Áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật để trồng hoa cắt cành tại Đà Lạt

Hoa cắt cành

Hoa cắt cành là một sản phẩm được thu hoạch dưới dạng cánh hoa, khác với hoa chậu, hoa trồng ở hành lang hoặc hè phố.

Hiện nay, tại thành phố Đà Lạt có rất nhiều chủng loại hoa cắt cành. Phổ biến nhất là loại địa lan (cymbidium); hoa Hồng; hoa Cúc; hoa Glaieul; hoa Lily; hoa Đồng tiền (gerbera); hoa Hồng môn (anthurium); Baby; Sao tím (limorium latifolium); Cẩm chướng; Alstroemeria; Vimonium sinuatum…

Trong mỗi loại hoa có nhiều màu sắc khác nhau, nên chúng rất phong phú và đa dạng, mỗi loại hoa có cách chăm sóc, kĩ thuật thu hoạch bảo quản khác nhau.

Áp dụng khoa học kĩ thuật cao vào hoa cắt cành

Độ pH của đất:

Độ pH của đất là một chỉ tiêu phân tích rất quan trọng đối với cây trồng các loại, trong đó có hoa cắt cành. Nếu độ pH thích hợp sẽ giúp hoa sinh trưởng tốt, phát triển mạnh về thân, lá, hoa, ngược lại sẽ làm cho cây chậm phát triển và èo uột, Vì vậy, cần điều chỉnh độ pH thích hợp với từng loại hoa. Để đo độ pH có thể dùng máy đo hoặc giấy tẩm mực quỳ, tuy nhiên cách này không được chính xác (1 phần đất + 2 phần nước cất lắc đều và để hỗn hợp tự lắng, sau đó dùng giấy tẩm chất vào, so sánh màu trên bảng mẫu).

Thường ta dùng vôi bón đất để đưa độ pH lên cao nếu đất quá chua (pH < 5; khoảng 200 kg vôi cho 1.000km ²).

Với những loại hoa cắt cành như Địa lan, Đồng tiền, Hồng môn,… thường 2-3 tháng cần đo độ pH một lần để điều chỉnh độ pH vào khoảng thích hợp (nếu cần).

Độ tơi xốp của đất

Hầu hết các loại hoa cắt cành đều thích hợp với loại đất tơi xốp và ẩm. Trường hợp đất giữ nước hơi nhiều (đất bazan) cần trộn thêm vào đất vỏ chấu, vỏ đậu phụng,… nếu đất có nhiều cát cần thêm vào chất mùn hoặc than bùn. Độ ẩm của đất cần đo bằng dụng cụ riêng.

Độ ẩm của đất ảnh hưởng đến sự phát triển của thân, cành của hoa. Nếu khô hạn cây khô sẽ chậm phát triển hoặc chết, nếu quá ẩm ướt, cây hoa có thể chết (như hoa Đồng tiền) hoặc phát triển lệch lạc.

Ánh sáng

Tuỳ theo đặc điểm sinh lý của từng loại hoa, ánh sáng có tác dụng trực tiếp dến sự hình thành nụ hoa, màu sắc độ đồng đều của hoa, cũng như chiều cao của cành hoa. Thí dụ như Glaieul thì cần 100% ánh sáng mặt trời trực tiếp, trong khi đó hoa Lan chỉ cần 60%-70%, Đồng tiền 60%.Đối với hoa Cúc thời gian chiếu sáng trong ngày cần phải trên 12 giờ, vì thế phải thắp đèn thêm 2-3 giờ trong ngày tuỳ theo mùa (ngày ngắn ngày dài).

