Thứ hai, 02/07/2007 15:05 (GMT+7)
Ân Khư, Di chỉ khảo cổ quan trọng nhất của Trung Quốc
Ân Khư được phát hiện vào các năm 1898 – 1899 và tiếp theo sau đó vào đầu thế kỷ 20 tại thôn Tiểu Đồn, phía tây bắc thị trấn An Dương, tỉnh Hà Nam, là một trong các kinh đô cũ của nhà Ân cách nay khoảng 3300 năm, rộng 24 km 2, khi một số nông dân tìm thấy những mảnh xương và mai rùa có những ký hiệu lạ và họ đem bán cho các tiệm thuốc bắc, các học giả nhận ra đó là chữ viết cổ xưa nhất của Trung Quốc mà người ta chưa từng phát hiện trước đó. Những mảnh xương có chữ viết đó gọi là “giáp cốt văn” chứa đựng lịch sử xác thực của đời Thương (thế kỷ 16 – 11 trước CN) và đây là phát hiện khảo cổ quan trọng nhất của Trung Quốc thế kỷ 20, tầm quan trọng về lịch sử văn hoá còn hơn cả tượng binh mã Tần Thuỷ Hoàng, vì nó liên quan mật thiết đến lịch sử Hán tự (một trong bốn thứ chữ tượng hình cổ đại của thế giới và là thứ chữ tượng hình duy nhất đến nay vẫn còn sử dụng) và lịch sử văn minh Trung Quốc được đẩy xa thêm 5 thế kỷ. Người ta sưu tập được tại Ân Khư hơn 160.000 mảnh giáp cốt, và hơn 1000 hiện vật bằng đồng xanh, trên đó các học giả tổng kết được khoảng 4500 đơn tự và học đọc hiểu được khoảng 3000 trong đó 1500 chữ được các học giả nhất trí, qua đó hiểu được tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của đời nhà Thương, xác nhận các sử liệu ghi chép trong các sách sử cổ nói chung là chính xác. Nhà sử học, nhà văn nổi tiếng Quách Mạt Nhược có tác phẩm Nghiên cứu văn tự giáp cốt, xuất bản năm 1929 là quyển sách quan trọng về vấn đề này.
Tại Ân Khư, ngoài giáp cốt văn và đồ đồng xanh, người ta còn tìm thấy di tích cung điện, đền đài, lăng tẩm của hoàng gia, mộ phần của thị tộc, nhà ở của cư dân, xưởng thủ công, đồ chạm trổ bằng đá, ngọc xương, tổng cộng khoảng 10.000 hiện vật. Di tích Ân Khư chứng tỏ Trung Quốc đã bước vào thời đại văn minh từ đời Thương, đó là thời đại hoàng kim của đồ đồng, những sản phẩm đồng tinh tế tại đây là có một không hai trên thế giới. Chúng bao gồm các bình rượu bằng đồng dùng trong nghi lễ, nhạc khí, vũ khí và công cụ. Một vài truyền thống độc đáo của Trung Quốc như qui tắc đối xứng trong thiết kế các thành phố dọc theo một trục trung tâm đã có từ 3000 năm nay, được tìm thấy nguồn gốc từ Ân Khư. Kể từ thập niên 70 thế kỷ 20 đến nay đã có hơn 8000 ngôi mộ được khai quật, bao gồm lăng tẩm của hoàng gia và nghĩa trang của thị tộc. Qui mô, hình thức, số lượng và chất lượng hiện vật tuỳ táng nói lên địa vị xã hội của người trong mộ. Hội đồng di sản cổ thế giới đánh giá Ân Khư ngang hàng với di tích của các nền văn minh cổ Ai Cập, Babylone và Ấn Độ. Đã hơn 100 năm kể từ khi những mảnh giáp cốt văn đầu tiên được tìm thấy và cho đến cuối thế kỷ 20, thôn Tiểu Đồn vẫn được đối xử bình thường như những thôn khác, phía tây thôn có 5 hay 6 nhà máy, trung tâm thôn là một cơ sở chăn nuôi, phía đông có những vườn ươm cây giống. Nhưng kể từ năm 2001, khi chính quyền quyết định xin đưa đi chỉ này vào danh sách di sản thế giới thì người ta đã di dời hoặc đóng cửa hết những cơ sở này, kể cả 76 hộ gia đình của thôn. Chính quyền thị trấn An Dương, Sở Di chỉ văn hoá tình Hà Nam và một số cơ quan trung ương như Viện Khảo cổ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Trung Quốc, cùng tiến hành các biện pháp chỉnh trang, tôn tạo, bảo quản để chuẩn bị mở cửa cho khách tham quan. Họ sử dụng những phương pháp khoa học kỹ thuật tối tân nhất để bảo quản, sắp xếp và trình bày trước mặt du khách hình ảnh Ân Khư gần với nguyên thuỷ nhất. Nguồn: Xưa & nay, số 272, 11-2006, tr35. |