2082 chủng gen được công bố trong CSDL nguồn gen vi sinh vật toàn cầu

Biểu đồ thống kê cơ sở dữ liệu quốc tế về nguồn gen vi sinh vật
http://gcm.wfcc.info/StatisticgraphServlet)

Bảo tàng Giống chuẩn Vi sinh vật Việt Nam (VTCC) thuộc Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học (ĐHQGHN) được thành lập từ năm 1996. Từ các đề tài hợp tác nghiên cứu trong nước và Quốc tế, VTCC đã thu thập, lưu giữ và bảo quản các nguồn gen vi sinh vật có giá trị, có khả năng ứng dụng trong công nghiệp để sản xuất các sản phẩm thương mại có giá trị cao như probiotics, enzyme sử dụng trong chăn nuôi, chế phẩm dùng trong đấu tranh sinh học, mỹ phẩm và các chất kháng khuẩn.

VTCC là thành viên của Liên hiệp Bảo tàng Giống Vi sinh vật Quốc tế (WFCC) từ năm 2008 và hiện đang là thành viên tích cực của Trung tâm Dữ liệu nguồn gen Vi sinh vật Thế giới (WDCM). Hằng năm, VTCC không những cung cấp nhiều chủng giống vi sinh vật hữu ích cho các đơn vị nghiên cứu khoa học trong nước, các nhà máy sản xuất và các trường Đại học mà còn là nơi lưu giữ nhiều nguồn gen quý từ nhiều đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước. Bên cạnh đó, VTCC thường xuyên mở các lớp đào tạo cơ bản và nâng cao về phân loại vi sinh vật theo các phương pháp hiện đại.

Nghiên cứu đa dạng và bảo tồn nguồn gen vi sinh vật là một trong những hoạt động khoa học quan trọng tại Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học từ nhiều năm qua. Hoạt động này đã nhận được sự quan tâm và ủng hộ mạnh mẽ của lãnh đạo ĐHQGHN xuất phát từ vai trò lâu dài của nguồn gen vi sinh vật cho phát triển khoa học công nghệ nói chung và công nghệ sinh học nói riêng của đất nước.

Với mục tiêu xây dựng và quản lý nguồn gen vi sinh vật theo chuẩn quốc tế (WFCC) có giá trị cao về đa dạng sinh học và khai thác, làm nền tảng cho nghiên cứu phát triển khoa học sự sống và công nghiệp sinh học quốc gia, đến nay Bảo tàng giống chuẩn vi sinh vật Việt Nam (VTCC) đã phân lập, tuyển chọn được 9257 chủng vi sinh vật có giá trị có nguồn gốc trong và ngoài nước, đưa vào bảo quản.

Công tác tư liệu hóa nguồn gen đặc biệt được chú trọng, có trên 3300 nguồn gen được lưu trữ trong hệ thống cơ sở dữ liệu của Bảo tàng, sẵn sàng cung cấp cho các cán bộ khoa học và đơn vị trong nước có nhu cầu.

Trong số các chủng vi sinh vật đang được lưu giữ tại VTCC có 2082 nguồn gen đã đạt chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế và đã đăng ký thành công vào cơ sở dữ liệu nguồn gen vi sinh vật toàn cầu http://gcm.wfcc.info.

Từ khi thành lập đến nay,  VTCC đã phát triển tiềm lực cơ sở vật chất thành một đơn vị có các trang thiết bị cơ bản, nguồn nhân lực có chuyên môn cao cho công tác định danh và quản lý nguồn gen.

Bảo quản các nguồn gen trong ni-tơ lỏng tại Viện VSV&CNSH (Ảnh: Bùi Tuấn)

Bên cạnh đó, VTCC luôn tập trung cho việc xây dựng tiềm lực (nhân lực và vật lực), đồng thời, phát huy vị thế của ĐHQGHN trong việc mở rộng hợp tác quốc tế với các Trung tâm nguồn gen tại các nước phát triển có lịch sử lâu dài như Anh, Nhật, Bỉ giúp cho việc đào tạo lưc lượng cán bộ khoa học có chuyên môn cao trong công tác định danh và quản lý nguồn gen vi sinh vật. Thông qua các chương trình hợp tác cụ thể và hội thảo khoa học mà Ngân hàng gen vi sinh vật của VTCC đã  chuẩn hóa và phát triển từng bước vững chắc. VTCC đã là đầu mối hợp tác quốc tế về nguồn gen vi sinh vật trong mạng lưới ACM (Asian Consortium for the conservation and sustainable Use of Microbial Resources).

Với các kết quả trên, VTCC đã được Bộ KHCN tặng bằng khen về thành tích xuất sắc trong công tác quản lý nguồn gen vi sinh vật. Trong giai đoạn 2015-2020, VTCC thực hiện dự án nâng cấp Bảo tàng Giống chuẩn Vi sinh vật Việt Nam thành Trung tâm nguồn gen vi sinh vật Quốc gia nhằm đạt chất lượng quản lý nguồn gen vi sinh vật tương đương khu vực và đảm bảo chủ động cung cấp nguồn gen có giá trị, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh của quốc gia.