Áp dụng "4 khoẻ" trong sản xuất nông nghiệp

Đất khoẻ

Đất ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây thông qua việc tiếp nhận, dự trữ và cung cấp dưỡng chất cho cây trồng. Đất canh tác thường có rất nhiều loại khác nhau: đất thịt, đất cát, đất sét, đất thịt pha cát, đất thịt pha sét... Do vậy, bà con phải xác định được loại đất mà mình hiện đang canh tác là loại gì? Thành phần sa cấu ra sao, nặng hay nhẹ? Đất giàu hay nghèo dinh dưỡng để chọn loại cây trồng phù hợp. Đối với những vùng đất được sản xuất liên tục nhiều vụ trên năm (chủ yếu là những vùng có đê bao lũ triệt để) thì cây trồng thường bị thiếu dinh dưỡng và ngộ độc hữu cơ. Nguyên nhân là do lịch thời vụ quá khắt khe, không có đủ thời gian để cày ải và phơi đất, rơm rạ của vụ trước thường được cày vùi lấp xuống lòng đất và sau đó là bơm nước vào để trục trạt và liên tục xuống giống cho vụ sau. Rơm rạ bị chôn vùi trong điều kiện đất ngập nước, các vi sinh vật phân huỷ xác bã thực vật sẽ phân huỷ rơm rạ trong điều kiện yếm khí, từ đó sẽ thải ra nhiều chất độc hữu cơ và sẽ gây ngộ độc cho cây trồng sau này. Mặt khác, đất nếu không được cày ải thì cỏ dại, hạt lúa cỏ, hạt lúa rơi của vụ trước sẽ tiếp tục phát triển mạnh. Các mầm bệnh lưu tồn trong đất của vụ trước vẫn không bị tiêu diệt và sẽ tiếp tục tấn công lên cây trồng của vụ sau.

Đất lành

Trong sản xuất cần phải tạo cho đất một độ tơi xốp nhất định, đất sạch bệnh, hay có thể gọi là “đất khoẻ”. Có như vậy cây trồng mới hấp thu dưỡng chất tốt, chống chịu tốt sâu bệnh và cho năng suất cao.

Hạt giống khoẻ

Chọn được mảnh đất tốt chưa đủ, bước tiếp theo phải chọn được hạt giống khoẻ, sạch bệnh phù hợp với điều kiện đất đai nơi sản xuất. Người nông dân hiện nay đa phần đã ý thức được việc sử dụng hạt giống xác nhận trong sản xuất; nhưng việc sử dụng vẫn chưa đúng nghĩa của nó. Hạt giống xã nhận là hạt giống phải được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng, áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và hoàn toàn kiểm soát được mầm bệnh trên hạt giống. Nếu hạt giống không được xử lý kỹ trước khi xuống giống thì mầm bệnh sẽ tiếp tục tấn công lên cây trồng vụ sau. Chẳng hạn như bệnh gây lép hạt, 30% bệnh này do lan truyền từ hạt giống lên cây trồng.

Cây trồng khoẻ

Muốn cây trồng khoẻ cần lựa chọn biện pháp sản xuất phù hợp. Tuỳ theo từng loại cây trồng khác nhau mà áp dụng biện pháp canh tác khác nhau. Chẳng hạn, đối với cây lúa, có rất nhiều chương trình giúp cây lúa phát triển khoẻ như: Chương trình IPM (chương trình quản lý dịch hại tổng hợp), chương trình FPR (bốn mươi ngày đầu không sử dụng thuốc BVTV), chương trình quản lý dinh dưỡng và chương trình “3 giảm, 3 tăng”. Trong chương trình “3 giảm, 3 tăng” cần lưu ý thêm cái “giảm” thứ tư đó là “giảm nước”. Nếu điều chỉnh được lượng nước tưới tiêu hợp lý sẽ giúp cho cây lúa nở bụi mạnh, cứng cây, ít đổ ngã và chống chịu tốt với các loại sâu bệnh hại.

Sức khoẻ con người

Khi cây trồng được trồng trên vùng đất không có mầm bệnh hại cùng với việc hạn chế đến mức thấp nhất việc sử dụng thuốc BVTV thì sẽ có những sản phẩm sạch, không chứa dư lượng thuốc BVTV và phân bón. Người tiêu dùng khi sử dụng các loại sản phẩm này sẽ đảm bảo được sức khoẻ.

Như vậy, câu tục ngữ: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” cần phải được bổ sung thêm: “Đất thì đo trước, nước thì theo sau, chọn giống chất lượng cao và cuối cùng là chăm sóc”.

Nguồn: Kinh tế nông thôn, số 18 (504), 1/5/2006, tr 13