Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 12/12/2006 17:56 (GMT+7)

Án mạng, ruồi & nhà khoa học: Lời buộc tội từ thế giới côn trùng

Những cái bẫy vô tình

Dòi trên một túi đựng tử thi. Phía dưới là hình ấu trùng của một số loài ruồi và bọ cánh cứng
Dòi trên một túi đựng tử thi. Phía dưới là hình ấu trùng của một số loài ruồi và bọ cánh cứng
Nhiều khi, kinh nghiệm của nhà khoa học và sự hỗ trợ của các thiết bị phân tích hiện đại cũng trở thành vô nghĩa chỉ vì một cái bẫy tình cờ. Xác một người lang thang được tìm thấy trong mộtga tàu điện ngầm. Lũ dòi trên tử thi cho biết người này đã chết khoảng 10 ngày. Tuy nhiên, các nhân chứng lại cho biết lần cuối cùng họ nhìn thấy ông ta còn sống là trước đó 1 tuần. Nguyên nhân củasự chênh lệch quá lớn giữa 2 kết quả điều tra này đã thật sự gây bất ngờ: lũ dòi đã có mặt trên cơ thể người đàn ông từ trước khi ông ta chết! Người này bị một số vết mụn rộp. Lũ ruồi đã đẻ trứng vàocác vết thương và lứa dòi đầu tiên nở ra chỉ trong vòng nửa giờ. Khi đó, người lang thang tội nghiệp vẫn còn sống. Và sai lầm tất yếu đã xảy ra khi người ta dựa vào mức độ trưởng thành của ruồi vàdòi để xác định thời điểm cái chết.

Trong nhiều trường hợp khác, côn trùng có thể làm lạc hướng điều tra vì những tổn thương mà chúng gây ra khi tấn công tử thi. Một trong những vụ điển hình là xác một bé sơ sinh được tìm thấy với những vết loét khủng khiếp trong miệng khiến các điều tra viên nghi ngờ rằng đã có người cho giết hại bé bằng cách cho uống axit sulfuaric. Nhưng trên thực tế, đó chỉ là những vết thương do gián gây ra khi chúng tấn công cái xác. Trong một trường hợp khác, người ta tìm thấy xác một phụ nữ khoả thân dưới một cây cầu ở phía Nam bang Indiana (Mỹ). Một vụ xâm hại tình dục và thủ tiêu nhân chứng là giả thuyết đầu tiên được nghĩ đến. Nhưng kết quả pháp y lại không cho thấy dấu hiệu bị xâm hại. Điều bí ẩn cuối cùng đã được lý giải: một số loài dòi bọ khi tấn công tử thi đã ngốn sạch quần áo nạn nhân. Chúng hoàn thành việc này một cách hoàn hảo đến mức ai cũng nghĩ đó là do bàn tay của con người.

Côn trùng biết nhiều hơn chúng ta tưởng

Vi khuẩn tìm thấy ở một nhộng ruồi cho thấy nguyên nhân tử vong là một căn bệnh nhiễm khuẩn.
Vi khuẩn tìm thấy ở một nhộng ruồi cho thấy nguyên nhân tử vong là một căn bệnh nhiễm khuẩn.
Không chỉ cho biết thời điểm, trong nhiều trường hợp, côn trùng còn có thể cung cấp những thông tin quý giá về địa điểm và nguyên nhân tử vong. Tháng 6/1966, một tử thi nam giới được tìm thấyở vùng biển gần đảo Oland (Thuỵ Điển). Người ta lấy được từ sọ nạn nhân một số ấu trùng ruồi Coelopa frigida. Điều lạ là loài ruồi này vốn chỉ sống trong đất liền và không thể di chuyển từ đó ra tậnvị trí của tử thi . Qua xem xét, người ta thấy tử thi được tìm thấy trong một dòng hải lưu có đoạn đi sát vào bờ. Trong thời gian nghi ngờ xảy ra cái chết, vùng bờ biển này không xảy ra vụ mất tíchnào, nhưng đã từng có sự xuất hiện của một con tàu mang quốc tịch Phần Lan. Như vậy, nhiều khả năng nạn nhân là một thuỷ thủ trên tàu, chết ở gần bờ, sau đó xác bị cuốn trôi ra ngoài khơi. Cuộc điềutra đã chứng minh nhận định này là chính xác.

