Các thực phẩm - vị thuốc có tác dụng an thần, chống stress
Các nhà khoa học đã xác định rằng hoócmôn của tuyến tùng melatonin được tiết ra nhiều nhất trong bóng đêm, trong giấc ngủ. Melatonin làm cho giấc ngủ sâu hơn, dài hơn tức là làm cho quá trình tự tái tạo, tự sửa chữa của cơ thể được tốt hơn. Các nhà khoa học cũng đã xác định: trong bóng đêm, cơ thể có điều kiện thuận lợi nhất để phân huỷ các gốc tự do và bản thân melatonin cũng là một chất chống oxy hoá. Người ta cho rằng, dùng thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm, chống stress trước khi đi ngủ thì trong bóng đêm cơ thể sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để các thuốc này phát huy hết hiệu lực.
Dưới đây là một thực phẩm vị thuốc có tác dụng an thần, chống stress.
Sen
Tên khoa học là Nelumbo necifera Gaernt thuộc họ Sen Nelumboceae.
Sen có thân rễ hình trụ, sống trong bùn (thường gọi là ngó sen). Lá mọc lên khỏi mặt nước, có cuống dài, cuống gai nhỏ, phiến lá hình khiên, đường kính 60 - 70 cm, có gân toả tròn. Hoa to màu trắng hay đỏ hồng, lưỡng tính, nhiều nhị, nhị có phần phụ (gạo sen), có hương thơm. Nhiều tâm bì rời, đựng trong đế hoa loe thành gương sen. Quả bế (thường gọi là hạt sen) chứa một hạt (liên nhục) không nội nhũ, có hai lá mầm dày, một chồi mầm (gọi là tâm sen) gồm bốn lá non gập vào bên trong.
Sen được trồng nhiều nơi ở nước ta để làm thực phẩm và làm thuốc.
Ngó sen được dùng để nấu canh, xào thịt, ngoài mục đích thực phẩm, ngó sen còn có tác dụng cầm máu như tiểu tiện ra máu, nôn ra máu, chảy máu cam, chảy máu tử cung. Trong ngó sen có các vitamin B1, B2, PP, C và beta 0 carotene.
Hạt sen dùng làm thực phẩm: mứt sen, bánh nhân sen, chè hạt sen. Hạt sen còn có tác dụng bổ, điều trị di tinh, mất ngủ, thần kinh suy nhược. Trong hạt sen có các vitamin B1, B2, PP, beta - carotene cũng như vitamin C.
Gương sen sau khi lấy hết hạt thì có tác dụng làm thuốc cầm máu.
Nhị sen được dùng để ướp chè sen.
Lá sen có tác dụng cầm máu, an thần. Alcaloid chính của lá sen Việt Nam là miciferin chính miciferin là cả hỗn hợp toàn phần alcaloid của lá sen có tác dụng an thần.
Tóm lại, cây sen là một cây cảnh, cây thực phẩm và dược phẩm độc đáo của Việt Nam . Hoa sen, đài sen tượng trưng cho sự thanh khiết, cao quý. Cây sen là một nguồn lợi kinh tế quý giá. Hoa sen làm cho phong cảnh nông thôn Việt Nam thêm sắc, thêm hương. Sen đúng là một nguyên liệu thực phẩm thuốc độc đáo của nước ta.
Táo ta
Tên khoa học là Zizyphurs jufurba Lamnon Mill. Thuộc họ táo ta Rhâmnceae.
Trong quả táo ta có 8,5% gluxit, 0,8% protein, 44 mg% can xi, 2,5% phospho, 0,2% sắt, 24 mg% vitamin C. Táo ta có thể chế biến thành mứt táo, xirô táo, rượu vang táo.
Y học sử dụng nhân táo còn gọi là toan táo nhân.
Trong hạt có các phytosterol, betulinic axit và các saponin.
Toan táo nhân có tác dụng an thần, trấn tĩnh gây ngủ rõ rệt. Người lớn uống 15 - 20 hạt đã có công hiệu. Nếu dùng quá liều sẽ bị mất tri giác và hôn mê.
Nguồn: Nâng cao tuổi thọ người già, Nxb VH - TT, 2004.
