Bệnh Alzheimer: chế độ dinh dưỡng

Não bộ con người ghi nhận vô số cảm giác, xử lý và lưu trữ các thông tin và nhớ lại lúc cần: có thể nói não bộ là một máy vi tính hữu cơ.

Bệnh Alzheimer được so sánh với ỗ đĩa cứng bị xóa, đầu tiên là các dữ liệu mới nhất, rồi dần dần đến các dữ liệu xa hơn. Dấu hiệu sớm nhất của bệnh Alzheimer là quên đi những sự việc mới xảy ra, như nghe xong điện thoại, không nhớ đã nghe gì, người gọi là ai... Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh nhân còn nhớ được ngôi trường cũ, cô thầy giáo cũ, nhận ra nhà mình, con cái trong nhà. Bệnh phát triển trong một thời gian dài và đến một lúc, bệnh nhân quên chuyện mới xảy ra cũng như chuyện xa xôi. Con cái trong nhà hay thường lui tới nhà, trò chuyện thì còn nhớ. Con ở xa: ít về thì quên mất mặt mũi, tên tuổi. Người thân trong gia đình không phải lo lắng cho bệnh nhân về đau đớn thể xác hay tinh thần, mà rất đau lòng vì biết bệnh nhân quên mất cả cuộc đời mình, quên mất “cái tôi” của mình. Khi bệnh phát triển với thời gian, não bộ bệnh nhân Alheimer không còn gì giống máy vi tính cả vì không thể nhập chương trình cho não bộ bệnh, không thể nạp lại các dữ liệu.

Bệnh Alzheimer không chỉ xóa các thông tin, nó còn tiêu hủy não bộ với cấu tạo gồm cả 100 tỷ nơ ron nối kết với nhau. Do vậy, đối với bệnh nhân Alzheimer, chế độ dinh dưỡnglà rất quan trọng, cần được lưu ý để ngăn chặn sự sụt cân.

Người chăm sóc bệnh nhân cần lưu ý đến các thành phần của bữa ăn và quan trọng hơn là bối cảnh của bữa ăn.

Cần có người cùng ăn chung với bệnh nhân để nói chuyện, để dỗ bệnh nhân ăn; nếu cần phải cho bệnh nhân ăn như một em bé.

Chuẩn đoán chính xác bệnh

Giảm trí nhớ cũng có thể là triệu chứng của thiếu hụt vitamin B9 và B12. Vậy, nên thử bổ sung vitamin B9 và B12. Người ta có thể làm xét nghiệm định lượng vitamin. Chỉ bác sĩ chuyên môn mới xác định được bệnh Alzheimer.

Bệnh nhân cần uống đủ nước

Ở người cao tuổi, thiếu nước là rất hại cho sức khỏe. Bệnh nhân Alzheimer không nhớ uống nước, vì lúc nào cũng lơ mơ, không tỏ lộ một cảm xúc nào, không còn biết gì cả. Nên cung cấp cho bệnh nhân 1,5 lít nước/ ngày dưới dạng nước đun sôi để nguội, nước khoáng thiên nhiên, nước trà xanh, canh nước trái cây...

Cân bằng kali – natri

Hiện nay, người ta nghĩ bệnh Alzheimer có thể liên kết với các rối loạn hệ tuần hòan. Vậy, cần ổn định huyết áp, hạn chế ăn mặn.

Thức ăn: không nên nêm quá mặn: mắm, khô. Ưu tiên cho trái cây, rau cải, mễ cốc giàu kali. Nếu thấy cần, bác sĩ có thể kê toa kali bicarbonat.

Tăng cường thức ăn kháng oxy hóa

Để hạn chế các gốc tự do, không cung cấp cho bệnh nhân:

- Thức ăn chiên, nướng đến khét;

- Không dùng nhiều thịt đỏ, thịt nguội (paté, jambon, xúc xích) vì giàu chất sắt dễ bị oxy hóa. Trái lại, tăng các chất kháng – oxy hóa như trái cây, rau cải, nhất là trà xanh, gia vị, Gừng, Nghệ... Trong các chất kháng – oxy hóa, phải kể vitamin E(tự nhiên, gồm có dạng cổ điển alpha - tocopherol), carotenoid(sắc tố tự nhiên của trái cây và rau cải, đặc biệt là lycopen), flavonoid(chất chiết xuất của Ginkgo, trà xanh không cafein).

Nếu có dịp, bác sĩ có thể kê toa bổ sung các chất kháng – oxy hóa mạnh như coenzym Q10 (Chuyển tải proton trong hệ thống hô hấp tế bào) và/ hay axit lipoic: một chất kháng – oxy hóa tự nhiên che chở ty lạp thể, nơi sản xuất năng lượng tế bào.

Tăng cường Magnesium

Magnesium (Mg) cần thiết cho hoạt động hệ thần kinh, giảm stress – oxy hóa, làm tế bào thần kinh bền vững, chống lại được các chất dẫn truyền kích động. Có thể bổ sung Mg dạng dược phẩm hay dùng loại nước khoáng có chứa Mg.

Hạn chế nhôm

Củng cố sự tổng hợp Acetylcholin

Acetylcholin là cần thiết cho chức năng nhớ. Bệnh Alzheimer tấn công các tế bào thần kinh sử dụng chất acetycholin. Để sản xuất acetycholin, cần có chất cholin (mà ta có thể cung cấp dưới dạng lecithin đậu nành, lòng đỏ trứng hay phosphatidyl cholin), vitamin B9, B12và magnesium.

Bổ sung 4 chất dinh dưỡng trên là cần thiết.

Nguồn: Thuốc & Sức khỏe số 329, 1/4/2008, tr 16