Xin đừng lạm dụng thuốc tiêm
Theo định nghĩa, thuốc tiêm là một dạng dược phẩm vô trùng dưới dạng lỏng dùng để tiêm vào cơ thể. Ngoài một số ưu điểm so với thuốc uống, nó cũng mang nhiều nhược điểm. Dạng thuốc tiêm không phải là dạng tốt nhất, khi sử dụng phải thận trọng.
Ưu điểm của thuốc tiêm
- Thuốc được hấp thụ trực tiếp và trọn vẹn vào máu nên có tác dụng nhanh và hiệu quả cao.
- Thuốc không qua hệ tiêu hoá nên không bị dịch tiêu hoá hoặc gan huỷ hoại. Một số thuốc có bản chất peptid như hormon (progesteron, insulin,...) hay một số enzym, nếu uống sẽ bị dịch vị thuỷ giải hoặc bị gan biến đổi thành những chất không có tác dụng.
- Tránh được các tác dụng phụ của thuốc trên hệ tiêu hoá. Emetin, thuốc trị lỵ a míp, nếu uống sẽ gây nôn mửa.
- Tiêm truyền tĩnh mạch cho phép thay thế nhanh chóng lượng nước, chất điện giải, tế bào sinh chất bị mất đi do phẫu thuật hay tai nạn gây mất máu.
Nhược điểm của thuốc tiêm
- Tiêm thuốc đòi hỏi phải có dụng cụ thích hợp và phải tuyệt đối vô trùng. Người tiêm thuốc không thông thạo cách tiêm có thể gây ra tai biến.
- Thuốc tiêm có tác dụng nhanh và tiếp thu trọn vẹn nên nếu có sự nhầm lẫn thì thật tai hại, thậm chí nguy đến tính mạng.
- Thuốc tiêm dễ gây phản ứng toàn thân hay tại chỗ khi cơ thể không dung nạp thuốc. Cho nên nhiều khi phải chuyển từ thuốc tiêm sang dạng uống mặc dù hiệu quả có thể kém hơn.
Do đó chỉ dùng thuốc tiêm trong những trường hợp: cấp cứu; bệnh nhiễm trùng nặng; người bệnh không thể uống thuốc; khi dược chất cần sử dụng không có dạng thuốc uống; khi phải dùng dạng thuốc tiêm mới đưa đến hiệu quả điều trị mong muốn.
Trên nguyên tắc, khi thầy thuốc kê toa cho thuốc tiêm là đã có sự cân nhắc cần thiết. Người bệnh không nên đòi hỏi thầy thuốc tiêm thuốc cho mình, kể cả dịch truyền (thông thường gọi là cho vào nước biển).
- Tiêm thuốc nguy hiểm hơn uống thuốc,
- Người dùng thuốc không thể tự tiêm thuốc mà phải có nhân viên chuyên môn thông thạo kỹ thuật thực hiện,
Do điều kiện sản xuất, thuốc tiêm thường đắt tiền hơn thuốc uống.