Côn trùng hấp thu gần như tất cả những gì mà nạn nhân hấp thu. Nếu một người chết vì các bệnh nhiễm khuẩn, côn trùng trên tử thi họ cũng mang loại vi khuẩn gây bệnh. Còn trong các trường hợp nạn nhân bị đầu độc bằng dược phẩm hoặc các chất độc như thạch tín và thuỷ ngân, một số ấu trùng sẽ hấp thụ các chất này và tích lũy chúng trong cơ thể. Thậm chí trong các vỏ kén nhộng cũng có dấu vết độc tố. Điều tương tự cũng xảy ra nếu nạn nhân sử dụng heroin hoặc cocaine trước khi chết. Nghiên cứu và tìm ra quy luật hấp thụ và thải loại các chất này ở côn trùng, người ta có thể biết được lượng heroin hoặc cocaine mà nạn nhân đã dùng. Trên thực tế, một số loài ấu trùng phát triển nhanh hơn dưới tác động của cocaine. Đây là bằng chứng rất quan trọng cho thấy nguyên nhân của cái chết có phải do đầu độc hay sử dụng ma tuý quá liều hay không. Tại Mỹ, ứng dụng này đã được đưa vào hệ thống các biện pháp điều tra chính thức từ những năm 1970. Một trong số những vụ đầu tiên là tử thi một phụ nữ được tìm thấy khi chỉ còn là một bộ xương. Trong cơ thể những con ruồi ở hiện trường, người ta thấy có dấu vết một loại thuốc ngủ. Một dược sĩ trong vùng cho biết trước đây, người phụ nữ này đã vài lần mua đúng loại thuốc ngủ đó ở cửa hiệu của ông. Đến đây, cơ quan điều tra có thể tạm thời kết luận đây là một vụ tự tử bằng thuốc ngủ.

Nhờ những bằng chứng từ thế giới côn trùng, nhiều án mạng đã được đưa ra ánh sáng. Tội ác có thể bị tố cáo từ những điều nhỏ nhất mà những kẻ gây án không bao giờ ngờ đến.

Nguồn: KH&ĐS Số 36 Thứ Sáu 5/5/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Vĩnh Long: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ
Ngày 21/8/2026, tại xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Chi cục Môi trường tỉnh và UBND xã An Phú Tân tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ.
GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn: Một đời đưa tri thức khoa học vào thực tiễn
Cuốn sách “Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn, Nhà Giáo thanh cao, Nhà Khoa học tài năng, một nhân cách lớn” vừa được ra mắt tại TP. Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn. Ấn phẩm là sự tri ân đối với một nhà khoa học tiêu biểu – người đã dành trọn cuộc đời gắn tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, giáo dục và sự phát triển của đất nước.
Tạp chí Môi trường và Xã hội hưởng ứng phong trào xây dựng “Mái ấm bình yên”
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 18/8, Tạp chí Môi trường và Xã hội phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Cái Nhum tổ chức lễ khởi công 2 căn nhà “Mái ấm bình yên” cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tư vấn, phản biện của VUSTA - Từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới
Từ thực tiễn tư vấn, phản biện Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh, có thể thấy rõ giá trị của việc huy động trí tuệ đa ngành, nhận diện rủi ro và cung cấp những luận cứ khoa học độc lập cho quá trình xem xét, quyết định. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận những yêu cầu đổi mới hoạt động tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) hiện nay.
Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh dự diễn tập bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp
Ngày 18/8/2026, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam tổ chức Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp. PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tham dự chương trình.
Quảng Trị: Bảo tồn và phát huy giá trị nền y học cổ truyền dân tộc
Sáng 17/8, Hội Đông y tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946-22/8/2026). Đến dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Y tế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, cùng đông đảo cán bộ, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.
Đắk Lắk: Sức sáng tạo tuổi trẻ đối với hoạt động khoa học công nghệ
Ngay sau Đại hội Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, hoạt động chuyên môn đầu tiên được triển khai là chấm sơ khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng lần thứ I năm 2026. Với 170 mô hình tham gia, cuộc thi cho thấy sức sáng tạo phong phú của tuổi trẻ, nhất là ở những lĩnh vực gắn với công nghệ, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu.