Bệnh loãng xương, cần sớm phòng ngừa, phát hiện và điều trị

Bệnh lý loãng xương

Loãng xương (LX) là bệnh lý của toàn hệ thống xương làm suy yếu sức mạnh của toàn khung xương, ảnh hưởng lớn tới chất lượng cuộc sống của số đông người cao tuổi, đặc biệt là phụ nữ. Với tuổi thọ ngày càng được nâng lên, số bệnh nhân (BN) bị LX, phải gánh chịu hậu quả gãy xương, cũng như những chi phí y tế cho căn bệnh này ngày càng tăng cao. Mức độ nặng nề của biến chứng gãy xương trong bệnh LX được xếp tương đương với tai biến mạch vành (nhồi máu cơ tim) trong bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ và tai biến mạch máu não (đột quỵ) trong bệnh cao huyết áp. Phòng ngừa, phát hiện và điều trị LX sớm là cách tốt nhất để chống lại bệnh đồng thời ngăn chặn biến chứng gãy xương.

Hậu quả nặng nề do LX gây ra là gãy lún đốt sống, gãy xương cổ tay và gãy cổ xương đùi. Gãy xương do LX đang gia tăng nhanh trên khắp thế giới, và đặc biệt ở châu Á. Tỉ lệ tử vong liên quan đến cổ xương đùi ở phụ nữ lớn tuổi có thể lên tới 20% trong năm đầu tiên và tỉ lệ này tiếp tục tăng lên ở những năm tiếp theo. “Dự báo tới năm 2050, toàn thế giới sẽ có tới 6,3 triệu trường hợp gãy cổ xương đùi do LX, và 51 % số này sẽ ở các nước châu Á.

Các thuốc điều trị mới

Không giống như các bệnh khác, LX lúc đầu thường không có triệu chứng lâm sàng nên ít được quan tâm và thường không được coi như một ưu tiên trong săn sóc sức khỏe. LX thường được chẩn đoán khá trễ, khi đã gây đau đớn do biến chứng gãy xương. Và ngay cả khi LX đã được chẩn đoán, nhiều BN vẫn chưa được điều trị. Các dữ liệu thu thập được qua thăm dò của Hiệp Hội Loãng xương Thế giới (International Osteoporosis Foundation - IOF) là 75% phụ nữ sau mãn kinh có loãng xương nhưng không được điều trị.
Càng ngày càng có nhiều thuốc mới xuất hiện cho điều trị loãng xương như: Calcium và vitamin D.

- Hormone và các thuốc liên quan đến hormone (Estrogen, tibolone, raloxifene…).

- Các thuốc -chống hủy xương: Nhóm bisphosphonates (alendronate và risedronat), Calcitonin…

- Các thuốc tăng tạo xương: Hormon tuyến cận giáp, Strontium ranelate…

Điều trị LX cần kéo dài, vì vậy chi phí điều trị khá cao so với mức sống của đa số người dân nước ta hiện nay. Tuy nhiên điều trị LX khi chưa có biến chứng sẽ hiệu quả và ít tốn kém hơn rất nhiều. Các bác sĩ sẽ chọn lựa những trị liệu có bằng chứng mới tốt nhất, thích hợp và toàn diện nhất dựa trên mỗi cá thể BN, mức độ bệnh, hoàn cảnh kinh tế của họ để đạt được 2 mục tiêu cơ bản là:

- Không để bệnh nhân LX bị gãy xương.

- Nếu đã bị gãy xương do LX, không để bị tái gãy xương.

Tiến tới loại bỏ tình trạng gãy xương do LX trên toàn thế giới vì rõ ràng là bệnh LX và các biến chứng nặng như gãy cổ xương đùi, gãy xương cổ tay, gãy xẹp đốt sống… là một thách thức đối với sức khỏe người có tuổi và trở thành một gánh nặng đối với cộng đồng.

Dinh dưỡng và vận động

Và trên hết phòng bệnh sẽ kinh tế hơn chữa bệnh rất nhiều. Đây cũng chính là giải pháp tốt nhất cho mọi quốc gia, đặc biệt các nước nghèo như nước ta. Chính vì vậy, năm 2006 Hiệp Hội Loãng xương quốc tế đã chọn chủ đề hoạt động là “Dinh dưỡng cho sức khỏe. xương”. Dinh dưỡng và vận động là các biện pháp phòng ngừa LX hữu hiệu cần được thực hiện sớm và duy trì suốt đời để tạo dựng và duy trì sức mạnh của xương.

Hãy phòng ngừa bệnh LX bằng việc “đầu tư cho xương của bạn” và “đầu tư cho xương của con bạn” càng sớm càng tốt. Hãy bổ sung ngay sữa và các sản phẩm từ sữa vào khẩu phần ăn hàng ngày của mọi người trong gia đình bạn nếu có thể. Nếu khối lượng xương đỉnh lúc trưởng thành tăng 10%, sẽ giảm được 50% nguy cơ gãy xương do LX trong suốt cuộc đời.

Nguồn: Tạp chí sức khoẻ đời sống, số 408