Vỗ béo trâu bò loại thải
Thức ăn dùng để vỗ béo bao gồm: Thức ăn thô xanh, phụ phẩm, thức ăn tinh, thức ăn bổ sung khoáng và vitamin…
Căn cứ vào nguồn thức ăn sẵn có để lựa chọn các nguyên liệu thức ăn chính như sau:
- Thức ăn thô xanh: Các loại cỏ, thức ăn ủ chua, phụ phẩm nông nghiệp, phụ phẩm công nghiệp (bã bia, bã rượu, rỉ mật, bã đậu, bã dứa, vỏ hoa quả…) chiếm tỷ lệ 55 - 60% vật chất khô trong khẩu phần.
- Thức ăn tinh: Các loại ngũ cốc, họ đậu, cám (cám gạo, cám mỳ…), các loại khô dầu, thức ăn hỗn hợp… chiếm 40 - 45% vật chất khô trong khẩu phần.
Trên cơ sở các loại nguyên liệu thức ăn trên, bổ sung khoáng và vitamin phối hợp thành khẩu phần hoàn chỉnh để vỗ béo trâu, bò.
Phương thức chăn nuôi chủ yếu là chăn thả trên đồng bãi, kết hợp với cỏ, rơm và thức ăn tinh tại chuồng. Đối với các tỉnh phía Bắc, tốt nhất là vỗ béo trâu, bò vào mùa thu vì lúc này lượng cỏ tươi phong phú hơn nữa thời tiết cũng mát mẻ. Còn đối với các tỉnh phía Nam có thể vỗ béo trâu, bò quanh năm, nhưng vỗ béo vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 là kinh tế nhất.
Thời gian vỗ béo loại trâu, bò này thường là 3 tháng.
- Tháng thứ nhất: Dọn vệ sinh chuồng trại, tẩy giun sán cho trâu, bò và cho ăn đủ rơm, cỏ. Đối với những con gầy yếu thì cho ăn thêm các loại thức ăn giàu đạm để nhanh chóng phục hồi cơ thể, tạo đà cho những tháng tiếp theo.
- Tháng thứ hai: Chăn thả gần, cho ăn cỏ thoả mãn, tăng lượng thức ăn tinh, bảo đảm đủ nước uống.
- Tháng thứ ba: Cung cấp cho trâu, bò các loại thức ăn giàu gluxit, chăn thả gần chuồng hoặc nhốt để hạn chế tiêu hao năng lượng và tăng tích luỹ mỡ.
Trong điều kiện chăn thả gia đình, ở nước ta có hai cách vỗ béo thích hợp là:
- Vỗ béo bằng chăn thả: Chăn thả trâu, bò trên bãi chăn từ 8 - 10 giờ/ngày để tận dụng cỏ tươi mà không tốn công cắt và vận chuyển về chuồng. Ban đêm cần bổ sung thức ăn tinh và muối ăn. Cách vỗ béo này áp dụng cho những nơi có đồng bãi chăn thả rộng và năng suất cỏ tương đối khá, bảo đảm cho trâu, bò mỗi ngày thu lượm được từ 20 -25 kg cỏ tươi.
- Vỗ béo bằng hình thức bán chăn thả: Áp dụng cho những nơi ít bãi chăn (vùng đồng bằng, ven đô, khu công nghiệp). Trâu, bò chỉ tận dụng được một phần hoặc một nửa khẩu phần thức ăn trên bãi chăn. Phần thức ăn còn lại phải bổ sung tại chuồng nuôi, trong đó lưu ý đến thức ăn tinh.
Dù áp dụng phương thức vỗ béo nào và với đối tượng trâu, bò nào, việc bảo đảm nước uống cho trâu bò là rất cần thiết, đặc biệt vào mùa khô hanh. Luôn luôn phải đảm bảo cho trâu, bò có nước uống sạch sẽ và cho uống không hạn chế. Thiếu nước sẽ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và dẫn đến giảm khối lượng cơ thể trâu, bò.
Trong trường hợp có nhiều bò cần vỗ béo, phải phân chia theo nhóm, đều về khối lượng và giới tính để chăm sóc và nuôi dưỡng. Thông thường thời gian vỗ béo kéo dài từ 60 -90 ngày và yêu cầu tăng trọng bình quân 500- 1.000 g/ngày (tuỳ theo giống, loại bò đưa vào vỗ béo). Trong giai đoạn nuôi vỗ béo, cần tăng dần khẩu phần thức ăn tinh giàu năng lượng, đồng thời hạn chế bò vận động, nhất là vào cuối giai đoạn.
