Ăn uống hợp lý
Từ khi khoa học phát triển, người ta mới nhận thấy có những tập quán sai lầm do sự mất cân bằng. Trong khẩu phần ăn của họ hoặc quá nhiều đạm, quá nhiều tinh bột, quá nhiều mỡ hoặc quá nhiều muối... Tất cả sự thái quá này đều dẫn đến sự bất cập, thể hiện qua các bệnh tật liên quan.
Để điều chỉnh lại các tập quán ăn uống sai lầm này, các nhà khoa học đã đưa ra một số nguyên tắc về ăn uống.
- Xác định tình trạng thừa thiếu trọng lượng cơ thể để ăn uống đúng và đủ theo yêu cầu.
- Cần đa dạng hoá các loại thực phẩm để bảo đảm đủ chất dinh dưỡng.
- Không nên ăn quá 10 g muối mỗi ngày kể cả muối có sẵn trong thực phẩm. Theo cảm tính vị giác, không nên ăn quá mặn.
- Ăn ít mỡ, khoảng 20 g mỗi ngày, trong đó có dầu thực vật, dầu đậu phộng, mè.
- Ăn thức ăn giàu đạm từ thực vật, động vật. Nhưng phải có tỷ lệ đạm động vật nhất định. Đạm của cá tốt hơn đạm gia súc, mỗi tuần nên ăn tối thiểu 3 bữa cá.
- Ăn nhiều rau củ, quả để tăng cường vitamin, chất khoáng và chất xơ. Chất xơ giúp đẩy nhanh ra khỏi ống tiêu hoá các chất độc, cholesterol thừa.
- Uống đủ nước, hạn chế rượu bia. Không nên uống rượu vào buổi sáng, không nên uống trà vào buổi tối.
- Phải chú ý đến thời gian ăn uống để chia đều năng lượng ra suốt ngày. Trung bình, ngày ăn ba bữa, bữa tối ăn hạn chế. Dừng bữa trước khi quá no.
- Thực phẩm tốt nhất là thực phẩm thiên nhiên.
- Không uống quá nhiều vitamin và chất khoáng. Không nên ăn nhiều thức ăn chế biến cầu kỳ nhiều màu sắc với sự tham gia của các chất hoá học và chất bảo quản hoá học.
- Thỉnh thoảng có thể ăn thoải mái một bữa để tránh cảm giác thèm thuồng. Vì thèm thuồng dẫn đến háu ăn.
- Nên ăn trong tư thế thoải mái, chậm rãi, nhai kỹ, tránh nuốt vội. Ăn không chỉ để sống mà còn mang ý nghĩa tận hưởng.
- Để ăn ngon và tiêu hoá tốt, cần có sự vận động hợp lý và nghỉ ngơi đầy đủ.
Cách ăn và thức ăn có thể mang đến cho chúng ta sức khoẻ, nhưng có thể mang đến cho chúng ta bệnh tật. Vì thế, nên quan tâm đến vấn đề ăn uống và nghe theo lời khuyên của các nhà dinh dưỡng học là điều nên làm.
Cách xác định trọng lượng bình thường của cơ thể
- Dùng chỉ số thân khối BMI để đánh giá tình trạng dinh dưỡng:
BMI = cân nặng (kg)/ bình phương chiều cao (m)
Chỉ số BMI ở người Việt Nam bình thường, nam vào khoảng 20 - 25 và nữ từ 18,5 - 23. Cao hơn là thừa cân, thấp hơn là gầy.
- Hoặc muốn biết trọng lượng bình thường thì lấy chiều cao (tính bằng cm), nam trừ đi 100, nữ trừ đi 105.
- Hoặc dùng chỉ số eo/mông bằng cách lấy vòng bụng ngang rốn (cm) chia cho vòng mông: nam eo/ mông < 0,95, nữ eo/ mông < 0,85 là bình thường.
