫn tinh (phối tinh): sau 21 ngày (chu kỳ tiếp theo) mà không lên giống thì có thể xác định là bò mang thai.
- Hình dáng bụng con bò to hay nhỏ (chú ý vùng bụng dưới bên trái).
- Kiểm tra xem thai có động đậy hay không để xác định bò có thai hay chưa.
- Thay đổi của bầu vú (bầu vú căng, phát triển lớn khi bò có chửa, càng gần đẻ càng lớn).
- Cơ xương chân sụt xuống dần (biểu hiện thai lớn gần đến ngày đẻ).
- Tình trạng ăn uống, hành động của bò cái và lông da bóng mượt...
- Dưới bụng bò nổi 2 sợi gân (2 sợi roi cày).
Phương pháp này chỉ giúp bà con xác định là bò đã mang thai (có chửa) hay chưa, khó xác định bò đã mang thai bao nhiêu tháng, nhất là vào 3 tháng đầu.
Kiểm tra bằng trực tràng
Làm chuồng ép; đưa bò vào rồi gác cây tre ngang 2 chân sau để tránh bị bò đá (chú ý là trâu húc, bò đá). Dùng tay phải hoặc trái, đeo găng tay nylon đến nách, móc hết phân bò ở phần trực tràng. Sau đó đụng sờ vào phần tử cung để nhận biết:
+ Thai 1 tháng: Tử cung không có biến đổi lớn so với không chửa, chỉ phân biệt ở sừng tử cung có thai to hơn một ít và có cảm giác sóng động như sờ vào quả trứng gà non.
+ Thai 2 tháng: Rãnh tử cung không rõ như trước, sừng tử cung có chửa và không chửa khác nhau rõ hơn (sừng tử cung bên có chửa lớn gần gấp đôi bên không chửa, thành mỏng và sóng động).
+ Thai 3 tháng: Rãnh tử cung không còn, sừng tử cung bên có thai lớn gấp ba bên không có thai, có hiện tượng sóng động (sờ kỹ có thể phát hiện thấy hạt đậu nhỏ), vị trí của sừng tử cung đã rơi vào khoang bụng.
+ Thai 4 tháng: Toàn bộ sừng tử cung nằm trong khoang bụng, cổ tử cung nằm ở bờ khoang bụng giáp với xương chậu, các hạt đậu to như hạt mít. Nếu đưa tay sâu xuống khoang bụng thấy toàn bộ thai và tử cung to như quả bưởi, kiểm tra thấy động mạch giữa tử cung đập hơn bình thường.
+ Thai 5 tháng: Toàn bộ tử cung nằm trong khoang bụng, cả cổ tử cung rơi thấp xuống dưới một chút, các hạt to như trứng bồ câu. Động mạch giữa tử cung đập rất rõ.
+ Thai 6 tháng: Sờ thấy thai lớn, toàn bộ tử cung xuống dưới khoang bụng; nếu không kiểm tra kỹ có thể nhầm là bò không chửa. Các hạt đậu rất rõ và lớn. Động mạch giữa tử cung to và đập mạnh.
+ Thai 7 tháng: Tử cung đã nhô lên cao, có thể sờ thấy thai dễ hơn, thai cử động nhiều, các hạt đậu to và dễ sờ.
+ Thai 8 tháng: Cổ tử cung đã về vị trí khoang chậu rất dễ sờ thấy thai, các hạt đậu to như trứng gà so. Động mạch giữa tử cung to hơn và đập rất mạnh.
+ Thai 9 tháng: Bộ phận trước của thai đã ra bờ khoang chậu, sờ vào thấy thai một cách dễ dàng.
Nguồn: Kinh tế Nông thôn - Số 42 (476) - Ngày 17/10/2005, trang 12.
