Vĩnh Phúc: Cấp mã vạch cho rau

Dự án nhỏ, ý nghĩa lớn

Vĩnh Phúc là một trong ba tỉnh (gồm Hà Nội, Hải Phòng, Vĩnh Phúc) sản xuất rau an toàn lớn nhất miền Bắc. Tổng diện tích trồng từ 9000-10.000 ha. Từ năm 2004, tỉnh giao cho Chi cục bảo vệ thực vật Vĩnh Phúc làm chủ dự án “Hỗ trợ rau an toàn cộng đồng 2004 -2006”. Với tổng kinh phí trên 1,6 tỷ đồng, Chi cục đã mở được 264 lớp học huấn luyện cho 1400 hộ nông dân quy trình sản xuất rau an toàn. 16 loại rau được đưa vào gieo trồng và theo dõi gồm rau muống, dền, cải xanh các loại, bắp cải, su hào, cà chua, cà rốt, hành tây, mướp, su su, một số loại rau gia vị...

Các hộ tham gia tập huấn được hướng dẫn sử dụng các loại phân bón vi sinh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng nồng độ, theo danh mục. Nước tưới phải lấy từ các con kênh được dẫn từ dòng sông Phan và nước giếng khoan. Cứ vài ha rau có một kỹ sư giám sát. Vụ rau đầu tiên của năm 2005 đã đưa đến kết quả lớn. Mặc dù năng suất thấp hơn 2-5% nhưng giá bán cao hơn từ 5-10%. Trồng rau an toàn lượng phân đạm giảm 30-40%, thuốc trừ sâu giảm 2-3 lần nên chi phí sản xuất không nhiều hơn so với rau đại trà. Tính gộp bài toán kinh tế lại thì sản xuất rau an toàn có lợi hơn, dễ bán hơn.

Quản lý an toàn đến từng hộ

Để đề cao vai trò của các hộ gia đình, Vĩnh Phúc áp dụng mô hình dán nhãn cho rau xác định đến tận các hộ. Một cây rau nằm trong vùng của dự án được kỹ sư phụ trách vùng rau đó kiểm duyệt tất cả các yếu tố đầu vào như giống, đất, nước, thuốc BVTV, thời gian cách ly. Khi rau được thu hái, Chi cục có 10 bộ thử Testkit nhanh trong đó phát hiện chủ yếu hai nhóm thuốc dễ gây ngộ độc là lân hữu cơ, nitơrat. Rau đủ tiêu chuẩn mới cấp nhãn tương ứng với số lượng rau đem bán cho các đầu mối tiêu thụ. Nhãn ở đây là chiếc tem nhỏ xíu như hai đốt ngón tay mà ta vẫn thấy trong các siêu thị, trên đó in mã số mã vạch của từng hộ gia đình, ghi thương hiệu rau an toàn Sông Phan và địa chỉ nơi sản xuất. Mã số mã vạch này buộc từng gia đình phải nâng cao trách nhiệm của mình trong việc sản xuất rau.

Tính bền vững của dự án

Theo kỹ sư Phùng Đắc Lĩnh, chi cục trưởng Chi cục BVTT Vĩnh Phúc, lãnh đạo chi cục đã đến tận các siêu thị lớn của Hà Nội như Metro, Big C để đặt vấn đề ký kết tiêu thụ rau. Tuy nhiên do chưa có cơ quan đứng ra đại diện cho người dân nên khi vào vụ, rau an toàn nhiều khi rơi vào tình trạng ế hàng. Hiện nay vùng rau này vẫn phải tiêu thụ chính qua các chợ đầu mối.

Vì số tiền chi cho dự án không nhiều nên chỉ những hộ có nhu cầu và đủ điều kiện tham gia sản xuất rau an toàn mới nộp đơn tham gia. Vì thế trên cánh đồng xuất hiện tình trạng, ruộng làm rau an toàn, ruộng không, nên kết quả sản xuất chưa được như mong muốn.

Dự án mới chỉ đi một nửa chặng đường, nhưng ý thức về rau an toàn đã len lỏi khắp các hộ trồng rau. Mong muốn được tự chịu trách nhiệm với chính sản phẩm mình làm ra, người nông dân nơi đây đã bắt đầu làm quen với việc xây dựng thương hiệu cho chính mình.

Chị Nông Thị Lộc, xóm Nội, xã Định Chung, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc: