WHO & Vấn đề phòng chống thuốc giả

Do thấy tình hình thuốc giả ở châu Á là khá trầm trọng nên tháng 11 – 2007, WHO đã phối hợp với các nước ASEAN, Trung Quốc và Interpol tổ chức hội nghị chống thuốc giả ở Jakarta .

Trước đây, nhiều cơ sở khám chữa bệnh và kinh doanh thuốc chưa thật sự quan tâm đến việc chống thuốc giả, coi việc chống thuốc giả là nhiệm vụ của công an, quản lý thị trường và các đơn vị kiểm nghiệm thanh tra. Cho nên cứ thấy thuốc đã được vào mạng lưới lưu thông, được nhân viên y tế cấp phát là yên tâm. Người thầy thuốc ít để ý đến quá trình bệnh nhân sử dụng thuốc như thế nào; người bán thuốc hoặc phân phối thuốc cũng hầu như không gặp lại người mua, không hỏi người bệnh về thuốc mình đã cấp phát…

Nay WHO nhấn mạnh vai trò của nhân viên y tế và bệnh nhân trong việc phòng chống thuốc giả và đưa ra một số hướng dẫn và khuyến nghị.

Về công nghệ thuốc giả

- Các nhà sản xuất cần nghiên cứu trình bày sản phẩm của mình với trình độ công nghệ cao để kẻ gian khó làm giả. Cần lôi cuốn những nhà nghiên cứu chống hàng giả vào việc này. Không có một công nghệ nào chung của thế giới có thể áp dụng cho tất cả các nước.

- Cũng không có một giải pháp tuyệt đối nào tồn tại được coi là “bùa hộ mệnh” để chống giả.

- Các nước đang phát triển cần phải triển khai GMP, GDP và GPP.

- Việc áp dụng những kỹ thuật cao đòi hỏi phải mất nhiều thời gian.

- Hãy tận dụng những công nghệ hiện có (thí dụ như mã số mã vạch). Bất kỳ công nghệ nào cũng phải bền vững và phù hợp với hoàn cảnh của nước mình.

Đối với nhân viên y tế

- Hãy là người giám sát. Khi thấy bề ngoài của thuốc có biểu hiện bất thường thì giữ lại ngay.

- Hỏi bệnh nhân xem thuốc có tác dụng không. Nếu trên 12 giờ đối với thuốc đáng lẽ phải thể hiện tác dụng mà không thấy gì thì có thể cho ngừng sử dụng.

- Yêu cầu đầy đủ về thông tin sản phẩm (tờ hướng dẫn sử dụng và các chứng từ cần thiết).

- Xác định rõ nguồn gốc thuốc.

- Thông báo kịp thời cho người cộng tác và cơ quan liên đới nếu phát hiện thuốc giả.

- Ngừng cấp phát, thu lại thuốc giả khỏi cơ sở (bệnh viện, nơi cấp phát…) báo cáo kịp thời.

- Hướng dẫn nhân viên, người bệnh và dân chúng cách phân biệt thuốc giả, biện pháp xử lý, cách phòng tránh.

Nhà thuốc cũng là cơ sở chăm sóc sức khoẻ ban đầu nên cần quan tâm đến biện pháp phòng chống thuốc giả. Thực hiện được GPP là một cách giúp ngăn ngừa thuốc giả. Nhưng trong các hướng dẫn triển khai GPP lại ít nói tới vai trò của xã hội và cộng đồng; trong khi đó, Hội Dược học có thể đóng vai trò tích cực và rất quan trọng trong công tác phòng chống thuốc giả.

Đại đa số thành viên của Hội Dược học có liên quan đến cung ứng thuốc. Dược sĩ là người có trình độ chuyên môn cao, hiểu biết nhất về thuốc, nên có khả năng phát hiện thuốc giả trước tiên. Đồng thời cũng biết nghe ngóng phản ánh của người mua để có những giải pháp cần thiết.

Hội Dược học cũng là hội của những người hành nghề dược, nên có nhiệm vụ đoàn kết các hội viên để thực hiện việc kinh doanh thuốc một cách hợp pháp và theo đúng đạo đức hành nghề dược. Đồng thời Hội cũng đóng vai trò lên án, trừng phạt những kẻ thất đức, buôn bán thuốc giả, thuốc kém chất lượng; kiểm tra, giám sát các hội viên của mình tuân thủ qui chế, pháp luật.

Về phía nhà nước và các ngành chức năng

- Cần có biện pháp, luật lệ phòng chống thuốc giả.

- Thường xuyên kiểm tra, kiểm soát các cơ sở liên quan đến thuốc.