Bệnh gút có phải do ăn nhiều thịt?

Khoảng 60 - 70% cơn gút cấp có biểu hiện sưng đỏ và rất đau ở khớp ngón chân cái. Cơn đau xuất hiện đột ngột ban đêm, người bệnh đang ngủ phải thức dậy vì đau, chỉ một tiếp xúc nhẹ vào nơi sưng cũng làm cơn đau gia tăng. Khớp ngón chân bị đau sưng to, phù nề căng bóng, sung huyết, trong khi các khớp khác bình thường.

Ở người bình thường, lượng axit uric trong máu vào khoảng 5mg% ở nam giới và 4mg% ở phụ nữ.

Trong cơ thể, axit uric được tạo ra từ các nguồn:

- Phân hủy các chất có nhân purin của axit nucleic (các axit nhân ADN và ARN) do sự phá hủy tế bào sinh ra.

- Do sự tiêu hóa các thức ăn có nhiều nhân purin: phủ tạng động vật (lòng, gan, tim, huyết, óc), thịt, cá, tôm, cua, nấm, rau dền, các loại đậu...

- Do cơ thể tổng hợp bằng đường nội sinh.

Hai phần ba lượng axit uric được cơ thể bài tiết qua thận, phần còn lại được bài tiết qua ruột.

Nguyên nhân tăng axit uric

- Tăng bẩm sinhrất hiếm gặp, do thiếu men HGPT (Hypoxanthinguanin - phosphoribosyl - tranferase) trong bệnh Lesch - Nyhan.

- Tăng quá trình tổng hợp purin nội sinhgây tăng axit uric, do yếu tố di truyền và cơ địa. Đây là nguyên nhân chủ yếu của bệnh.

- Tăng thứ phátdo những nguyên nhân sau:

+ Do ăn nhiều những thức ăn chứa nhiều purin, uống nhiều rượu. Thực ra đây là những yếu tố thúc đẩy bệnh hơn là nguyên nhân trực tiếp.

+ Do tăng cường phân hủy purin trong bệnh lý: đa hồng cầu, leucémie, Hodgkin, các bệnh ung thư hạch, xương hoặc do sử dụng thuốc diệt tế bào để điều trị bệnh ung thư.

+ Do bệnh lý ở thận làm giảm khả năng đào thải axit uric ra khỏi cơ thể.

Các tinh thể monosodium urat lắng đọng ở các khớp kích thích các tiền chất gây viêm và gây nên phản ứng viêm ở màng hoạt dịch. Theo dòng máu, các bạch cầu sẽ tập trung tới ổ viêm để thực bào các tinh thể urat và giải phóng men lysozyme, đây cũng là một tác nhân gây viêm rất mạnh, làm cho các khớp sưng đau, đặc biệt là các khớp ngón tay, ngón chân, gối, khuỷu, cổ tay và có một vị trí rất đặc biệt là trên sụn vành tai. Không bao giờ thấy ở khớp háng, vai và cột sống. Cũng có khi các tinh thể urat đọng lại ở quanh các gân, sụn, trong cơ dưới da, trong thận hoặc trong các mô khác.

Cơn cấp tính của bệnh thường xuất hiện trong một số hoàn cảnh:

- Sau một bữa ăn nhiều rượu, thịt. (Rượu thúc đẩy sự phá vỡ nhân purin để cho ra axit uric đồng thời làm giảm sự bài tiết axit uric qua thận).

- Sau một stress tâm lý.

- Sau một chấn thương, một đợt nhiễm trùng hoặc một cuộc giải phẫu.

- Sau một thời gian gắng sức hoặc lao động nặng.

- Đi giày quá chật.

Đôi khi có dấu hiệu báo trước một cơn rút cấp tính giống như một tình trạng cảm cúm: sốt nhẹ, nhức đầu, rối loạn tiêu hóa hoặc có triệu chứng tiểu nhiều, nóng buốt... người bệnh thường ít lưu tâm và dễ bỏ qua.

Ăn nhiều thịt không phải là nguyên nhân gây nên bệnh gút nhưng là yếu tố thúc đẩy bệnh tiến triển.