Ẩn họa từ chim hoang dã

Nguyên nhân lây nhiễm

Nhiều loài chim hoang dã mang virus bệnh cúm tiềm ẩn như vịt, ngỗng, thiên nga, mòng biển, hải yến, và chim cẳng cao... Việc lây truyền virus bệnh cúm chim giữa các loài chim sống tại các bờ sông, hồ và vịt hoang có thể xẩy ra khi bãi ăn của chúng có địa hình thuận lợi cho việc ăn lẫn lộn. Chính sự kết hợp đó giúp cho việc lây truyền virus cúm chim khác nhau. Các virus cúm có trong chim có thể lây lan vào môi trường sống của con người thông qua gà nuôi, gà tây, gà lôi, chim bồ câu và vẹt.

Điều cần chú ý là trong khi hầu hết virus cúm chim có độc tố thấp, sau khi chim hoang dã sống bên sông, hồ giao lưu với đàn gia cầm thì các chủng H5 và H7 có thể biến đổi thành virus mang độc tố cao.

Được biết, vào khoảng tháng 4/2005 có hơn 6.000 con chim di cư đã bị chết tại khu bảo tồn thiên nhiên hồ Quang Hai (Trung Quốc). Sự việc này là điều rất không bình thường và trước đó chưa từng xẩy ra. Gần đây, khoảng 80 loài chim hoang dã được phát hiện bị lây nhiễm bởi virus cúm chim H5N1.

Chim truyền bệnh cúm cho người?

Hầu hết các trường hợp người mắc bệnh cúm chim H5N1 đã xảy ra ở nông thôn và vùng ngoại ô, nơi có nhiều hộ gia đình chăn nuôi những đàn gia cầm nhỏ. Virus cúm chim H5N1 có thể lây truyền cho người qua hoạt động của các lò giết mổ, săn bắn chim hoang, chuẩn bị gia cầm để đun nấu.

Ngoài ra, việc lây truyền cũng có thể xẩy ra do vận chuyển những chim hoang bị chết hoặc những phần của chúng. Do vậy, khi gặp chim hoang dã chết người dân cần thông báo cho chính quyền hoặc cơ quan chức năng biết và cần chú ý tránh tiếp xúc với chúng.

Việc săn bắn chim hoang và giết mổ chim hoang bị chết, đặc biệt là chim sống ven sông nước là cực kỳ nguy hiểm tại những nơi có thông báo là đang tồn tại virus cúm chim H5N1 hoặc có thể có dịch theo đường chim di cư.

Virus cúm từ chim hoang dã lại gây ra 2 dạng bệnh khác nhau rõ rệt: dạng thứ nhất chung và nhẹ, còn dạng thứ 2 là ít gặp và gây chết người rất cao. Trong khi dạng bệnh nhẹ thường khó phát hiện, thì các loại virus cúm chim mang độc tố cao lại đặc trưng do bệnh xuất hiện đột ngột, tấn công dữ dội, lây truyền nhanh chóng qua tiếp xúc và tỷ lệ bị chết có khi tới 100% trong vòng 24 giờ.

Nguồn: KH&ĐS Chuyên đề NTDTTS&MN Số 5 (8 - 12 - 2006)