Ở đây cần nói thêm về việc thắp sáng cho hoa Cúc. Hiện nay người trồng hoa thành phố Đà Lạt đã phí phạm một lượng điện tiêu thụ thắp sáng cho cây Cúc quá nhiều, dẫn đến việc thu nhập không cao do phải trả tiền tiêu thụ điện nhiều hơn mà không cần thiết. Vì đặc điểm của hoa Cúc là phải cần có đủ 13-14 giờ chiếu sáng để cây phát triển. Nếu dưới 12 giờ chiếu sáng, cây Cúc sẽ ra hoa, vì thế phải thắp sáng 2 đến 3 giờ trong mỗi tối tuỳ theo mùa, chẳng hạn mùa đông ta thắp khoảng 3 giờ. Tuy nhiên cũng không cần phải thắp sáng liên tục và đều khắp mà chỉ cần thắp10 phút sáng cho đám 1, khi đám 1 tắt thì đám 2 thắp 10 phút, khi đám 2 tắt thì đám 1 thắp sáng trở lại. Như vậy tiết kiệm điện mà kết quả độ sáng vẫn đạt yêu cầu. Chúng tôi đã từng áp dụng việc thắp sáng như thế này cách đây 7 năm.

Phân bón

Ngoại trừ Địa lan ít sử dụng phân bón gốc, hầu hết các loại hoa cắt cành đều phải dùng phân bón gốc và phân bón lá. Trước khi trồng ta sẽ bón phân gốc cho cây hoa bằng phân hữu cơ vi sinh. Sau đó tuỳ chủng loại hoa ta phun định kì phân qua lá cho hoa.

Ngoài những yếu tố đa lượng chính như N, K, Mg, S, Ca, cây hoa cũng cần những nguyên tố vi lượng như Bo, Fe, Cu, Zn, Mn,… để bổ sung chất vi lượng ta phải cần dùng các loại phân phun qua lá có chứa hàm lượng nguyên tố vi lượng của các hãng phân uy tín. Một số hãng phân thực tế đã không đáp ứng đầy đủ các nguyên tố đa lượng và vi lượng như đã ghi trên bao bì, do đó khi sử dụng đã không mang lại hiệu quả cho cây hoa. Theo kinh nghiệm riêng, nên dùng Dynamic, Grawmore, Seaweed, Miracle-Gro.

Giống hoa

Hện nay các giống hoa cắt cành mới trồng tại Đà Lạt đều được nhập từ nước ngoài về nhất là hoa Glaieul, Loa kèn và Lily là những loại phải trồng bằng củ, hoặc các giống trồng bằng cây con như Đồng tiền, Hồng môn,…

Các giống hoa cắt cành trên nếu cứ nhân giống vô tính bằng cách triết thân, gieo hạt, giâm cành,….sau một thời gian vài ba năm sẽ bị thoái hoá, cây hoa không còn đủ đặc tính của cây ban đầu, dễ bị nấm bệnh tấn công. Vì thế việc nhân giống bằng nuôi cấy mô rất cần thiết để đảm bảo có nhiều giống tốt và sạch bệnh. Hiện tại, các phòng nuôi cấy mô tại thành phố Đà Lạt chưa đáp ứng được nhu cầu giống mới, giống sạch bệnh cho người trồng hoa, cũng như không chịu trách nhiệm về lô hàng không đảm bảo chất lượng làm thiệt hại cho người mua giống hoa về trồng.

Điều cần phải lưu ý là ta cần đòi hỏi nhà sản xuất giống phải chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại nếu giống không đạt yêu cầu. Cách tốt nhất là phải có hợp đồng mua bán giống cây hoa giữa nhà sản xuất và người mua.

Liên quan đến những tiến bộ về khoa học - kỹ thật để trồng hoa cắt cành còn nhiều vấn đề khác như hệ thống phun nước tưới, phân bón, thuốc trừ sâu tự động, hệ thống thông gió, điều tiết nhiệt độ, độ ẩm của môi trường,… nhưng trong điều kiện Đà Lạt hiện nay, việc áp dụng còn hạn chế, chưa đúc rút được kinh nhiệm.

Với những điều kiện cơ bản đã trình bày ở trên, việc áp dụng khoa học kĩ thuật vào trồng hoa cắt cành đã mang đến nhiều lợi ích, rõ ràng nhất là chất lượng hoa đẹp, màu sắc rực rỡ, giảm được kinh phí đầu tư (nhưng không phun thuốc tràn lan,có định kì tuỳ theo độ tuổi của cây bón phân đúng và đủ), giúp người trồng hoa tăng thêm lợi nhuận, góp phần làm cho thành phố Đà Lạt có thêm nhiều sắc hoa tươi thắm.

Nguồn: Thông tin khoa học và công nghệ, số 3-2005